గరుడపురాణమ్

దేహదణ్డనమాత్రేణ కా ముక్తిరవివేకినామ్ । వల్మీకతాడనాదేవ మృతః కిన్ను మహోరగః ॥ ౨,౪౯.

శరీరాన్ని శిక్షించడమే తప్ప వేరే ఏదీ తెలియని వారికి విముక్తి ఎక్కడిది? పెద్ద పాము ఒక దుప్పటి తాకి చనిపోతే, దానికీ విముక్తి లభిస్తుందా?

జటాభారాజినైర్యుక్తా దామ్భికా వేషధారిణః । భ్రమన్తి జ్ఞానివల్లోకే భ్రామయన్తి జనానపి ॥ ౨,౪౯.

జటలు వేసుకుని, మృగచర్మాలు ధరించి, తపస్సు చేసే వేషం వేసుకునే దంభికులు, ఈ లోకంలో జ్ఞానుల్లా తిరుగుతూ, ఇతరులను కూడా తప్పుదారి పట్టిస్తారు.

సంసారజసుఖాసక్తం బ్రహ్మజ్ఞోఽస్మీతివాదినమ్ । కర్మబ్రహ్మోభయభ్రష్టం తం త్యజేదన్త్యజం యథా ॥ ౨,౪౯.

సంసార సుఖాలకు ఆసక్తి కలిగి, తాను బ్రహ్మజ్ఞానిని అని చెప్పే వారు, కర్మకూ బ్రహ్మజ్ఞానానికీ దూరమైన వారు — అలాంటి వారిని చాడలవారిలా విడిచిపెట్టాలి.

గృహారణ్యసమా లోకే గతవ్రీడా దిగమ్బరాః । చరన్తి గర్దభాద్యాశ్చ విరక్తాస్తే భవన్తి కిమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఇల్లు, అరణ్యం అన్న తేడా లేకుండా, సిగ్గు లేకుండా, నగ్నంగా తిరిగేవారు — గాడిదలు మొదలైన జంతువులు కూడా అలానే ఉంటాయి కదా, అవి నిజంగా విరక్తులేనా?

మృద్భస్మోద్ధూలనాదేవ ముక్తాః స్యుర్యది మానవాః । మృద్భస్మవాసీ నిత్యం శ్వా స కిం ముక్తో భవిష్యతి ॥ ౨,౪౯.

మట్టి లేదా బస్మం పూసుకోవడమే విముక్తికి కారణమైతే, ఎప్పుడూ మట్టి, బస్మంలో ఉండే కుక్క కూడా విముక్తి పొందుతుందా?

తృణపర్ణోదకాహారాః సతతం వనవాసినః । జమ్బూకాఖుమృగాద్యాశ్చ తాపసాస్తే భవన్తి కిమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఎప్పుడూ అడవిలో ఉండి, గడ్డి, ఆకులు, నీరు తినే వారు — నక్కలు, ఎలుకలు, జింకలు కూడా అలాగే ఉంటాయి కదా, అవి తపస్వులవుతాయా?

ఆజన్మమరణాన్తఞ్చ గఙ్గాదితటినీస్థితాః । మణ్డూకమత్స్యప్రముఖా యోగినస్తే భవన్తి కిమ్ ॥ ౨,౪౯.

పుట్టినప్పటి నుంచి చనిపోయే వరకు గంగా మొదలైన నదీ తీరాల్లో ఉండేవారు — బొద్దింకలు, చేపలు మొదలైనవి కూడా అలా ఉంటాయి కదా, అవి యోగులవుతాయా?

పారావతాః శిలాహారాః కదాచిదపి చాతకాః । న పిబన్తి మహీతోయం వ్రతినస్తే భవన్తి కిమ్ ॥ ౨,౪౯.

రాళ్లు తినే పావురాలు, ఎప్పుడూ భూమి నీరు తాగని చాతక పక్షులు — ఇవి వ్రతాలు పాటించేవి కాబట్టి తపస్వులవుతాయా?

తస్మాన్నిత్యాదికం కర్మ లోకరఞ్జనకారకమ్ । మోక్షస్య కారణం సాక్షాతత్త్వజ్ఞాన ఖగేశ్వర ॥ ౨,౪౯.

కాబట్టి, ఓ పక్షిరాజా, ప్రతిరోజూ చేసే పనులు, లోకాన్ని సంతోషపెట్టడానికే చేస్తే, అవి విముక్తికి నేరుగా కారణం కావు; నిజమైన జ్ఞానం మాత్రమే విముక్తికి మార్గం.

షర్డ్శనమహాకూపే పతితాః పశవః ఖగ । పరమార్థం న జానన్తి పశుపాశనియన్త్రితాః ॥ ౨,౪౯.

ఓ పక్షీ, ఆరు తత్వాల గొప్ప గుంతలో పడిపోయిన జంతువులు, అజ్ఞాన బంధనాల వల్ల పరమార్థాన్ని తెలుసుకోలేవు.

