કૂર્મપુરાણમ્

અર્ચયિત્વા મહાદેવં પુષ્પૈઃ પદ્મોત્પલાદિભિઃ

પછી તેણે મહાદેવની પૂજા કમળ, કુંવલ વગેરે ફૂલો વડે કરી.

સંપ્રેક્ષમાણો ભાસ્વન્તં તુષ્ટાવ પરમેશ્વરમ્

પ્રભાની જેમ તેજસ્વી પરમેશ્વરને જોઈ, તેણે તેમની સ્તુતિ કરી.

અન્યૈશ્ચ વિવિધૈઃ સ્તોત્રૈઃ શાંભવૈર્વેદસંભવૈઃ

અને પછી વિવિધ શાંભવ સ્તોત્રો, જે વેદોમાંથી ઉદ્ભવ્યા છે, તે દ્વારા પણ સ્તુતિ કરી.

શ્વેતાશ્વતરનામાનં મહાપાશુપતોત્તમમ્

તેણે મહાન પાશુપતોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પ્રસિદ્ધ શ્વેતાશ્વતરને જોયા.

તપસા કર્ષિતાત્માનં શુક્લયજ્ઞોપવીતિનમ્

તેઓ તપથી આત્માને વિજય કર્યા હતા અને સફેદ યજ્ઞોપવીત ધારણ કર્યા હતા.

વવન્દે શિરસા પાદૌ પ્રાઞ્જલિર્વાક્યમબ્રવીત્

તેણે હાથ જોડીને, માથું પગરે વાળી, તેમના પગે વંદન કર્યું અને કહ્યું:

યોગીશ્વરો ઽદ્ય ભગવાન્ દૃષ્ટો યોગવિદાં વરઃ

આજે મેં યોગીઓના સ્વામી અને યોગજ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ ભગવાનને જોયા છે.

કિં કરિષ્યામિ શિષ્યો ઽહં તવ માં પાલયાનઘ

હું તમારો શિષ્ય છું, હવે શું કરું? હે નિર્દોષ, મને રક્ષા કરો.

શિષ્યત્વે પરિજગ્રાહ તપસા ક્ષીણકલ્પષમ્

તપથી જેના દોષો ક્ષીણ થયા હતા, એવા તેને શિષ્ય રૂપે સ્વીકાર્યા.

દદૌ તદૈશ્વરં જ્ઞાનં સ્વશાખાવિહિતં વ્રતમ્

પછી તેમણે પોતાનાં શાખામાં નિર્ધારિત વ્રત અને ઈશ્વરીય જ્ઞાન આપ્યું.

અન્ત્યાશ્રમમિતિ ખ્યાતં બ્રહ્માદિભિરનુષ્ઠિતમ્

જે અંત્યાશ્રમ તરીકે ઓળખાય છે અને બ્રહ્મા વગેરે દ્વારા અનુસરીત છે.

બ્રાહ્મણાન્ ક્ષત્રિયાન્ વૈશ્યાન્ બ્રહ્મચર્યપરાયણાન્

બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય અને વૈશ્ય, જે બ્રહ્મચર્યમાં સ્થિર છે,

સમાસતે મહાદેવં ધ્યાયન્તો નિષ્કલં શિવમ્

મહાદેવનું ધ્યાન કરે છે અને નિષ્કલ શિવનું ચિંતન કરે છે.

અધ્યાસ્તે ભગવાનીશો ભક્તાનામનુકમ્પયા

ભગવાન ઈશ્વર પોતાના ભક્તો પર દયા કરીને ત્યાં વિરાજે છે.

આરાધયન્મહાદેવં લોકાનાં હિતકામ્યયા

જગતનું કલ્યાણ થાય એ ઈચ્છાથી તેણે મહાદેવની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરી.

આરાધ્ય મહતીં સિદ્ધિં લેભિરે દેવદાનવાઃ

પૂજા કર્યા પછી દેવતાઓ અને દાનવોને મહાન સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થઈ.

દૃષ્ટ્વા તપોબલાજ્જ્ઞાનં લેભિરે સાર્વકાલિકમ્

તેમના તપ અને બળ જોઈને બધાંએ સર્વકાલ માટેનું જ્ઞાન મેળવ્યું.

તિષ્ઠ નિત્યં મયા સાર્ધં તતઃ સિદ્ધિમવાપ્સ્યસિ

હંમેશા મારી સાથે રહે; પછી તું સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરશે.

આચચક્ષે મહામન્ત્રં યથાવત્ સ્વાર્થસિદ્ધયે

પોતાના હિત માટે મહામંત્ર યોગ્ય રીતે શીખવ્યો.

અગ્નિરિત્યાદિકં પુણ્યમૃષિભિઃ સંપ્રવર્તિતમ્

અગ્નિથી શરૂ થતા પવિત્ર કર્મો ઋષિઓએ સ્થાપ્યા હતા.

સાક્ષાત્ પાશુપતો ભૂત્વા વેદાભ્યાસરતો ઽભવત્

પાશુપતભક્ત બનીને તેણે વેદના અભ્યાસમાં મન લગાવ્યું.

શાન્તો દાન્તો જિતક્રોધઃ સંન્યાસવિધિમાશ્રિતઃ

શાંત, સંયમી, ક્રોધને જીતેલો અને સંન્યાસધર્મ અપનાવ્યો.

પ્રાચીનબર્હિષં નામ્ના ધનુર્વેદસ્ય પારગમ્

પ્રાચીનબર્હિ નામે તે ધનુર્વેદનો પારંગત થયો.

સમુદ્રતનયાયાં વૈ દશ પુત્રાનજીજનત્

સાગરકન્યામાં તેણે દસ પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા.

અધીતવન્તઃ સ્વં વેદં નારાયણપરાયણાઃ

તેઓએ પોતપોતાના વેદનો અભ્યાસ કર્યો અને નારાયણમાં તત્પર રહ્યા.

દક્ષો જજ્ઞે મહાભાગો યઃ પૂર્વં બ્રહ્મણઃ સુતઃ

દક્ષ મહાભાગ્યશાળી જન્મ્યા, જે પહેલાં બ્રહ્માના પુત્ર હતા.

કૃત્વા વિવાદં રુદ્રેણ શપ્તઃ પ્રાચેતસો ઽભવત્

રુદ્ર સાથે વિવાદ કરીને તે શાપગ્રસ્ત થયા અને પ્રચેતસના પુત્ર બન્યા.

દૃષ્ટ્વા યથોચિતાં પૂજાં દક્ષાય પ્રદદૌ સ્વયમ્

યોગ્ય રીતે પૂજા થયેલી જોઈ, તેણે પોતે જ દક્ષને પૂજા અર્પણ કરી.

પૂજામનર્હામન્વિચ્છન્ જગામ કુપિતો ગૃહમ્

અયોગ્ય પૂજાની ઇચ્છા રાખી, તે ગુસ્સાથી ઘરે ચાલ્યા ગયા.