గరుడపురాణమ్

జరాదర్శితపన్థానం ప్రచణ్డవ్యాధిసైనికమ్ । అధిష్ఠితో మృత్యుశత్రుం త్రాతారం కిం న పశ్యతి ॥ ౨,౪౯.

వృద్ధాప్యం చూపించే మార్గాన్ని, భయంకరమైన వ్యాధుల సైన్యాన్ని ముందు చూపిస్తూ, మరణమనే శత్రువు ఎదురుగా ఉన్నప్పుడు, మనిషి రక్షకుడిని ఎందుకు చూడడు?

తృష్ణాసూచీవినిర్భిన్నం సిక్తం విషయసర్పిషా । రాగద్వేషానలే పక్వం మృత్యురశ్రాతి మానవమ్ ॥ ౨,౪౯.

తృష్ణ అనే సూచి గుచ్చినట్టు, విషయాల అనే నెయ్యితో తడిపి, రాగద్వేషాల అనే అగ్నిలో ఉడికిన మనిషిని మరణం తినేస్తుంది.

బాలాంశ్చ యౌవనస్థాంశ్చ వృద్ధాన గర్భగతానపి । సర్వానావిశతే మృత్యురేవమ్భూమిదం జగత్ ॥ ౨,౪౯.

పిల్లలను, యవ్వనంలో ఉన్నవారిని, వృద్ధులను, గర్భంలో ఉన్నవారిని కూడా మరణం తాకుతుంది. ఈ లోకం అంతా ఇలాగే ఉంది.

స్వదేహమపి జీవోఽయం ముక్త్వా యాతి యమాలయమ్ । స్త్రీమాతృపితృపుత్త్రాదిసమ్బన్ధః కేన హేతునా ॥ ౨,౪౯.

ఈ జీవుడు తన శరీరాన్ని కూడా వదిలేసి యమలోకానికి వెళ్తాడు. అయితే భార్య, తల్లి, తండ్రి, కుమారుడు మొదలైనవారితో అనురాగం ఎందుకు కలుగుతుంది?

దుః ఖమూలం హి సంసారః స యస్యాస్తి స దుః ఖితః । తస్య త్యాగః కృతో యేన స సుఖీ నాపరః క్వచిత్ ॥ ౨,౪౯.

సంసారం ఉన్నవాడికి బాధలు తప్పవు. దాన్ని వదిలినవాడే సుఖంగా ఉంటాడు, మరెవ్వరూ కాదు.

ప్రభవం సర్వదుః ఖానామాలయం సకలాపదామ్ । ఆశ్రయం సర్వపాపానాం సంసారం వర్జయేత్క్షణాత్ ॥ ౨,౪౯.

అన్ని బాధలకు మూలమైన, అన్ని అపాయాల నివాసమైన, అన్ని పాపాలకు ఆశ్రయమైన సంసారాన్ని వెంటనే వదిలేయాలి.

లోహదారుమయైః పాశైః పుమాన్బద్ధో విముచ్యతే । పుత్త్రదారమయైః పాశైర్ముచ్యతే న కదాచన ॥ ౨,౪౯.

ఇనుపు లేదా కలప గొలుసులతో బంధించబడినవాడు విడిపోవచ్చు. కాని కుమారుడు, భార్య అనే బంధనాలనుండి మాత్రం ఎప్పుడూ విడిపోలేడు.

యావతః కురుతే జన్తుః సమ్బన్ధాన్మనసః ప్రియాన్ । తావన్తోఽస్య నిఖన్యన్తే హృదయే శోకశఙ్కవః ॥ ౨,౪౯.

ప్రతి మనిషి మనసులో ఎంత మంది ప్రియమైన వారిని కలుపుకుంటాడో, అంతగా అతని హృదయంలో శోక బాణాలు గుచ్చుకుంటాయి.

వఞ్చితాశేషవిత్తైస్తైర్నిత్యం లోకో వినాశితః । హా హన్త విషయాహారైర్దేహస్థోన్ద్రియతస్కరైః ॥ ౨,౪౯.

అన్ని ధనాలను మోసం చేసి, శరీరంలో ఉన్న ఇంద్రియాలనే దొంగలతో విషయాలను ఆస్వాదిస్తూ, ఈ లోకం నిత్యం నాశనం అవుతోంది.

మాంసలుబ్ధో యథా మత్స్యో లోహశఙ్కుం న పశ్యతి । సుఖలుబ్ధస్తథా దేహీ యమవాధాం న పశ్యతి ॥ ౨,౪౯.

మాంసం మీద ఆశపడి చేప ఇనుప గుల్లను చూడదు. అలాగే సుఖం మీద ఆశపడ్డ జీవుడు యమపాశాన్ని చూడడు.

