કૂર્મપુરાણમ્

પૂજ્યતે સર્વયજ્ઞેષુ સર્વાભ્યુદસિદ્ધિદઃ

તે સર્વ યજ્ઞોમાં પૂજનીય છે અને સર્વ ઇચ્છિત ફળ આપનાર છે.

ન મેનિરે યયુર્મન્ત્રા દેવાન્ મુક્ત્વા સ્વમાલયમ્

તેમણે મહેશ્વરને માન આપ્યો નહીં; મંત્રો દેવતાઓને છોડી પોતપોતાના સ્થાન પર પાછા ગયા.

સ્પૃશન્ કરાભ્યાં બ્રહ્મર્ષિ દધીચં પ્રાહ દેવતાઃ

દેવતાઓએ પોતાના હાથથી બ્રહ્મર્ષિ દધીચીને સ્પર્શી અને તેને કહ્યું.

યસ્માત્ પ્રસહ્ય તસ્માદ્ વો નાશયામ્યદ્ય ગર્વિતમ્

તમે અહંકારથી વર્ત્યા છો, તેથી આજે હું તમારો ગર્વ તોડી નાખીશ.

ગણેશ્વરાશ્ચ સંક્રુદ્ધા યૂપાનુત્પાટ્ય ચિક્ષિપુઃ

ગુસ્સે થયેલા ગણપતિઓએ યજ્ઞના થાંભલાં ઉખાડી ફેંકી દીધા.

ગૃહીત્વા ભીષણાઃ સર્વે ગઙ્ગાસ્ત્રોતસિ ચિક્ષિપુઃ

બધા ભયાનક ગણોએ તે થાંભલાં પકડીને ગંગાના પ્રવાહમાં ફેંકી દીધા.

વ્યષ્ટમ્ભયદદીનાત્મા તથાન્યેષાં દિવૌકસામ્

મહાન બળવાને એ જ રીતે બીજા દેવતાઓને પણ અટકાવી દીધા.

નિહત્ય મુષ્ટિના દન્તાન્ પૂષ્ણશ્ચૈવમપાતયત્

તેણે મુઠ્ઠીથી પુષણના દાંત તોડી પાડી દીધા.

ધર્ષયામાસ બલવાન્ સ્મયમાનો ગણેશ્વરઃ

મજબૂત ગણપતિ સ્મિત સાથે તેમને સતાવા લાગ્યા.

જઘાન મૂર્ધ્નિ પાદેન મુનીનપિ મુનીશ્વરાઃ

મુનિશ્વરોએ પણ મુનિઓને પગથી માથા પર માર્યા.

વિવ્યાધ નિશેતૈર્બાણૈઃ સ્તમ્ભયિત્વા સુદર્શનમ્

તેણે પહેલા સુદર્શનને સ્થિર કરી તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.

જઘાન પક્ષૈઃ સહસા નનાદામ્બુનિધિર્યથા

તેણે પાંખોથી અચાનક પ્રહાર કર્યો અને દરિયાની જેમ ગર્જના કરી.

વૈનતેયાદભ્યધિકાન્ ગરુડં તે પ્રદુદ્રુવુઃ

વૈનતેય કરતાં વધારે શક્તિશાળી જે હતા, તેઓ ગરુડને જોઈ ભાગી ગયા.

વિસૃજ્ય માધવં વેગાત્ તદદ્ભુતમિવાભવત્

માધવને જોરથી છોડતાં, એ દૃશ્ય અદ્ભુત લાગ્યું.

આગત્ય વારયામાસ વીરભદ્રં ચ કેશવમ્

પછી એ આવ્યા અને વીરભદ્ર તથા કેશવને રોક્યા.

સંસ્તૂય ભગવાનીશઃ સામ્બસ્તત્રાગમત્ સ્વયમ્

ભગવાન ઈશ તથા સાંબ, સ્તુતિ સાંભળી, પોતે ત્યાં આવ્યા.

તુષ્ટાવ ભગવાન્ બ્રહ્મા દક્ષઃ સર્વે દિવૌકસઃ

ભગવાન બ્રહ્મા, દક્ષ અને બધા દેવતાઓએ સ્તુતિ કરી.

સ્તોત્રૈર્નાનાવિધૈર્દક્ષઃ પ્રણમ્ય ચ કૃતાઞ્જલિઃ

દક્ષે હાથ જોડીને નમન કર્યું અને વિવિધ સ્તોત્રો દ્વારા સ્તુતિ કરી.

પ્રસન્નમાનસા રુદ્રં વચઃ પ્રાહ ઘૃણાનિધિઃ

કૃપાના સાગર, શાંત મનથી, રુદ્રને બોલ્યા.

અનુગ્રાહ્યો ભગવતા દક્ષશ્ચાપિ દિવૌકસઃ

ભગવાને દક્ષ અને દેવતાઓ પર કૃપા કરવી હતી.

ઉવાચ પ્રણતાન્ દેવાન્ પ્રાચેતસમથો હરઃ

હરએ નમન કરેલા દેવતાઓ અને પ્રચેતસ દક્ષને સંબોધ્યા.

સંપૂજ્યઃ સર્વયજ્ઞેષુ ન નિન્દ્યો ઽહં વિશેષતઃ

મારે બધા યજ્ઞોમાં સન્માન થવું જોઈએ અને ખાસ કરીને અપમાન ન કરવું.

ત્યક્ત્વા લોકૈષણામેતાં મદ્ભક્તો ભવ યત્નતઃ

આ લોકલાલસા છોડી, પ્રયત્નપૂર્વક મારા ભક્ત બનો.

તાવત્ તિષ્ઠ મમાદેશાત્ સ્વાધિકારેષુ નિર્વૃતઃ

મારા આદેશથી, તું તારા કર્મોમાં સંતોષથી રહે.

અદર્શનમનુપ્રાપ્તો દક્ષસ્યામિતતેજસઃ

અપાર તેજ ધરાવતાં દક્ષને એ અદૃશ્ય થઈ ગયા.

વ્યાજહાર સ્વયં દક્ષમશેષજગતો હિતમ્

એમણે દક્ષને, સર્વજગતના કલ્યાણ માટે, સ્વયં ઉપદેશ આપ્યો.

યદાચષ્ટ સ્વયં દેવઃ પાલયૈતદતન્દ્રિતઃ

જ્યારે દેવએ પોતે કહ્યું, 'આનું ધ્યાનપૂર્વક રક્ષણ કર.'

પશ્યન્ત્યેનં બ્રહ્મભૂતા વિદ્વાંસો વેદવાદિનઃ

જે વિદ્વાન, વેદજ્ઞ અને બ્રહ્મસ્વરૂપ છે, તેઓ એને જોતા રહે છે.

સ્તૂયતે વૈદિકૈર્મન્ત્રૈર્દેવદેવો મહેશ્વરઃ

મહાદેવ, દેવોના દેવ, વૈદિક મંત્રોથી સ્તુત થાય છે.