કૂર્મપુરાણમ્

અગ્નિષ્ટુદતિરાત્રશ્ચ સુદ્યુમ્નશ્ચાભિમન્યુકઃ

અગ્નિષ્ટુત, અતિરાત્ર, સુદ્યુમ્ન અને અભિમન્યુ,

અઙ્ગં સુમનસં સ્વાતિં ક્રતુમઙ્ગિરસં શિવમ્

અંગ, સુમનસ, સ્વાતિ, ક્રતુ, અંગિરસ અને શિવ,

યો ઽસૌ પૃથુરિતિ ખ્યાતઃ પ્રજાપાલો મહાબલઃ

જે પ્રથુ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે, જે પ્રજાનો રક્ષણકર્તા અને મહાબળવાન છે,

નિયોગાદ્ બ્રહ્મણઃ સાર્ધં દેવેન્દ્રેણ મહૌજસા

બ્રહ્માના આદેશથી અને મહાશક્તિશાળી ઇન્દ્ર સાથે,

સૂતઃ પૌરાણિકો જજ્ઞે માયારૂપઃ સ્વયં હરિઃ

સૂત, જે પુરાણોનું વર્ણન કરે છે, જન્મ્યો—હરિ પોતે માયારૂપે અવતર્યા.

તં માં નિત્ત મુનિશ્રેષ્ઠાઃ પૂર્વોદ્ભૂતં સનાતનમ્

હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, એ પ્રાચીન મને, જે પહેલાં જન્મ્યો હતો,

શ્રાવયામાસ માં પ્રીત્યા પુરાણં પુરુષો હરિઃ

હરિ, પુરુષોત્તમ, કૃપાથી મને પુરાણ સંભળાવ્યું.

તેષાં પુરાણવક્તૃત્વં વૃત્તિરાસીદજાજ્ઞયા

તેમના માટે પુરાણકથન જીવનનુ સાધન બન્યું, આજ્ઞાથી.

સાર્વભૌમો મહાતેજાઃ સ્વધર્મપરિપાલકઃ

સર્વભૌમ, મહાતેજસ્વી અને પોતાના ધર્મનું પાલન કરનાર,

ગોવર્ધનગિરિં પ્રાપ્ય તપસ્તેપે જિતેન્દ્રિયઃ

ગોવર્ધન પર્વત પર જઈ, તેણે ઇન્દ્રિયજય સાથે તપ કર્યું.

આગત્ય દેવો રાજાનં પ્રાહ દામોદરઃ સ્વયમ્

દામોદર દેવ પોતે આવીને રાજાને કહ્યું.

એકમુક્ત્વા હૃષીકેશઃ સ્વકીયાં પ્રકૃતિં ગતઃ

હૃષીકેશે એક જ શબ્દ બોલી, પોતાની સ્વભાવમાં પાછા ગયા.

અપાલયત્ સ્વકં રાજ્યં ન્યાયેન મધુસૂદને

મધુસૂદન, તેણે પોતાના રાજ્યમાં ન્યાયથી શાસન કર્યું.

ખિખણ્ડનં હવિર્ધાનમન્તર્ધાના વ્યજાયત

ખિખંડન, હવિર્ધાન અને અંતર્ધાન જન્મ્યા.

ધાર્મિકો રૂપસંપન્નો વેદવેદાઙ્ગપારગઃ

ધાર્મિક, સુંદર રૂપવાળો અને વેદ તથા તેના અંગોમાં પારંગત.

મતિં ચક્રે ભાગ્યયોગાત્ સંન્યાં પ્રતિ ધર્મવિત્

સૌભાગ્યના પ્રભાવથી, ધર્મને જાણનારો એ સંન્યાસ લેવા માટે મનમાં નક્કી કર્યું.

જગામ હિમવત્પૃષ્ઠં કદાચિત્ સિદ્ધસેવિતમ્

કેટલાક સમયે, તે હિમાલયના ઢોળાવ પર ગયો, જ્યાં સિદ્ધ પુરુષો રહેતા હતા.

અપશ્યદ્ યોગિનાં ગમ્યમગમ્યં બ્રહ્મવિદ્વિષામ્

તેણે યોગીઓના એવા સ્થાન જોયાં, જે સાધ્ય અને અસાધ્ય હતાં, અને જે બ્રહ્મવિરોધીઓ માટે અપ્રાપ્ય હતાં.

પદ્મોત્પલવનોપેતા સિદ્ધાશ્રમવિભૂષિતા

તે સ્થળ સિદ્ધ આશ્રમોથી શોભાયમાન હતું અને કમળ તથા કુંવલના વનોથી ભરેલું હતું.

સુપુણ્યમાશ્રમં રમ્યમપશ્યત્ પ્રીતિસંયુતઃ

તેણે ખૂબ પવિત્ર અને મનોહર આશ્રમ જોયો, જ્યાં આનંદ છલકાતો હતો.

અર્ચયિત્વા મહાદેવં પુષ્પૈઃ પદ્મોત્પલાદિભિઃ

પછી તેણે મહાદેવની પૂજા કમળ, કુંવલ વગેરે ફૂલો વડે કરી.

સંપ્રેક્ષમાણો ભાસ્વન્તં તુષ્ટાવ પરમેશ્વરમ્

પ્રભાની જેમ તેજસ્વી પરમેશ્વરને જોઈ, તેણે તેમની સ્તુતિ કરી.

અન્યૈશ્ચ વિવિધૈઃ સ્તોત્રૈઃ શાંભવૈર્વેદસંભવૈઃ

અને પછી વિવિધ શાંભવ સ્તોત્રો, જે વેદોમાંથી ઉદ્ભવ્યા છે, તે દ્વારા પણ સ્તુતિ કરી.

શ્વેતાશ્વતરનામાનં મહાપાશુપતોત્તમમ્

તેણે મહાન પાશુપતોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પ્રસિદ્ધ શ્વેતાશ્વતરને જોયા.

તપસા કર્ષિતાત્માનં શુક્લયજ્ઞોપવીતિનમ્

તેઓ તપથી આત્માને વિજય કર્યા હતા અને સફેદ યજ્ઞોપવીત ધારણ કર્યા હતા.

વવન્દે શિરસા પાદૌ પ્રાઞ્જલિર્વાક્યમબ્રવીત્

તેણે હાથ જોડીને, માથું પગરે વાળી, તેમના પગે વંદન કર્યું અને કહ્યું:

યોગીશ્વરો ઽદ્ય ભગવાન્ દૃષ્ટો યોગવિદાં વરઃ

આજે મેં યોગીઓના સ્વામી અને યોગજ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ ભગવાનને જોયા છે.

કિં કરિષ્યામિ શિષ્યો ઽહં તવ માં પાલયાનઘ

હું તમારો શિષ્ય છું, હવે શું કરું? હે નિર્દોષ, મને રક્ષા કરો.

શિષ્યત્વે પરિજગ્રાહ તપસા ક્ષીણકલ્પષમ્

તપથી જેના દોષો ક્ષીણ થયા હતા, એવા તેને શિષ્ય રૂપે સ્વીકાર્યા.