કૂર્મપુરાણમ્

બન્ને જૂથો બ્રહ્મજ્ઞાની, યોગમાં નિપુણ અને ઋષિમંડળમાં શ્રેષ્ઠ હતા. ગંગા, જે સર્વ લોકોની એકમાત્ર પવિત્ર કરનાર છે, તે હિમવંતથી જન્મી હતી. દેવીનું પરમ મહિમા આપણે પહેલેથી જ યોગ્ય રીતે વર્ણવી ચૂક્યા છીએ. આજે તમે તેને સ્પષ્ટ કર્યું છે; હવે મનુની સૃષ્ટિ વિશે સાંભળો. શતરૂપાએ બે પુત્રોને જન્મ આપ્યો, જે ધર્મમાં પારંગત અને પરાક્રમી હતા. એમાંના એક, ભગવાન નારાયણના પરમ ભક્ત, સર્વોચ્ચ લોકને પ્રાપ્ત થયા. શ્લિષ્ટાથી તેને પાંચ પુત્રો થયા, જે બધા નિર્દોષ અને સારા સ્વભાવવાળા હતા. તેણે શાલગ્રામ ખાતે ભગવાન વિષ્ણુ, જનાર્દનનું પૂજન કર્યું. એ બધા નારાયણના ભક્ત, શુદ્ધ અને પોતાના કર્તવ્યના પાલક હતા. પૃથ્વી પર પ્રજાપતિ વીરાણાની પત્ની અને મહાપ્રભુ વૈરાજની પુત્રીમાં, અગ્નિષ્ટુત, અતિરાત્ર, સુદ્યુમ્ન અને અભિમન્યુ જેવા પુત્રો જન્મ્યા. અંગ, સુમનસ, સ્વાતિ, ક્રતુ, અંગિરસ અને શિવ જેવા મહાન સંતાન થયા. જેમાંથી પૃથુ નામે પ્રસિદ્ધ, પ્રજાઓના મહાન રક્ષક થયા. બ્રહ્માના આદેશથી અને ઇન્દ્ર સાથે, સૂત – પુરાણોના વાર્તાકાર – જન્મ્યા, જે હરીએ પોતે માયિક રૂપે અવતરીને થયા. એ પહેલાના યુગમાં હું, હે શ્રેષ્ઠ ઋષિ, જન્મેલો હતો. હરિ, પરમ પુરુષ, કૃપાથી મને પુરાણ સાંભળાવ્યું. બ્રહ્માના આદેશથી, પુરાણોની વાર્તા કહેવું એ લોકો માટે જીવનોપાય બન્યું. એ સર્વાધિકારી, તેજસ્વી અને પોતાના ધર્મના પાલક રાજાએ, ગોવર્ધન પર્વત પર પહોંચી, ઇન્દ્રિયજિત્ત થઈ તપ કર્યું. ત્યારે દામોદર ભગવાન પોતે આવ્યા અને રાજાને ઉપદેશ આપ્યો. એક શબ્દ બોલ્યા પછી, હૃષીકેશ પોતાની સ્વરૂપમાં પાછા ગયા. પછી એ રાજાએ પોતાના રાજ્યનું રાજધર્મથી શાસન કર્યું, હે મધુસૂદન. પછી ખિખંડન, હવિર્ધાન અને અંતર્ધાન નામે પુત્રો જન્મ્યા, જે ધર્મનિષ્ઠ, સુંદર, વેદ અને તેના અંગોમાં નિપુણ હતા. પછી, ધર્મના જ્ઞાતા રાજાએ ભાગ્યના પ્રભાવથી વૈરાગ્ય ધારણ કરવાનો સંકલ્પ કર્યો. ક્યારેક, તે હિમાલયના પર્વતો પર ગયો, જ્યાં સિદ્ધો વસે છે. ત્યાં તેણે યોગીઓના પ્રાપ્ત અને અપ્રાપ્ત લોકોએ દર્શન કર્યું, જે બ્રહ્મદ્રોહીઓને અપ્રાપ્ય છે. એ સ્થળ સિદ્ધોના આશ્રમોથી શોભિત અને કમળ-કુમુદની વાટિકાઓથી ભરેલું હતું. ત્યાં તેણે એક અત્યંત શુભ અને આનંદમય આશ્રમ જોયો. તેણે મહાદેવનું કમળ, કુમુદ વગેરે ફૂલો વડે પૂજન કર્યું. તેજસ્વી ભગવાનના દર્શન કરીને, તેણે પરમેશ્વરની સ્તુતિ કરી. વેદમાંથી ઉત્પન્ન વિવિધ સ્તોત્રોથી શંભુની પ્રાર્થના કરી. પછી તેણે મહાન પાશુપતોમાં શ્રેષ્ઠ એવા પ્રસિદ્ધ શ્વેતાશ્વતરને જોયા, જેમણે તપથી આત્માને વશમાં કર્યો હતો અને સફેદ યજ્ઞોપવીત ધારણ કર્યું હતું. રાજાએ તેમના ચરણોમાં શિર નમાવી, હાથ જોડીને કહ્યું: “આજે મેં યોગીઓના સ્વામી, યોગજ્ઞાનમાં શ્રેષ્ઠને જોયા છે. હવે હું શું કરું? હું તમારો શિષ્ય છું, મને રક્ષા કરો, હે નિર્દોષ.” શ્વેતાશ્વતરે, તપથી શુદ્ધ થયેલા રાજાને પોતાનો શિષ્ય તરીકે સ્વીકાર કર્યો.