કૂર્મપુરાણમ્

પ્રત્યુદ્ગમ્ય સ્વયં દેવો વિશ્વાત્મા પરિષસ્વજે

પછી સર્વાત્મા દેવ સ્વયં આગળ આવ્યા અને તેને હળવે હળવે વળગી ગયા.

ઋગ્યજુઃ સામસંજ્ઞં તત્ પવિત્રમમલં પદમ્

આ પવિત્ર અને નિર્મળ સ્થાન ઋગ્વેદ, યજુર્વેદ અને સામવેદ તરીકે ઓળખાય છે.

બ્રહ્મતેજોમયં શ્રીમન્નિષ્ઠા ચૈવ મનીષિણામ્

તે બ્રહ્માનો તેજથી ભરપૂર, તેજસ્વી અને વિદ્વાનોનું આશ્રયસ્થાન છે.

અપશ્યદૈશ્વરં તેજઃ શાન્તં સર્વત્રગં શિવમ્

તેને દૈવી તેજ દેખાયું—શાંત, સર્વત્ર વ્યાપક અને કલ્યાણમય.

આનન્દમચલં બ્રહ્મ સ્થાનં તત્પારમેશ્વરમ્

એજ આનંદમય, અડગ બ્રહ્મ અને પરમેશ્વરનું સર્વોચ્ચ સ્થાન છે.

પ્રાપ્તવાનાત્મનો ધામ યત્તન્મોક્ષાખ્યમવ્યયમ્

તેણે આત્માનું ધામ, એ અવિનાશી મોક્ષરૂપ અવસ્થા પ્રાપ્ત કરી.

સમાશ્રિત્યાન્તિમં ભાવં માયાં લક્ષ્મીં તરેદ્ બુધઃ

અંતિમ અવસ્થાનો આશ્રય લઈને, વિદ્વાન પુરુષ માયા અને લક્ષ્મીને પાર કરી જાય છે.

શક્રેણ સહિતાઃ સર્વે પપ્રચ્છુર્ગરુડધ્વજમ્

શક્ર સહિત સૌએ મળીને, ગરુડધ્વજવાળાને પ્રશ્ન કર્યો.

તદ્ વદાશેષમસ્માકં યદુક્તં ભવતા પુરા

અમને તમે અગાઉ જે કહ્યું હતું તે બધું સંપૂર્ણ રીતે કહો.

શુશ્રૂષુશ્ચાપ્યયં શક્રઃ સખા તવ જગન્મય

અને આ શક્ર, જે તમારો મિત્ર છે અને જગતરૂપ છે, તે પણ શ્રવણ માટે ઉત્સુક છે.

રસાતલગતો દેવો નારદાદ્યૈર્મહર્ષિભિઃ

દેવ, નારદ વગેરે મહર્ષિઓ સાથે, રસાતળમાં ગયા હતા—

સન્નિધૌ દેવરાજસ્ય તદ્ વક્ષ્યે ભવતામહમ્

દેવરાજની હાજરીમાં, હું એ વાત તમને કહેશ.

પુરાણશ્રવણં વિપ્રાઃ કથનં ચ વિશેષતઃ

હે વિદ્વાનો, પુરાણનું શ્રવણ અને ખાસ કરીને તેની વાર્તા કહેવી—

ઉપાખ્યાનમથૈકં વા બ્રહ્મલોકે મહીયતે

અથવા એક જ ઉપાખ્યાન પણ બ્રહ્મલોકમાં બહુ માન્ય છે.

ઉક્તં દેવાધિદેવેન શ્રદ્ધાતવ્યં દ્વિજાતિભિઃ

દેવાધિદેવ જે કહ્યા છે, તેને દ્વિજાતિઓએ શ્રદ્ધાપૂર્વક માનવું જોઈએ.

વક્ષ્યમાણં મયા સર્વમિન્દ્રદ્યુમ્નાય ભાષિતમ્

હું જે કહેવા જઈ રહ્યો છું, તે બધું મેં ઇન્દ્રદ્યુમ્નને કહ્યું હતું.

પુરાણં પુણ્યદં નૃણાં મોક્ષધર્માનુકીર્તનમ્

આ પુરાણ છે, જે મનુષ્યોને પુણ્ય આપે છે અને મુક્તિના ધર્મોનું વર્ણન કરે છે.

ઉપાસ્ય વિપુલાં નિદ્રાં ભોગિશય્યાં સમાશ્રિતઃ

પૂજા કર્યા પછી, હું ભોગીશય્યામાં ઊંઘવા ગયો.

તતો મે સહસોત્પન્નઃ પ્રસાદો મુનિપુઙ્ગવા

પછી, હે મહાન ઋષિ, મારા મનમાં અચાનક કૃપા પ્રગટ થઈ.

તદન્તરે ઽભવત્ ક્રોધઃ કસ્માચ્ચિત્ કારણાત્ તદા

એ સમયે, કોઈક કારણસર, મને ગુસ્સો પણ આવ્યો.

તેજસા સૂર્યસંકાશસ્ત્રૈલોક્યં સંહરન્નિવ

મારો તેજ એવો હતો કે જાણે સૂર્ય જેવો પ્રકાશ ફેલાવી, ત્રણેય લોકને સંકોચી લેતો હોય.

સુરૂપા સૌમ્યવદના મોહિની સર્વદેહિનામ્

સુંદર આકારવાળી, কোমળ ચહેરાવાળી, સર્વ જીવોને મોહિત કરનારી એક સ્ત્રી હતી.

દિવ્યકાન્તિસમાયુક્તા દિવ્યમાલ્યોપશોભિતા

તે દિવ્ય તેજથી યુક્ત અને સ્વર્ગીય હારોથી શોભિત હતી.

સ્વધામ્ના પૂરયન્તીદં મત્પાર્શ્વં સમુપાવિશત્

પોતાના પ્રકાશથી આખું સ્થાન ઉજળી, તે મારી બાજુએ આવીને બેઠી.

યેનેયં વિપુલા સૃષ્ટિર્વર્ધતે મમ માધવ

હે માધવ, જેના દ્વારા મારી આ વિશાળ સૃષ્ટિ વધે છે.

મોહયિત્વા મમાદેશાત્ સંસારે વિનિપાતય

મારા આદેશથી, બધાને મોહિત કરીને, તેમને સંસારના ચક્રમાં પાડી દે.

અક્રોધનાન્ સત્યપરાન્ દૂરતઃ પરિવર્જય

જે ગુસ્સા વિના છે અને સત્યમાં સ્થિર છે, તેમને દૂર રાખજે.

જાપિનસ્તાપસાન્ વિપ્રાન્ દૂરતઃ પરિવર્જય

જાપ કરનારા, તપસ્યા કરનારા અને બ્રાહ્મણોને પણ દૂર રાખજે.

મહાયજ્ઞપરાન્ વિપ્રાન્ દૂરતઃ પરિવર્જય

મહાયજ્ઞમાં તત્પર એવા બ્રાહ્મણોને પણ દૂર રાખજે.