గరుడపురాణమ్

న దృశ్యతే కోఽపి మృతః సమాగతో రాజా యతిర్వా ద్విజపుఙ్గవోఽపి వా । యో వై మృతః సాహసికః స మర్త్యకో నాశం యోఽపి ధరాతలే స్థితః ॥ ౨,౪౮.

ఎవరైనా రాజు అయినా, యతి అయినా, గొప్ప బ్రాహ్మణుడైనా, మరణించినవాడు తిరిగి వచ్చాడని ఎవరూ చూడలేదు. ధైర్యవంతుడైనా, సాధారణుడైనా, మరణించినవాడు కనబడడు. భూమిపై ఉన్నవాడు కూడా చివరికి అంతే.

ఏవం గణాస్తే బ్రువతే సకిన్నరా ధైర్యం సమాలమ్బ్య విపాదపూరితః । శ్రుత్వా గణానాం వచనం మహాద్భుతం బ్రవీతి పక్షీన్ద్ర మనుష్యతాం గతః ॥ ౨,౪౮.

అలా ఆ గణాలు, కిన్నరులతో కలిసి, ఆకాశాన్ని నిండేలా మాట్లాడారు. వారి అద్భుతమైన మాటలు విని, పక్షీరాజు మనుష్యరూపంలో సమాధానం చెప్పాడు.

దానప్రభావేణ విమానసంస్థితో ధర్మః పితా మాతృదయానురూపిణీ । వాణీ కలత్రం మధురార్థభాషిణీ స్నానం సుతీర్థే చ సుబన్ధవర్గః ॥ ౨,౪౮.

దానం వల్ల స్వర్గవాహనం లభిస్తుంది. ధర్మం తండ్రివంటి వాడు, దయ తల్లివంటి వాడు. మధురమైన మాటలు మంచి భార్యలాంటివి. పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేయడం మంచి స్నేహితుల వలె ఉంటుంది.

కరార్పితం యత్సుకృతం సమస్తం స్వర్గస్తదా స్యాత్తవ కిఙ్కరోపమః । యో ధర్మవాన్ ప్రాప్స్యతి సోఽతిసౌఖ్యం పాపీ సమస్తం వివిధఞ్చ దుఃఖమ్ ॥ ౨,౪౮.

తన చేతులతో చేసిన సత్కార్యాలన్నీ స్వర్గంలో మనకు సేవకులవుతాయి. ధర్మవంతుడు గొప్ప ఆనందాన్ని పొందుతాడు. పాపి ఎన్నోరకాల బాధలు అనుభవిస్తాడు.

యో ధర్మశీలో జితమానరోషో విద్యావినీతో న పరోపతాపీ । స్వదారతుష్టః పరదారదూరఃస వై నరో నో భువి వన్దనీయః ॥ ౨,౪౮.

ధర్మాన్ని పాటించే వాడు, అహంకారం, కోపాన్ని జయించినవాడు, విద్యావంతుడు, ఇతరులకు హాని చేయని వాడు, తన భార్యతో సంతుష్టుడై, పరస్త్రీలకు దూరంగా ఉండేవాడు — అలాంటి మనిషే ఈ భూమిపై నిజంగా గౌరవించదగినవాడు.

మిష్టాన్నదాతా చరితాగ్నిహోత్రో వేదాన్తవిచ్చన్ద్రసహస్రజీవీ । మాసోపవాసీ చ పతివ్రతా చషడ్జీవలోకే మమ వన్దనీయాః ॥ ౨,౪౮.

రుచికరమైన అన్నం దానం చేసే వాడు, అగ్నిహోత్రం చేసే వాడు, వేదాంతాన్ని తెలిసినవాడు, చంద్రుడు, వేల సూర్యులంత ఆయుష్షు ఉన్నవాడు, నెలనెలా ఉపవాసం చేసే వాడు, పతివ్రత — ఈ ఆరుగురు నాకు లోకంలో పూజ్యులు.

ఏవం సమాచారయుతో నరోఽపి వాపీం సకూపాం సజలం తడాగమ్ । ప్రపాశుభం హృద్గృహదేవమన్దిరం కృతం నరేణైవ స ధర్మౌత్తమః ॥ ౨,౪౮.

ఇలా ఆచరించే వాడు, బావితో కూడిన చెరువు, నీరు ఉన్న కుంట, విశ్రాంతి గది, గృహదేవత ఆలయం — ఇవి నిర్మించినవాడు, అతడే నిజమైన ధర్మవంతుడు.

వర్షాశనం వేదవిదే చ దత్తం కన్యావివాహస్త్వృణమోచనం ద్విజే । భూమిః సుకృష్టాపి తృషార్తిహేతోస్తదేవమేతం సుకృతత్సమస్తమ్ ॥ ౨,౪౮.

వర్షాకాలంలో వేదపండితునికి అన్నదానం చేయడం, కుమార్తెకు వివాహం చేయడం, బ్రాహ్మణుడి ఋణం తీర్చడం, దాహార్తికి బాగా సాగు చేసిన భూమిని దానం చేయడం — ఇవన్నీ ఉత్తమ సత్కార్యాలుగా భావించబడతాయి.

