કૂર્મપુરાણમ્

પરમાત્મા કૃપાથી ભક્તને શાશ્વત અને પરમ અવસ્થાની પ્રાપ્તી થાય છે. જે મનુષ્ય આશા અને મમત્વથી મુક્ત થઈને માત્ર મારામાં શરણાગત થાય છે, તે કર્મમાં વ્યસ્ત હોવા છતાં પણ કર્મથી બંધાતો નથી. જો કોઈ માત્ર શરીરથી કર્મ કરે છે તો તે પરમ અવસ્થાને નથી પામતો. મારા અનુગ્રહ માટે કરવામાં આવેલા કર્મથી જ સંસારના બંધનો નાશ પામે છે. જે યોગી મને પરમેશ્વર રૂપે ઓળખે છે, તે મને પ્રાપ્ત કરે છે. જે લોકો સતત મારું સ્મરણ અને વંદન કરે છે, તેઓને મારી સાથે એકતા મળે છે. હું જ્ઞાનના દીપથી સર્વ અંધકારને દૂર કરું છું. જે ભક્તો હંમેશા મારામાં તલીન છે, તેમના કલ્યાણ અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિનો ભાર હું પોતે ઉઠાવું છું. દેવતાઓ સાથે મળીને જે ફળ મળે છે, તે પણ અંતવાળું છે, પણ મારી ભક્તિ ધરાવનારને એ અવસ્થા પણ મુક્તિ આપે છે. જે મને પરમેશ્વર રૂપે શરણાગત થાય છે, તે પરમ અવસ્થાને પામે છે. પરમેશ્વરનું લીંગ સ્વરૂપે મૃત્યુ સુધી વૈરાગ્યથી પૂજન કરવું જોઈએ. આવા ભક્તોને હું એક જ જન્મમાં પરમ પદ આપું છું. એ જ્ઞાન સર્વવ્યાપી છે અને યોગીઓના હૃદયમાં સ્થિર છે. મહાદેવના લીંગનું પૂજન જ્યાં પણ થાય છે, તે સ્થાન પવિત્ર બને છે. રત્ન કે અન્ય પવિત્ર પદાર્થમાં ભગવાનની કલ્પના કરીને પરમેશ્વરનું લીંગ પૂજવું જોઈએ. તેથી, જે સ્થાનમાં પણ લીંગ હોય ત્યાં શાશ્વત ભગવાનનું પૂજન કરવું જોઈએ. અજ્ઞાનીઓ માટે લીંગ લાકડાંમાં છે, યોગીઓ માટે હૃદયમાં. જીવનભર સાધનામાં તત્પર રહીને બ્રહ્મરૂપ પ્રણવનો જાપ કરવો જોઈએ. એકાંતમાં મન અને આત્માને સંયમમાં રાખીને ભક્ત પરમ અવસ્થાને પામે છે. આવા ભક્તને પણ ભગવાન કૃપાથી પરમ અવસ્થા મળે છે. ભગવાન એ પરમ જ્ઞાન આપે છે, જેના દ્વારા બંધનથી મુક્તિ મળે છે. એ જ્ઞાન આ જીવનમાં પ્રાપ્ત કરીને મનુષ્ય શુભ અવસ્થાને પહોંચે છે. ભગવાનની કૃપાથી બધા જ જીવાત્માઓ સંસાર સાગરને પાર કરે છે, હે દ્વિજ! આથી, હે દ્વિજજન, મુક્તિ માટે હંમેશા ધર્મનું પાલન કરવું જોઈએ. આ ઉપદેશ સદા ધર્મનિષ્ઠ, ભક્તિપૂર્ણ અને બ્રહ્મચારીને જ આપવો. પછી તેણે નિષ્કલંક નારાયણને, જે બેઠક પર બેઠા હતા, એમ વાત કહી. "આ શુભ ઉપદેશ શાંત ચિત્તવાળા શિષ્યોને આપો, જે સર્વ દ્વિજ ભક્તોના કલ્યાણ માટે છે." મારા વચન અનુસાર બધા ભક્તોને આ જ ઉપદેશ આપવો. આ પરમ ઉપદેશ તેમને આપવો, જે સર્વમાં ભેદ નથી જોતા, શાંત છે, સર્વ જીવોમાં આત્મરૂપે સ્થિર છે અને અક્ષય છે. જે મને સાચા અર્થમાં નથી જુએ, તેઓ વારંવાર જન્મ લે છે. પણ જે એકતા દ્રષ્ટિ ધરાવે છે, તેમને પુનર્જન્મ નથી થતો. મને જ સર્વત્ર જુવો અને એ જ રીતે પૂજા કરો. જે ભેદભાવથી જુએ છે, તેઓ ભયાનક નરકમાં જાય છે; હું એમના વચ્ચે નિવાસ કરતો નથી. હું એક કુતરા ખાવનારને પણ મુક્તિ આપી શકું, પણ જે નારાયણની નિંદા કરે છે, તેને ક્યારેય નહિ. નારાયણનું પૂજન અને વંદન કરવું જોઈએ, તે મને આનંદ આપે છે. આ રીતે, જ્યારે બધા લોકો જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે ભગવાન અદૃશ્ય થઈ ગયા.