કૂર્મપુરાણમ્

ગઙ્ગા હિમવતો જજ્ઞે સર્વલોકૈકપાવની

ગંગા, સર્વલોકને પવિત્ર કરનારી, હિમવંતમાંથી જન્મી.

યથાવત્ કથિતં પૂર્વં દેવ્યા માહાત્મ્યમુત્તમમ્

દેવીનું ઉત્તમ મહિમા અગાઉ યોગ્ય રીતે વર્ણવાયું છે.

વ્યાખ્યાતા ભવતામદ્ય મનોઃ સૃષ્ટિં નિબોધત

આજે તમે તેનું વર્ણન કર્યું છે; હવે મનુની સૃષ્ટિ સાંભળો.

ધર્મજ્ઞૌ સુમહાવીર્યૌ શતરૂપા વ્યજીજનત્

શતરૂપાએ ધર્મને જાણનારા અને મહાન બળવાન એવા બે પુત્રો જન્માવ્યા.

ભક્તો નારાયણે દેવે પ્રાપ્તવાન્ સ્થાનમુત્તમમ્

તે નારાયણના ભક્ત હતા અને સર્વોત્તમ સ્થાનને પ્રાપ્ત થયા.

શ્લિષ્ટેરાધત્ત સુચ્છાયા પઞ્ચ પુત્રાનકલ્પષાન્

શ્લિષ્ટા પાસેથી તેણે પાંચ નિર્દોષ અને સારા સ્વભાવના પુત્રો પામ્યા.

આરાધ્ય પુરુષં વિષ્ણું શાલગ્રામે જનાર્દનમ્

શાલગ્રામ ખાતે વિષ્ણુ, જનાર્દનનું આરાધન કર્યું.

નારાયણપરાન્ શુદ્ધાન્ સ્વધર્મપરિપાલકાન્

જે લોકો નારાયણમાં પરાયણ, શુદ્ધ અને પોતાના ધર્મનું પાલન કરતા હતા,

પ્રજાપતેરાત્મજાયાં વીરણસ્ય મહાત્મનઃ

પ્રજાપતિની પત્ની અને મહાન આત્માવાળા વીરણમાં,

કન્યાયાં સુમહાવીર્યા વૈરાજસ્ય પ્રજાપતેઃ

અતિશય પરાક્રમી વૈરાજ પ્રજાપતિની પુત્રીમાં,

અગ્નિષ્ટુદતિરાત્રશ્ચ સુદ્યુમ્નશ્ચાભિમન્યુકઃ

અગ્નિષ્ટુત, અતિરાત્ર, સુદ્યુમ્ન અને અભિમન્યુ,

અઙ્ગં સુમનસં સ્વાતિં ક્રતુમઙ્ગિરસં શિવમ્

અંગ, સુમનસ, સ્વાતિ, ક્રતુ, અંગિરસ અને શિવ,

યો ઽસૌ પૃથુરિતિ ખ્યાતઃ પ્રજાપાલો મહાબલઃ

જે પ્રથુ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે, જે પ્રજાનો રક્ષણકર્તા અને મહાબળવાન છે,

નિયોગાદ્ બ્રહ્મણઃ સાર્ધં દેવેન્દ્રેણ મહૌજસા

બ્રહ્માના આદેશથી અને મહાશક્તિશાળી ઇન્દ્ર સાથે,

સૂતઃ પૌરાણિકો જજ્ઞે માયારૂપઃ સ્વયં હરિઃ

સૂત, જે પુરાણોનું વર્ણન કરે છે, જન્મ્યો—હરિ પોતે માયારૂપે અવતર્યા.

તં માં નિત્ત મુનિશ્રેષ્ઠાઃ પૂર્વોદ્ભૂતં સનાતનમ્

હે શ્રેષ્ઠ મુનિઓ, એ પ્રાચીન મને, જે પહેલાં જન્મ્યો હતો,

શ્રાવયામાસ માં પ્રીત્યા પુરાણં પુરુષો હરિઃ

હરિ, પુરુષોત્તમ, કૃપાથી મને પુરાણ સંભળાવ્યું.

તેષાં પુરાણવક્તૃત્વં વૃત્તિરાસીદજાજ્ઞયા

તેમના માટે પુરાણકથન જીવનનુ સાધન બન્યું, આજ્ઞાથી.

સાર્વભૌમો મહાતેજાઃ સ્વધર્મપરિપાલકઃ

સર્વભૌમ, મહાતેજસ્વી અને પોતાના ધર્મનું પાલન કરનાર,

ગોવર્ધનગિરિં પ્રાપ્ય તપસ્તેપે જિતેન્દ્રિયઃ

ગોવર્ધન પર્વત પર જઈ, તેણે ઇન્દ્રિયજય સાથે તપ કર્યું.

આગત્ય દેવો રાજાનં પ્રાહ દામોદરઃ સ્વયમ્

દામોદર દેવ પોતે આવીને રાજાને કહ્યું.

એકમુક્ત્વા હૃષીકેશઃ સ્વકીયાં પ્રકૃતિં ગતઃ

હૃષીકેશે એક જ શબ્દ બોલી, પોતાની સ્વભાવમાં પાછા ગયા.

અપાલયત્ સ્વકં રાજ્યં ન્યાયેન મધુસૂદને

મધુસૂદન, તેણે પોતાના રાજ્યમાં ન્યાયથી શાસન કર્યું.

ખિખણ્ડનં હવિર્ધાનમન્તર્ધાના વ્યજાયત

ખિખંડન, હવિર્ધાન અને અંતર્ધાન જન્મ્યા.

ધાર્મિકો રૂપસંપન્નો વેદવેદાઙ્ગપારગઃ

ધાર્મિક, સુંદર રૂપવાળો અને વેદ તથા તેના અંગોમાં પારંગત.

મતિં ચક્રે ભાગ્યયોગાત્ સંન્યાં પ્રતિ ધર્મવિત્

સૌભાગ્યના પ્રભાવથી, ધર્મને જાણનારો એ સંન્યાસ લેવા માટે મનમાં નક્કી કર્યું.

જગામ હિમવત્પૃષ્ઠં કદાચિત્ સિદ્ધસેવિતમ્

કેટલાક સમયે, તે હિમાલયના ઢોળાવ પર ગયો, જ્યાં સિદ્ધ પુરુષો રહેતા હતા.

અપશ્યદ્ યોગિનાં ગમ્યમગમ્યં બ્રહ્મવિદ્વિષામ્

તેણે યોગીઓના એવા સ્થાન જોયાં, જે સાધ્ય અને અસાધ્ય હતાં, અને જે બ્રહ્મવિરોધીઓ માટે અપ્રાપ્ય હતાં.

પદ્મોત્પલવનોપેતા સિદ્ધાશ્રમવિભૂષિતા

તે સ્થળ સિદ્ધ આશ્રમોથી શોભાયમાન હતું અને કમળ તથા કુંવલના વનોથી ભરેલું હતું.