అధ్యాయమేనం సుకృతస్య సారం శృణోతి గాయత్యపి భావశుద్ధ్యా । స వై కులీనః స చ ధర్మయుక్తో విశ్వాలయం యాతి పరం స నూనమ్ ॥ ౨,౪౮.

ఈ సత్కార్యాల సారం అయిన అధ్యాయాన్ని, శుద్ధమైన హృదయంతో వినేవాడు లేదా పాడేవాడు — అతడు వంశవంతుడు, ధర్మబద్ధుడు, తప్పకుండా పరమపదాన్ని పొందుతాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౪౯ గరుడ ఉవాచ । శ్రుతా మయా దయాసిన్ధో హ్యజ్ఞానాజ్జీవసంసృతిః । అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి మోక్షోపాయం సనాతనమ్ ॥ ౨,౪౯.

గరుత్మంతుడు ఇలా అన్నాడు: దయాసాగరా! అజ్ఞానంతో జీవుల జనన మరణ చక్రం జరుగుతుందని విన్నాను. ఇప్పుడు శాశ్వతమైన మోక్ష మార్గాన్ని వినాలని కోరుకుంటున్నాను.

భగవన్దేవదేవేశ శరణాగతవత్సల । అసారే ఘోరసంసారే సర్వదుః ఖమలీమసే ॥ ౨,౪౯.

ప్రభూ! దేవతలకు దేవుడవు, శరణాగతులకు దయాచూపేవాడవు. ఈ అస్థిరమైన, భయంకరమైన లోకంలో మేము అన్ని విధాల బాధలు అనుభవిస్తున్నాము.

నానావిధశరీరస్థా అనన్తా జీవరాశయః । జాయన్తే చ మ్రియన్తే చ తేషామన్తో న విద్యతే ॥ ౨,౪౯.

వివిధ రూపాలలో అనేక జీవులు పుట్టి, చనిపోతుంటారు. వీరికి అంతం లేదు.

సదా దుః ఖాతురా ఏవ న సఖీ విద్యతే క్కచిత్ । కేనోపాయేన మోక్షేశ ముచ్యన్తే వద మే ప్రభో ॥ ౨,౪౯.

ఎప్పుడూ బాధతో బాధపడుతూ, ఎక్కడా సుఖం కనపడదు. మోక్షప్రదాతా! ఎలాంటి మార్గంతో వీరు విముక్తి పొందుతారు? దయచేసి చెప్పు ప్రభూ.

శ్రీభగవానుబాచ । శృణు తార్క్ష్య ప్రవక్ష్యామి యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి । యస్య శ్రవణమాత్రేణ సంసారాన్ముచ్యతే నరః ॥ ౨,౪౯.

శ్రీభగవంతుడు అన్నాడు: తార్క్ష్యా! నువ్వు అడిగినదాన్ని నేను చెబుతాను. దీన్ని వినడమే చాలు, మనిషి సంసార బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.

అస్తి దేవః పరబ్రహ్మస్వరూపో నిష్కలః శివః । సర్వజ్ఞః సర్వకర్తా చ సర్వేశో నిర్మలోఽద్వయః ॥ ౨,౪౯.

ఒక దేవుడు ఉన్నాడు. ఆయన పరబ్రహ్మస్వరూపుడు, అఖండుడు, శివుడు, సర్వజ్ఞుడు, సర్వకర్త, సర్వేశ్వరుడు, నిర్మలుడు, అద్వితీయుడు.

స్వయఞ్జ్యోతిరనాద్యన్తో నిర్వికారః పరాత్పరః । నిర్గుణః సచ్చిదానన్దస్తదంశా జీవసంజ్ఞకాః ॥ ౨,౪౯.

తనంతట తాను ప్రకాశించే, ఆది లేని, అంతం లేని, మార్పు లేని, పరమమైన, గుణాలు లేని, సత్యం-జ్ఞానం-ఆనందం స్వరూపుడైన పరమాత్ముని నుండి వచ్చిన చిన్న భాగాలే జీవులు అని అంటారు.

అనాద్యవిద్యోపహతా యథాగ్నౌ విస్ఫులిఙ్గకాః । దేహాద్యుపాధిసమ్భిన్నాస్తే కర్మభిరనాదిభిః ॥ ౨,౪౯.

ఆది లేని అజ్ఞానంతో ముసురుకొని, అగ్నిలోని చినుగుల్లా, శరీరం మొదలైన బంధనాలతో విడిపోయి, ఆది లేని కర్మల వల్ల బంధించబడి ఉంటారు.

సుఖదుః ఖప్రదైః పుణ్యపారూపైర్నియన్త్రితాః । తత్తజ్జాతియుతం దేహమాయుర్భోగఞ్చ కర్మజమ్ ॥ ౨,౪౯.

సుఖం, దుఃఖం కలిగించే పుణ్యపాపాల వల్ల నియంత్రించబడి, జీవులు తాము చేసిన కర్మల ఫలితంగా వివిధ రకాల శరీరాలు, ఆయుష్షు, అనుభవాలు పొందుతారు.

