గరుడపురాణమ్

భగవన్దేవదేవేశ శరణాగతవత్సల । అసారే ఘోరసంసారే సర్వదుః ఖమలీమసే ॥ ౨,౪౯.

ప్రభూ! దేవతలకు దేవుడవు, శరణాగతులకు దయాచూపేవాడవు. ఈ అస్థిరమైన, భయంకరమైన లోకంలో మేము అన్ని విధాల బాధలు అనుభవిస్తున్నాము.

నానావిధశరీరస్థా అనన్తా జీవరాశయః । జాయన్తే చ మ్రియన్తే చ తేషామన్తో న విద్యతే ॥ ౨,౪౯.

వివిధ రూపాలలో అనేక జీవులు పుట్టి, చనిపోతుంటారు. వీరికి అంతం లేదు.

సదా దుః ఖాతురా ఏవ న సఖీ విద్యతే క్కచిత్ । కేనోపాయేన మోక్షేశ ముచ్యన్తే వద మే ప్రభో ॥ ౨,౪౯.

ఎప్పుడూ బాధతో బాధపడుతూ, ఎక్కడా సుఖం కనపడదు. మోక్షప్రదాతా! ఎలాంటి మార్గంతో వీరు విముక్తి పొందుతారు? దయచేసి చెప్పు ప్రభూ.

శ్రీభగవానుబాచ । శృణు తార్క్ష్య ప్రవక్ష్యామి యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి । యస్య శ్రవణమాత్రేణ సంసారాన్ముచ్యతే నరః ॥ ౨,౪౯.

శ్రీభగవంతుడు అన్నాడు: తార్క్ష్యా! నువ్వు అడిగినదాన్ని నేను చెబుతాను. దీన్ని వినడమే చాలు, మనిషి సంసార బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.

అస్తి దేవః పరబ్రహ్మస్వరూపో నిష్కలః శివః । సర్వజ్ఞః సర్వకర్తా చ సర్వేశో నిర్మలోఽద్వయః ॥ ౨,౪౯.

ఒక దేవుడు ఉన్నాడు. ఆయన పరబ్రహ్మస్వరూపుడు, అఖండుడు, శివుడు, సర్వజ్ఞుడు, సర్వకర్త, సర్వేశ్వరుడు, నిర్మలుడు, అద్వితీయుడు.

స్వయఞ్జ్యోతిరనాద్యన్తో నిర్వికారః పరాత్పరః । నిర్గుణః సచ్చిదానన్దస్తదంశా జీవసంజ్ఞకాః ॥ ౨,౪౯.

తనంతట తాను ప్రకాశించే, ఆది లేని, అంతం లేని, మార్పు లేని, పరమమైన, గుణాలు లేని, సత్యం-జ్ఞానం-ఆనందం స్వరూపుడైన పరమాత్ముని నుండి వచ్చిన చిన్న భాగాలే జీవులు అని అంటారు.

అనాద్యవిద్యోపహతా యథాగ్నౌ విస్ఫులిఙ్గకాః । దేహాద్యుపాధిసమ్భిన్నాస్తే కర్మభిరనాదిభిః ॥ ౨,౪౯.

ఆది లేని అజ్ఞానంతో ముసురుకొని, అగ్నిలోని చినుగుల్లా, శరీరం మొదలైన బంధనాలతో విడిపోయి, ఆది లేని కర్మల వల్ల బంధించబడి ఉంటారు.

సుఖదుః ఖప్రదైః పుణ్యపారూపైర్నియన్త్రితాః । తత్తజ్జాతియుతం దేహమాయుర్భోగఞ్చ కర్మజమ్ ॥ ౨,౪౯.

సుఖం, దుఃఖం కలిగించే పుణ్యపాపాల వల్ల నియంత్రించబడి, జీవులు తాము చేసిన కర్మల ఫలితంగా వివిధ రకాల శరీరాలు, ఆయుష్షు, అనుభవాలు పొందుతారు.

ప్రతిజన్మ ప్రపద్యన్తే తేషామపి పరం పునః । ససూక్ష్మలిఙ్గశరీరమామోక్షాదక్షరం ఖగ ॥ ౨,౪౯.

ప్రతి జన్మలో జీవులు మళ్లీ మళ్లీ శరీరాలు పొందుతారు. విముక్తి కలిగే వరకు, వారిలో కూడా సూక్ష్మశరీరం ఉండిపోతుంది, ఓ పక్షీ!

స్థావరాః కృమయశ్చాజాః పక్షిణః పశవో నగః । ధార్మికాస్త్రిదశాస్తద్వన్మోక్షిణశ్చ యథాక్రమమ్ ॥ ౨,౪౯.