హితాహితం న జానన్తో నిత్యమున్మార్గగామినః । కుక్షిపూరణనిష్ఠా యే తే నరా నారకాః ఖగ ॥ ౨,౪౯.

ఏది మంచిదో, చెడిదో తెలియని, ఎప్పుడూ తప్పుదారిలో నడిచే, కడుపు నింపడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకునే వారు, ఓ పక్షీ, నరకానికి పోతారు.

నిద్రాభీమైథునాహారాః సర్వేషాం ప్రాణినాం సమాః । జ్ఞానవాన్మానవః ప్రోక్తో జ్ఞానహీనః పశుః స్మృతః ॥ ౨,౪౯.

నిద్ర, భయం, मैथునం, ఆహారం అన్నీ ప్రాణులకు సమానమే. జ్ఞానం ఉన్నవాడిని మనిషి అంటారు, జ్ఞానం లేనివాడిని పశువు అంటారు.

ప్రభాతే మలమూత్త్రాభ్యాం క్షుత్తృడ్భ్యాం మధ్యగే రవౌ । రాత్రౌ మదననిద్రాభ్యాం బాధ్యన్తే మూఢమానవాః ॥ ౨,౪౯.

ఉదయాన్నే మలమూత్రాలతో, మధ్యాహ్నం ఆకలి దప్పులతో, రాత్రి కామం నిద్రలతో మూర్ఖులు బాధపడతారు.

స్వదేహధనదారాదినిరతాః సర్వజన్తవః । జాయన్తే చ మ్రియన్తే చ హా హన్తాజ్ఞానమోహితాః ॥ ౨,౪౯.

తమ శరీరం, ధనం, భార్య, ఇతర విషయాల్లో మునిగిపోయిన అన్ని జంతువులు అజ్ఞాన మోహంతో పుట్టి, చనిపోతుంటాయి.

తస్మాత్సఙ్గః సదా త్యాజ్యః సచేత్త్యక్తుం న శక్యతే । మహద్భిః సహ కర్తవ్యః సన్తః సఙ్గస్య భేషజమ్ ॥ ౨,౪౯.

కాబట్టి అనురాగాన్ని ఎప్పుడూ వదిలేయాలి. వదలలేకపోతే, మహనీయులతో స్నేహం చేయాలి. మంచి వారి సాంగత్యమే మందు.

సత్సఙ్గశ్చ వివేకశ్చ నిర్మలం నయనద్వయమ్ । యస్య నాస్తి నరః సోఽన్ధః కథం న స్యాదమార్గగః ॥ ౨,౪౯.

మంచి వారి సాంగత్యం, వివేకం, నిర్మలమైన చూపు లేనివాడు అంధుడే. అలాంటి వాడు తప్పుదారిపట్టక ఎలా ఉంటాడు?

స్వస్వవర్ణాశ్రమాచారనిరతాః సర్వమానవాః । న జానన్తి పరం ధర్మం వృథా నశ్యన్తి దామ్భికాః ॥ ౨,౪౯.

తమ తమ వర్ణాశ్రమ కర్మల్లోనే మునిగిపోయిన మనుషులు పరమధర్మాన్ని తెలియరు. అటువంటి దంభికులు వ్యర్థంగా నశిస్తారు.

కిమాయాసపరాః కేచిద్వ్రతచర్యాదిసంయుతాః । అజ్ఞానసంవృతాత్మానః సఞ్చరన్తి ప్రచారకాః ॥ ౨,౪౯.

కొంతమంది ఉపవాసాలు, వ్రతాలు చేస్తూ, అజ్ఞానంతో మునిగిపోయి, ఎందుకు తిరుగుతారు?

నామమాత్రేణ సన్తుష్టాః కర్మకాణ్డరతా నరాః । మన్త్రోచ్చారణహోమాద్యైర్భ్రామితాః క్రతువిస్తరైః ॥ ౨,౪౯.

కర్మకాండలో మునిగిపోయి, పేరుకే సంతృప్తి చెందే మనుషులు, మంత్రోచ్చారణ, హోమాదులతో, యాగాల వివరణతో మోసపోతున్నారు.

ఏకభుక్తోపవాసాద్యైర్నియమైః కాయశోషణైః । మూఢాః పరోక్షమిచ్ఛన్తి మమ మాయావిమోహితాః ॥ ౨,౪౯.

నా మాయ వల్ల మోసపోయిన మూర్ఖులు, ఒక్కసారి తినడం, ఉపవాసం చేయడం, శరీరాన్ని క్షీణింపజేయడం వంటి నియమాలతో, కనిపించని దానిని కోరుతారు.