వేదశాస్త్రార్ణవైర్ఘేరైరుహ్యమానా ఇతస్తతః । షడూర్మినిగ్రహగ్రస్తాస్తిష్ఠన్తి హి కుతార్కికాః ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు, శాస్త్రాల సముద్రపు అలలతో ఇక్కడక్కడ తిప్పబడుతూ, ఆరు అంతర్గత శత్రువుల చేత పట్టుబడిన వారు, తప్పుదారి చెప్పే వాదులుగా ఉంటారు.

వేదాగమపురాణజ్ఞః పరమార్థం న వేత్తి యః । విడమ్బకస్య తస్యైవ తత్సర్వం కాకభాషితమ్ ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు, ఆగమాలు, పురాణాలు తెలిసినవాడు, పరమార్థాన్ని తెలియకపోతే — అతని మాటలన్నీ ఎగరేసే కాకి అరుపులే, అవి హాస్యాస్పదమే.

ఇదం జ్ఞానమిదం జ్ఞేయమితి చిన్తాసమాకులాః । పఠన్త్యహర్నిశం శాస్త్రం పరతత్త్వపరాఙ్ముఖాః ॥ ౨,౪౯.

‘ఇది జ్ఞానం, ఇది తెలుసుకోవాల్సింది’ అని ఆలోచనలతో మునిగిపోయి, రాత్రింబవళ్లు శాస్త్రాలు చదువుతారు, కానీ పరమ తత్వాన్ని మాత్రం దూరంగా ఉంచుతారు.

వాక్యచ్ఛన్దోనిబన్ధేన కావ్యాలఙ్కారశోభితాః । చిన్తయా దుఃఖితా మూఢాస్తిష్ఠన్తి వ్యాకులేన్ద్రియాః ॥ ౨,౪౯.

చక్కటి పద్యాలతో, అలంకారాలతో అలంకరించిన మాటలు మాట్లాడినా, ఆలోచనలతో బాధపడుతూ, ఇంద్రియాలు అశాంతిగా ఉండే మూర్ఖులు దుఃఖంలోనే ఉంటారు.

అన్యథా పరమం తత్త్వం జనాః క్లిశ్యన్తి చాన్యథా । అన్యథా శాస్త్రసద్భావో వ్యాఖ్యాం కుర్వన్తి చాన్యథా ॥ ౨,౪౯.

పరమ తత్వాన్ని తప్పుగా అర్థం చేసుకుని జనులు బాధపడతారు; అలాగే, శాస్త్రాల సారాన్ని కూడా తప్పుడు విధంగా వివరిస్తారు.

కథయన్త్యువన్మనీభావం స్వయం నానుభవన్తి చ । అహఙ్కారస్తాః కేచిదుపదేశాదివార్జితాః ॥ ౨,౪౯.

తాము పరమాత్మతో ఏకత్వాన్ని పొందామని చెబుతారు, కానీ స్వయంగా అనుభవించరు; కొందరు అహంకారంతో ఉపదేశాన్ని కూడా తిరస్కరిస్తారు.

పఠన్తి వేదశాస్త్రాణి బోధయన్తి పరస్పరమ్ । న జానన్తి పరం తత్త్వం దర్వీ పాకరసం యథా ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు, శాస్త్రాలు చదువుతూ, పరస్పరం బోధిస్తూ ఉంటారు, కానీ పరమ తత్వాన్ని మాత్రం తెలియరు — వంటచెంచా వంటక రుచి ఏమాత్రం అనుభవించదని ఎలా ఉంటుందో అలా.

శిరో వహతి పుష్పాణి గన్ధం జానాతి నాసికా । పఠన్తి వేదశాస్త్రాణి దుర్లభో భావబోధకః ॥ ౨,౪౯.

తలపై పువ్వులు పెట్టుకున్నా, ముక్కుతో పరిమళాన్ని తెలుసుకున్నా, వేదాలు, శాస్త్రాలు చదివినా, వాటి లోని అసలు అర్థాన్ని గ్రహించేవారు మాత్రం చాలా అరుదు.

తత్త్వమాత్మస్థమజ్ఞాత్వా మూఢః శాస్త్రేషు ముహ్యతి । గోపః కక్షాగతే చ్ఛాగే కూపం పశ్యతి దుర్మతిః ॥ ౨,౪౯.

తనలోని సత్యాన్ని తెలుసుకోకుండా, మూర్ఖుడు శాస్త్రాల వల్ల అయోమయానికి లోనవుతాడు. అది గోపుడు దూరంగా ఉన్న బావిని చూసి, గోశాలలో ఉన్న మేకను తప్పుగా ఊహించడంలా ఉంటుంది.