స్థావరాలు, పురుగులు, మేకలు, పక్షులు, జంతువులు, పర్వతాలు, ధార్మికులు, దేవతలు, ముక్తులు—ఇలా క్రమంగా జీవుల జన్మలు జరుగుతాయి.

చతుర్విధశరీరాణి ధృత్వా ముక్త్వా సహస్రశః । సుకృతాన్మా నవో భూత్వా జ్ఞానీ చేన్మోక్షమాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

నాలుగు రకాల శరీరాలను వేలసార్లు ధరించి, వదిలి, మంచి పనులు చేసి, జ్ఞానిని అయితే ముక్తిని పొందవచ్చు.

చతురశీతిలక్షేషు శరీరేషు శరీరిణామ్ । న మానుషం వినాన్యత్ర తత్త్వజ్ఞానన్తు లభ్యతే ॥ ౨,౪౯.

ఎనభై నాలుగు లక్షల జన్మల్లో, మానవ జన్మ తప్ప మరెక్కడా పరమార్థ జ్ఞానం లభించదు.

అత్ర జన్మసహస్రాణాం సహస్రైరపి కోటిభిః । కదాచిల్లభతే జన్తుర్మానుష్యం పుణ్యసఞ్చయాత్ ॥ ౨,౪౯.

వెయ్యి వెయ్యి జన్మలు గడిపినా, కొన్ని సార్లు మాత్రమే జీవికి పుణ్యఫలంగా మానవ జన్మ లభిస్తుంది.

సోపానభూతం మోక్షస్య మానుష్యం ప్రాప్య దుర్లభమ్ । యస్తార యతి నాత్మానం తస్మాత్పాపతరోఽత్ర కః ॥ ౨,౪౯.

ముక్తికి మెట్టు అయిన అరుదైన మానవ జన్మను పొంది కూడా, తనను తాను రక్షించుకోని వాడు కన్నా పాపి ఎవడు ఉంటాడు?

నరః ప్రాప్యేతరజ్జన్మ లబ్ధ్వా చేన్ద్రియసౌష్ఠవమ్ । న వేత్త్యాత్మహితం యస్తు స భవేద్బ్రహ్మఘాతకః ॥ ౨,౪౯.

ఇంకో జన్మను, మంచి ఇంద్రియాలను పొందిన మనిషి, తనకు మేలు చేసే దానిని తెలుసుకోకపోతే, అతడు బ్రహ్మను హత్య చేసినవాడితో సమానం.

వినా దేహేన కస్యాపి పురుషార్థో న విద్యతే । తస్మాద్దేహం ధనం రక్షేత్పుణ్యకర్మాణి సాధయేత్ ॥ ౨,౪౯.

శరీరం లేకుండా ఎవరికీ ఏ ప్రయోజనం ఉండదు. అందుకే శరీరాన్ని ధనంలా కాపాడుకొని, పుణ్యకార్యాలు చేయాలి.

రక్షేచ్చసర్వదాత్మానమాత్మా సర్బ్వస్య భాజనమ్ । రక్షణే యత్నమాతిష్ఠేజ్జీవన్ భద్రాణి పశ్యతి ॥ ౨,౪౯.

ప్రతి వేళా తనను తాను కాపాడుకోవాలి. ఆత్మే అన్నిటికీ ఆధారం. రక్షణలో శ్రమపడి బ్రతికితే, మంగళకరమైనదాన్ని చూస్తాడు.

పునర్గ్రామః పునః క్షేత్ర పునర్విత్తం పునర్గృహమ్ । పునః శుభాశుభం కర్మ న శరీరం పునః పునః ॥ ౨,౪౯.

గ్రామం, పొలం, ధనం, ఇల్లు, మంచి చెడు కర్మలు మళ్లీ మళ్లీ లభించవచ్చు. కానీ శరీరం మాత్రం మళ్లీ మళ్లీ దొరకదు.

శరీరరక్షణోపాయాః క్రి యన్తే సర్వదా బుధైః । నేచ్ఛన్తి చ పునస్త్యాగమపి కుష్ఠాదిరోగిణః ॥ ౨,౪౯.

బుద్ధిమంతులు ఎప్పుడూ శరీరాన్ని కాపాడటానికి ప్రయత్నిస్తారు. కుష్ఠురోగం వంటి వ్యాధులు ఉన్నవాళ్లూ శరీరాన్ని వదిలేయాలని కోరుకోరు.

తద్గోపితం స్యాద్ధర్మార్థం ధర్మో జ్ఞానార్థమేవ చ । జ్ఞానం తు ధ్యానయోగార్థమచిరాత్ప్రవిముచ్యతే ॥ ౨,౪౯.

