કૂર્મપુરાણમ્

એક દિવસ વિદ્વાન શિષ્યોએ પોતાના ગુરુ અચ્યુતજીને પુછ્યું: "કપર્દેશ્વર મહિમા વિશે અમને કહો." ગુરુ અચ્યુતજીએ વિૃષભધ્વજ ભગવાનને નમન કરીને કપર્દેશ પ્રદેશના મહિમા વિષે વર્ણન શરૂ કર્યું. તેઓએ કહ્યું: "માત્ર કપર્દેશ્વરનું સ્મરણ કરવાથી જ મનુષ્ય ઝડપથી પાપના ઢગલાંમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે. કપર્દેશ્વરની પૂજા કરવાથી સર્વ અવરોધો નાશ પામે છે. તેને શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજવું જોઈએ અને વૈદિક સ્તોત્રોથી સ્તુતિ કરવી જોઈએ. અહીં યોગમાં પૂર્ણતા માત્ર છ મહિનામાં પ્રાપ્ત થાય છે—આમાં કોઈ શંકા નથી." "જે પિશાચમોચન કુંડ પાસે સ્નાન કરે છે, અને દિવસ-રાત રુદ્રમંત્ર તથા પ્રણવ (ૐ) નો જાપ કરે છે, તે બ્રહ્મરૂપ યોગી અહીં જીવનભરનું વ્રત ધારણ કરીને નિવાસ કરે છે. તેનું શરીર હાડકાં અને ચામડીથી આવરાયેલું હોય છે અને તે ઘેરો શ્વાસ લે છે." એક દિવસ, એક યાત્રિક ત્યાં આવ્યો. યોગીએ તેને પુછ્યું: "તમે કોણ છો? કયા પ્રદેશથી અહીં આવ્યા છો? તમે તમારા પુત્ર, પૌત્ર અને પરિવાર સાથે ઘર સંભાળવામાં તત્પર રહ્યા છો, પણ જીવનમાં ક્યારેય કોઈ પુણ્યકર્મ કર્યું નથી—even થોડું પણ નહીં." "પણ, જો કશી, વારાણસીમાં વિશ્વનાથ ભગવાનને જોવામાં, સ્પર્શવામાં અને નમન કરવામાં આવે, તો યમરાજના ભયાનક રૂપને કદી જોવું પડતું નથી. હવે હું તરસથી પીડાઈ રહ્યો છું; શું કરવું એ સમજાતું નથી. કૃપા કરીને મારી સહાય કરો; હું તમને નમું છું અને આશ્રય લઈ રહ્યો છું. દુનિયામાં તમારા જેટલો પુણ્યશાળી બીજું કોઈ નથી. તમે મને સ્પર્શી અને આશીર્વાદ આપ્યો—ભૂપૃથ્વી પર બીજું એવા કોણ છે?" "તમારા આશીર્વાદથી હું આ દુર્લભ જન્મ ઝડપથી ત્યાગી શકીશ." એ યાત્રિકે મનને એકાગ્ર કરીને ધ્યાનમાં સ્થિર કર્યો. તેના સુંદર મસ્તક પર ચંદ્રનું ચિહ્ન ઝળહળતું હતું. જેમ સૂર્ય ઉગે ત્યારે બધા દેવો તેને જોવે છે, તેમ ગંધર્વ, વિદ્યુધર, કિનર વગેરે પણ ત્યાં હાજર હતા. જ્યાં ત્રણેય વેદરૂપ રુદ્ર પ્રકાશિત થાય છે, ત્યાં તેણે જટાધારી ભગવાનને નમન કરીને સ્તુતિ કરી. "સૂર્ય, અગ્નિ, પીળા ઘોડા પર આરૂઢ—એ મહાન ઋષિ, શુદ્ધ અને બ્રહ્મમય, સુવર્ણગર્ભ, ત્રિનેત્રધારી ભગવાન—હું હંમેશા તેમને નમું છું અને આશ્રય માંગુ છું. તેમને જ પૃથ્વી પર સર્વોત્કૃષ્ટ માનું છું." "અનંત બ્રહ્મ, જે તમારું સત્ય સ્વરૂપ છે, હું તમારી શરણમાં આવું છું, સ્વયંભૂ ભગવાન! હું હંમેશા તેમને નમું છું, જે બ્રહ્મને પણ અતિક્રમ કરે છે. વિશાળ કાળ પણ તમારું સ્વરૂપ છે, પિનાકધારી ભગવાન, હું તમારી શરણમાં આવું છું." આ રીતે, તે યાત્રિક પૃથ્વી પર દંડવત પ્રણામ કરીને, સર્વોત્તમ 'ૐ' ધ્વનિ ઉચ્ચારી. ત્યારે જ્ઞાન, આનંદ અને અદ્વિતીયતા—જે કરોડો કાળાગ્નિ સમાન પ્રભા ધરાવે છે—તેમાં લીન થઈ ગયો. પછી તે શુદ્ધ લિંગમાં વિલીન થઈ ગયો અને તે લિંગ અદ્ભુત બની ગયું. આ મહિમા કોઈ જાણતો નથી—even વિદ્વાન પણ અજ્ઞાનના અંધકારમાં મૂંઝાઈ જાય છે.