సంసారమోహనాశాయ శాబ్దబోధో న హి క్షమః । న నివర్తేత తిమిరం కదాచిద్దీపవార్తయా ॥ ౨,౪౯.

పదబద్ధమైన జ్ఞానం ఒక్కటే సంసార మాయను తొలగించలేను. దీపం గురించి మాట్లాడితే చీకటి పోయినట్టు ఎప్పుడూ జరగదు.

ప్రజ్ఞాహీనస్య పఠనం యథాన్ధస్య చ దర్పణమ్ । అతః ప్రజ్ఞావతాం శాస్త్రం తత్త్వజ్ఞానస్య లక్షణమ్ ॥ ౨,౪౯.

తెలివిలేని వాడికి చదువు అంధుడికి అద్దం వంటిది. అందుకే తెలివైనవారికి శాస్త్రాలు సత్యజ్ఞానానికి గుర్తు.

ఇదం జ్ఞానమిదం జ్ఞేయం సర్వన్తు శ్రోతుమిచ్ఛతి । దివ్యవర్షసహస్రాచ్చ శాస్త్రాన్తం నైవ గచ్ఛతి ॥ ౨,౪౯.

ఇది జ్ఞానం, ఇది తెలుసుకోవాల్సింది అని అందరూ వినాలనుకుంటారు. అయినా, వేల దివ్య సంవత్సరాలు గడిచినా, శాస్త్రాల అంతం చేరుకోలేరు.

అనేకాని చ శాస్త్రాణి స్వల్పాయుర్విఘ్నకోటయః । తస్మాత్సారం విజానీయాత్క్షీరం హంస ఇవామ్భసి ॥ ౨,౪౯.

శాస్త్రాలు అనేకం, మనిషి ఆయుష్షు తక్కువ, అడ్డంకులు ఎన్నో. అందుకే, హంస నీటిలోని పాలను వేరుచేసినట్లు, మనం కూడా సారం తెలుసుకోవాలి.

అభ్యస్య వేదశాస్త్రాణి తత్త్వం జ్ఞాత్వాథ బుద్భిమాన్ । పలాలమివ ధాన్యార్థీ సర్వశాస్త్రాణి సన్త్యజేత్ ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు, శాస్త్రాలు చదివి, సత్యాన్ని గ్రహించినవాడు, ధాన్యాన్ని కోరే వాడు పొట్లెత్తును వదిలిపెట్టినట్టు, అన్ని శాస్త్రాలనూ విడిచిపెట్టాలి.

యథామృతేన తృప్తస్య నాహారేణ ప్రయోజనమ్ । తత్త్వజ్ఞస్య తథా తార్క్ష్య న శాస్త్రేణ ప్రయోజనమ్ ॥ ౨,౪౯.

అమృతాన్ని తాగి తృప్తి చెందినవాడికి అన్నం అవసరం లేనట్లే, సత్యాన్ని తెలుసుకున్నవాడికి శాస్త్రాలు అవసరం ఉండవు, తార్క్ష్య.

న వేదాధ్యయనాన్ముక్తిర్న శాస్త్రపఠనాదపి । జ్ఞానాదేవ హి కైవల్యం నాన్యథా వినతాత్మజః ॥ ౨,౪౯.

వేదాలు చదివినంత మాత్రానా, శాస్త్రాలు చదివినంత మాత్రానా ముక్తి రాదు. జ్ఞానంతోనే పరమ ముక్తి లభిస్తుంది, వినతా కుమారా, వేరేలా కాదు.

నాశ్రమః కారణం ముక్తేర్దర్శనాని న కారణమ్ । తథైవ సర్వకర్మాణి జ్ఞానమేవ హి కారణమ్ ॥ ౨,౪౯.

వ్రతాశ్రమాలు ముక్తికి కారణం కావు, తత్వదర్శనాలు కూడా కావు. అలాగే అన్ని కర్మలు కూడా కాదు; జ్ఞానమే నిజంగా కారణం.

ముక్తిదా గురువాగేకా విద్యాః సర్వా విడమ్బికాః । శాస్త్రభారసహస్రేషు హ్యేకం సఞ్జీవనం పరమ్ ॥ ౨,౪౯.

ముక్తిని ప్రసాదించేది గురువు మాట ఒక్కటే. మిగతా విద్యలు అన్నీ ప్రదర్శన మాత్రమే. వేల శాస్త్రభారాల్లో, ఒక్కటి మాత్రమే జీవనదాయకం.

అద్వైతం హి శివం ప్రోక్తం క్రియయాపరివర్జితమ్ । గురువక్త్రేణ లభ్యేత నాధీతాగమకోటిభిః ॥ ౨,౪౯.

అద్వైతమే శుభమయమైనదిగా చెప్పబడింది, అది కర్మలకు అతీతం. అది గురువు వాక్కు ద్వారా లభిస్తుంది, కోట్లాది శాస్త్రాలు చదివినా కాదు.