કૂર્મપુરાણમ્

પાપોથી મુક્ત થયેલા વ્યક્તિને સર્વોચ્ચ અવસ્થાની પ્રાપ્તિ થાય છે. જે મનુષ્ય સદ્‌મન ધરાવે છે, તેને આ શાસ્ત્રનું નિયમિતપણે પાઠ કરવો જોઈએ; તેમજ દ્વિજાતિ લોકો માટે પણ તેનો શ્રવણ કરવું જોઈએ. જે વ્યક્તિ પોતાના દોષોની ચાદર ઉતારી દે છે, તે મહેશ્વર ભગવાનના ધામમાં પહોંચે છે. સૂતા મુનિએ ઋષિઓને આશ્વાસન આપ્યું અને તે જેમ આવ્યા હતા તેમ જ વિદાય લઈ ગયા. ત્યારબાદ, ઋષિઓએ રોમહર્ષણને વિનંતી કરી કે, "હવે, અમને એ વાતો કહો, જે પુરાણોમાં બ્રહ્મનુ વર્ણન કરતી મહામુનિઓએ સંભળાવી છે." દરેક મહાન ઋષિ પોતાના કુળની સાત પેઢી સુધી પાવન કરે છે. પ્રયાગ એ પ્રસિદ્ધ પવિત્ર તીર્થ છે, જેના મહિમાનું ઘોષણા કરવામાં આવ્યું છે. ત્યાં ઋષિઓના આશ્રમો વસે છે અને તે તમામ પાપોને ધોવાઈ દે છે. ત્યાં જે કંઈ દાન—even થોડું પણ—કરવામાં આવે છે, તે બંને પિતૃક અને માતૃક પાંખને પવિત્ર કરે છે. ત્યાં પિંડદાન કરીને માણસ ફરીથી જન્મ લેતો નથી; તેના દ્વારા પિતૃઓ પણ પાર ઉતરીને સર્વોચ્ચ અવસ્થાની પ્રાપ્તિ કરે છે. તે વ્યક્તિએ તીર્થસ્થળ પર પથ્થર પર પગ મૂકીને પિતૃોને પ્રસન્ન કરવા જોઈએ. પિતૃઓ તેના માટે શોક કરે છે; ખરેખર, તેના પ્રયત્નો વ્યર્થ જાય છે. "અમારા પૈકી જે કોઈ ગયામાં જશે, તે અમને મુક્ત કરશે. અમારા વંશમાં જે કોઈ ગયામાં જશે, તે અમને મુક્ત કરશે. જો એમાંના એક વ્યક્તિ પણ ગયામાં જઈને, ધ્યાનપૂર્વક પિંડદાન કરે, તો તે બંને પાંખની સાત પેઢીને ઉદ્ધાર કરે છે અને સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે." પ્રભાસ એ પ્રસિદ્ધ સ્થાન છે, જ્યાં દેવતા ભવ વસે છે. ત્યાં વિધિવત્‌ કૃત્ય કરીને, વ્યક્તિ બ્રહ્માના સર્વોચ્ચ, અવિનાશી લોકને પામે છે. ત્યાં રુદ્રની પૂજા કરીને, તેને જ્યોતિષ્ટોમ યજ્ઞનું ફળ મળે છે. બ્રાહ્મણોની પૂજા કરીને, તે નિશ્ચયપૂર્વક ગણપતિની અવસ્થાને પામે છે. એ સ્થળ સર્વ રોગોને દૂર કરે છે, પુણ્યદાયક છે અને રુદ્રના લોકને પામવાનો કારણ બને છે. મહાન ભગવાનનું વિજય નામનું લિંગ ત્યાં સ્થિત છે. ત્યાં વસેલા શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો પણ સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે. દેવાદિદેવના એક જ આમલીના વૃક્ષ નીચે ગણપતિ પૂજાનું ફળ મળે છે. રાજ્યાધિકારી રાજા સર્વ રાજ્યોના અધિકારી બને છે; અને મુક્તિ ઈચ્છનાર મુક્તિ પામે છે. વિધિ સમયે તેને સ્પર્શ કરતાં, સર્વ પાપોથી મુક્તિ મળે છે. ત્યાં સ્નાન કરીને, બ્રાહ્મણો, માણસ બ્રહ્માના લોકમાં સન્માનિત થાય છે. ત્યાં નારાયણ, તેજસ્વી, પરમ પુરુષ તરીકે વસે છે. બ્રાહ્મણોની પૂજા કરીને, વ્યક્તિ વિષ્ણુના ધામને પામે છે. એ શંભુનું નિવાસસ્થાન છે, સર્વોચ્ચ ભગવાન, જે સર્વ પાપોને દૂર કરે છે. વ્યક્તિ ઈચ્છિત સુખો પામે છે અને રુદ્રના પ્રિય બને છે. મહાદેવની પૂજા કરીને, તે શિવ સાથે એકરૂપતા પામે છે. તેને જોતા જ, વ્યક્તિ તત્કાલ સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે. વિષ્ણુ, પુરુષોત્તમની પૂજા કરીને, તે શ્વેતદ્વીપમાં સન્માનિત થાય છે. યજ્ઞનું મंथન કરીને, તેને દક્ષ દ્વારા મુક્તિ મળે છે. ત્યાં વિષ્ણુ, પરમ પુરુષનું પવિત્ર ધામ છે. જે વ્યક્તિ ત્યાં મૃત્યુ પામે છે, પાપોથી મુક્ત થઈ, તે વિષ્ણુ જેવા રૂપને પામે છે.