దేహదణ్డనమాత్రేణ కా ముక్తిరవివేకినామ్ । వల్మీకతాడనాదేవ మృతః కిన్ను మహోరగః ॥ ౨,౪౯.

శరీరాన్ని శిక్షించడమే తప్ప వేరే ఏదీ తెలియని వారికి విముక్తి ఎక్కడిది? పెద్ద పాము ఒక దుప్పటి తాకి చనిపోతే, దానికీ విముక్తి లభిస్తుందా?

జటాభారాజినైర్యుక్తా దామ్భికా వేషధారిణః । భ్రమన్తి జ్ఞానివల్లోకే భ్రామయన్తి జనానపి ॥ ౨,౪౯.

జటలు వేసుకుని, మృగచర్మాలు ధరించి, తపస్సు చేసే వేషం వేసుకునే దంభికులు, ఈ లోకంలో జ్ఞానుల్లా తిరుగుతూ, ఇతరులను కూడా తప్పుదారి పట్టిస్తారు.

సంసారజసుఖాసక్తం బ్రహ్మజ్ఞోఽస్మీతివాదినమ్ । కర్మబ్రహ్మోభయభ్రష్టం తం త్యజేదన్త్యజం యథా ॥ ౨,౪౯.

సంసార సుఖాలకు ఆసక్తి కలిగి, తాను బ్రహ్మజ్ఞానిని అని చెప్పే వారు, కర్మకూ బ్రహ్మజ్ఞానానికీ దూరమైన వారు — అలాంటి వారిని చాడలవారిలా విడిచిపెట్టాలి.

గృహారణ్యసమా లోకే గతవ్రీడా దిగమ్బరాః । చరన్తి గర్దభాద్యాశ్చ విరక్తాస్తే భవన్తి కిమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఇల్లు, అరణ్యం అన్న తేడా లేకుండా, సిగ్గు లేకుండా, నగ్నంగా తిరిగేవారు — గాడిదలు మొదలైన జంతువులు కూడా అలానే ఉంటాయి కదా, అవి నిజంగా విరక్తులేనా?

మృద్భస్మోద్ధూలనాదేవ ముక్తాః స్యుర్యది మానవాః । మృద్భస్మవాసీ నిత్యం శ్వా స కిం ముక్తో భవిష్యతి ॥ ౨,౪౯.

మట్టి లేదా బస్మం పూసుకోవడమే విముక్తికి కారణమైతే, ఎప్పుడూ మట్టి, బస్మంలో ఉండే కుక్క కూడా విముక్తి పొందుతుందా?

తృణపర్ణోదకాహారాః సతతం వనవాసినః । జమ్బూకాఖుమృగాద్యాశ్చ తాపసాస్తే భవన్తి కిమ్ ॥ ౨,౪౯.

ఎప్పుడూ అడవిలో ఉండి, గడ్డి, ఆకులు, నీరు తినే వారు — నక్కలు, ఎలుకలు, జింకలు కూడా అలాగే ఉంటాయి కదా, అవి తపస్వులవుతాయా?

ఆజన్మమరణాన్తఞ్చ గఙ్గాదితటినీస్థితాః । మణ్డూకమత్స్యప్రముఖా యోగినస్తే భవన్తి కిమ్ ॥ ౨,౪౯.

పుట్టినప్పటి నుంచి చనిపోయే వరకు గంగా మొదలైన నదీ తీరాల్లో ఉండేవారు — బొద్దింకలు, చేపలు మొదలైనవి కూడా అలా ఉంటాయి కదా, అవి యోగులవుతాయా?

పారావతాః శిలాహారాః కదాచిదపి చాతకాః । న పిబన్తి మహీతోయం వ్రతినస్తే భవన్తి కిమ్ ॥ ౨,౪౯.

రాళ్లు తినే పావురాలు, ఎప్పుడూ భూమి నీరు తాగని చాతక పక్షులు — ఇవి వ్రతాలు పాటించేవి కాబట్టి తపస్వులవుతాయా?

తస్మాన్నిత్యాదికం కర్మ లోకరఞ్జనకారకమ్ । మోక్షస్య కారణం సాక్షాతత్త్వజ్ఞాన ఖగేశ్వర ॥ ౨,౪౯.

కాబట్టి, ఓ పక్షిరాజా, ప్రతిరోజూ చేసే పనులు, లోకాన్ని సంతోషపెట్టడానికే చేస్తే, అవి విముక్తికి నేరుగా కారణం కావు; నిజమైన జ్ఞానం మాత్రమే విముక్తికి మార్గం.