ప్రతిజన్మ ప్రపద్యన్తే తేషామపి పరం పునః । ససూక్ష్మలిఙ్గశరీరమామోక్షాదక్షరం ఖగ ॥ ౨,౪౯.

ప్రతి జన్మలో జీవులు మళ్లీ మళ్లీ శరీరాలు పొందుతారు. విముక్తి కలిగే వరకు, వారిలో కూడా సూక్ష్మశరీరం ఉండిపోతుంది, ఓ పక్షీ!

స్థావరాః కృమయశ్చాజాః పక్షిణః పశవో నగః । ధార్మికాస్త్రిదశాస్తద్వన్మోక్షిణశ్చ యథాక్రమమ్ ॥ ౨,౪౯.

స్థావరాలు, పురుగులు, మేకలు, పక్షులు, జంతువులు, పర్వతాలు, ధార్మికులు, దేవతలు, ముక్తులు—ఇలా క్రమంగా జీవుల జన్మలు జరుగుతాయి.

చతుర్విధశరీరాణి ధృత్వా ముక్త్వా సహస్రశః । సుకృతాన్మా నవో భూత్వా జ్ఞానీ చేన్మోక్షమాప్నుయాత్ ॥ ౨,౪౯.

నాలుగు రకాల శరీరాలను వేలసార్లు ధరించి, వదిలి, మంచి పనులు చేసి, జ్ఞానిని అయితే ముక్తిని పొందవచ్చు.

చతురశీతిలక్షేషు శరీరేషు శరీరిణామ్ । న మానుషం వినాన్యత్ర తత్త్వజ్ఞానన్తు లభ్యతే ॥ ౨,౪౯.

ఎనభై నాలుగు లక్షల జన్మల్లో, మానవ జన్మ తప్ప మరెక్కడా పరమార్థ జ్ఞానం లభించదు.

అత్ర జన్మసహస్రాణాం సహస్రైరపి కోటిభిః । కదాచిల్లభతే జన్తుర్మానుష్యం పుణ్యసఞ్చయాత్ ॥ ౨,౪౯.

వెయ్యి వెయ్యి జన్మలు గడిపినా, కొన్ని సార్లు మాత్రమే జీవికి పుణ్యఫలంగా మానవ జన్మ లభిస్తుంది.

సోపానభూతం మోక్షస్య మానుష్యం ప్రాప్య దుర్లభమ్ । యస్తార యతి నాత్మానం తస్మాత్పాపతరోఽత్ర కః ॥ ౨,౪౯.

ముక్తికి మెట్టు అయిన అరుదైన మానవ జన్మను పొంది కూడా, తనను తాను రక్షించుకోని వాడు కన్నా పాపి ఎవడు ఉంటాడు?

నరః ప్రాప్యేతరజ్జన్మ లబ్ధ్వా చేన్ద్రియసౌష్ఠవమ్ । న వేత్త్యాత్మహితం యస్తు స భవేద్బ్రహ్మఘాతకః ॥ ౨,౪౯.

ఇంకో జన్మను, మంచి ఇంద్రియాలను పొందిన మనిషి, తనకు మేలు చేసే దానిని తెలుసుకోకపోతే, అతడు బ్రహ్మను హత్య చేసినవాడితో సమానం.

వినా దేహేన కస్యాపి పురుషార్థో న విద్యతే । తస్మాద్దేహం ధనం రక్షేత్పుణ్యకర్మాణి సాధయేత్ ॥ ౨,౪౯.

శరీరం లేకుండా ఎవరికీ ఏ ప్రయోజనం ఉండదు. అందుకే శరీరాన్ని ధనంలా కాపాడుకొని, పుణ్యకార్యాలు చేయాలి.

రక్షేచ్చసర్వదాత్మానమాత్మా సర్బ్వస్య భాజనమ్ । రక్షణే యత్నమాతిష్ఠేజ్జీవన్ భద్రాణి పశ్యతి ॥ ౨,౪౯.

ప్రతి వేళా తనను తాను కాపాడుకోవాలి. ఆత్మే అన్నిటికీ ఆధారం. రక్షణలో శ్రమపడి బ్రతికితే, మంగళకరమైనదాన్ని చూస్తాడు.

పునర్గ్రామః పునః క్షేత్ర పునర్విత్తం పునర్గృహమ్ । పునః శుభాశుభం కర్మ న శరీరం పునః పునః ॥ ౨,౪౯.

గ్రామం, పొలం, ధనం, ఇల్లు, మంచి చెడు కర్మలు మళ్లీ మళ్లీ లభించవచ్చు. కానీ శరీరం మాత్రం మళ్లీ మళ్లీ దొరకదు.

శరీరరక్షణోపాయాః క్రి యన్తే సర్వదా బుధైః । నేచ్ఛన్తి చ పునస్త్యాగమపి కుష్ఠాదిరోగిణః ॥ ౨,౪౯.

బుద్ధిమంతులు ఎప్పుడూ శరీరాన్ని కాపాడటానికి ప్రయత్నిస్తారు. కుష్ఠురోగం వంటి వ్యాధులు ఉన్నవాళ్లూ శరీరాన్ని వదిలేయాలని కోరుకోరు.