శరీరాన్ని ధర్మార్థాల కోసం కాపాడాలి. ధర్మం జ్ఞానానికి, జ్ఞానం ధ్యానయోగానికి, ధ్యానయోగం వల్ల త్వరగా విముక్తి లభిస్తుంది.

ఆత్మైవ యది నాత్మానమహీతేభ్యో నివారయేత్ । కోఽన్యో హితకరస్తస్మాదాత్మానం సుఖయిష్యతి ॥ ౨,౪౯.

తనకు తాను హాని నుండి కాపాడుకోకపోతే, ఇంకెవరు తనకు మేలు చేస్తారు? ఎవరు సుఖం ఇస్తారు?

ఇహైవ నరకవ్యాధేశ్చికిత్సాం న కరోతి యః । గత్వా నిరౌషధం దేశం వ్యాధిమ్థః కిం కరిష్యతి ॥ ౨,౪౯.

ఇక్కడే నరక వ్యాధికి చికిత్స చేయని వాడు, మందులు లేని లోకానికి వెళ్లాక వ్యాధితో బాధపడుతూ ఏం చేయగలడు?

వ్యాఘ్రీవాస్తే జరా చాయుర్యాతి భిన్నఘటామ్బువత్ । నిఘ్నన్తి రిపువద్రోగాస్తస్మాచ్ఛ్రేయః సమభ్యసేత ॥ ౨,౪౯.

పులిలా వృద్ధాప్యం వస్తుంది, బద్దగొట్టిన గిన్నెలో నీరు పోయినట్టు ఆయుష్షు పోతుంది, వ్యాధులు శత్రువుల్లా నశింపజేస్తాయి. అందుకే మేలు చేసే పనులను సాధించాలి.

యావన్నాశ్రయతే దుః ఖం యావన్నాయాన్తి చాపదః । యావన్నేన్ద్రియవైకల్యం తావచ్ఛ్రేయః సమభ్యసేత్ ॥ ౨,౪౯.

బాధలు రాకముందు, అపాయాలు ఎదురుకాకముందు, ఇంద్రియాలు బలహీనపడకముందే, మనిషి తనకు మేలు చేసే పనులను చేయాలి.

యావత్తిష్ఠతి దేహోఽయం తావత్తత్త్వం సమభ్యసేత్ । సన్దీప్తకోశభవనే కూపం ఖనతి దుర్మతిః ॥ ౨,౪౯.

ఈ శరీరం ఉన్నంతవరకూ, మనిషి సత్యాన్ని తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. అజ్ఞాని, తన ఇంట్లో అగ్ని అంటుకున్న తర్వాతే బావిని తవ్వడం లాంటిది ఆలస్యంగా ప్రయత్నించడం.

కాలో న జ్ఞాయతే నానాకార్యైః సంసారసమ్భవైః । సుఖం దుఃఖం జనో హన్త న వేత్తి హితమాత్మనః ॥ ౨,౪౯.

ఈ లోకంలో ఎన్నో పనులతో కాలం ఎలా పోతుందో ఎవరికీ తెలియదు. సుఖంలోనైనా, దుఃఖంలోనైనా, మనిషి తనకు నిజంగా మేలు ఏదో తెలుసుకోడు.

జాతానార్తాన్మృతానాపద్భష్టాన్దృష్ట్వా చ దుః ఖితాన్ । లోకో మోహసురాం పీత్వా న బిభేతి కదాచన ॥ ౨,౪౯.

బాధలో పుట్టినవాళ్లను, చనిపోయినవాళ్లను, కష్టాల్లో పడినవాళ్లను, బాధపడుతున్నవాళ్లను చూస్తూ కూడా, మాయ మద్యం తాగినట్టు లోకజనం ఎప్పుడూ భయపడరు.

సమ్పదః స్వప్నసంకాశా యౌవనం కుసుమోపమమ్ । తడిచ్చపలమాయుష్యం కస్య స్యాజ్జానతో ధృతిః ॥ ౨,౪౯.

సంపద కలలాంటిది, యవ్వనం పువ్వులా చనిపోతుంది, ఆయువు మెరుపులా నిలకడలేనిది — ఇవన్నీ తెలిసినవాడు స్థిరంగా ఉండగలడా?

శతం జీవితమత్యల్పం నిద్రాలస్యైస్తదర్ధకమ్ । బాల్యరోగజరాదుః ఖైరల్పం తదపి నిష్ఫలమ్ ॥ ౨,౪౯.

మనిషి వందేళ్లు బ్రతికినా అది చాలా తక్కువే. అలసత్వం, నిద్ర ఎక్కువవాళ్లకు అది అర్థం మాత్రమే. మిగిలినది బాల్యం, వ్యాధి, వృద్ధాప్య బాధల్లో పోయి, చివరికి అది కూడా వృథా అవుతుంది.