గరుడపురాణమ్

సోమగ్రహే సూర్యసమాగమేపి వా న సేవితం తీర్థవరిష్ఠముత్తమమ్ । కోశం స్వకీయం మలమూత్రపూరితం దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

పూర్ణచంద్రుడు లేదా సూర్యుడు కలిసే సమయాల్లోనూ, ఉత్తమ తీర్థాలలో స్నానం చేయలేదు. నా ధనాన్ని మలమూత్రంతో నిండినట్టుగా ఉంచాను, దేహధారి! నీవు చేసినది ఏమిటో చూడు.

మయా న దృష్టా న నతా న పూజితా త్రైవిక్రమీ మూర్తిరిహ స్థితా భువి । ప్రభాసనాథో న చ భక్తిసంస్తుతో దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

త్రివిక్రముడు భూమిపై స్థాపించబడిన రూపాన్ని నేను చూడలేదు, నమస్కరించలేదు, పూజించలేదు. ప్రభాసనాథుడిని భక్తితో స్తుతించలేదు. దేహధారి! నీవు చేసినది ఏమిటో చూడు.

గత్వా వరిష్ఠే భువి తీర్థసన్నిధౌ ధనం న దత్తం విదుషాం కరే మయా । ఆప్లుత్య దేహం విధినా ద్విజే గురౌ దిహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

భూమిపై ఉన్న ఉత్తమ తీర్థాలకు వెళ్లినా, పండితులకు ధనం ఇవ్వలేదు. నియమంగా స్నానం చేసిన తరువాత, ద్విజులను లేదా గురువును గౌరవించలేదు. దేహధారి! నీవు చేసినది ఏమిటో చూడు.

న మాతృపూజా న చ విష్ణుశఙ్కరౌ గణేశచణడ్యౌ న చ భాస్కరోఽపి వా । యఞ్చోపచారైర్బలియుక్తచన్దనైర్దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

తల్లిని, విష్ణువును, శంకరుని, గణేశుని, చండిని, భాస్కరుని పూజించలేదు. యజ్ఞాన్ని, బలిని, చందనం వంటి ఉపచారాలతో సమర్పించలేదు. దేహధారి! నీవు చేసినది ఏమిటో చూడు.

లబ్ధా మయా మానవదేవతోపమా మోహాద్గతా సర్వమిదఞ్చ పార్థివ । గతిం న వీక్షేత స వై విమూఢధీర్దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

దేవతలకు సమానమైన మానవ శరీరం నాకు లభించినా, మాయ వల్ల అన్నీ కోల్పోయాను. మూర్ఖుడు మార్గాన్ని వెతకడు. దేహధారి! నీవు చేసినది ఏమిటో చూడు.

ఏతాని పక్షిన్మనసా విచిన్త్య వాక్యాని ధర్మార్థయశస్కరాణి । ముక్తిం సమాయాన్తి మనుష్యలోకే వసన్తి యే ధర్మరతాః సుదేశే ॥ ౨,౪౮.

పక్షీ! ఈ ధర్మ, అర్థ, యశస్సు కలిగించే మాటలను మనస్సులో ఆలోచిస్తూ, మంచి దేశంలో ధర్మంలో ఆనందించే వారు మానవ లోకంలో ముక్తిని పొందుతారు.

ఇతి బ్రువాణైర్యమధూతవర్గైర్విహన్యతే కాలమయైశ్చ ముద్గరైః । హా దైవ హా దైవ ఇతి స్మరన్ వై ధనం న దత్తం స్వయమర్జితం యత్ ॥ ౨,౪౮.

యమదూతలు ఇలా చెప్పినప్పుడు, కాలరూపమైన గొడవలతో కొట్టబడతాడు. 'హాయ్ దైవం! హాయ్ దైవం!' అని ఆలోచిస్తూ, తానే సంపాదించిన ధనాన్ని దానం చేయనందుకు విచారిస్తాడు.

న భూమిదానం న చ గోప్రదానం న వారిదానం న చ వస్త్రదానమ్ । ఫలం సతామ్బూలవిలేపనం వా త్వయా న దత్తం భువి శోచసే కథమ్ ॥ ౨,౪౮.

ఈ భూమిపై నీవు భూమి, ఆవులు, నీరు, వస్త్రాలు, పండ్లు, తాంబూలం, పరిమళ ద్రవ్యాలు — ఇవేవీ దానం చేయలేదు. అలాంటప్పుడు నీవు ఎందుకు బాధపడుతున్నావు?

పితా మృతస్తే చ పితామహః సా యయా ధృతో వాప్యుదరే స్వకీయే । మృతోఽప్యసౌ బన్ధుజనః సమస్తో దృష్టం త్వయా సర్వమిదం గతాయః ॥ ౨,౪౮.

నీ తండ్రి, తాత, నిన్ను గర్భంలో ధరించిన తల్లి — వీళ్లంతా మరణించారు. నీ బంధువులందరూ పోయారు. ఇది నీవు చూశావు. ఇప్పుడు నీ సమయం కూడా వచ్చింది.

కోశం త్వదీయం జ్వలితఞ్చ వహ్నినా పుత్త్రైర్గృహీతో ధనధాన్య సఞ్చయః । సుభాషితం ధర్మచయం కృతఞ్చ యత్తదేవ గచ్ఛేత్తవ పృష్ఠసంస్థమ్ ॥ ౨,౪౮.

నీ ధనాన్ని, ధాన్యాన్ని, పిల్లలు కూడబెట్టిన సంపదను — ఇవన్నీ ఇక్కడే మిగిలిపోతాయి. నీతో పాటు వెళ్ళేది మంచి మాటలు, ధర్మమైన పనులు, నీవు చేసిన సత్కార్యాలే.

న దృశ్యతే కోఽపి మృతః సమాగతో రాజా యతిర్వా ద్విజపుఙ్గవోఽపి వా । యో వై మృతః సాహసికః స మర్త్యకో నాశం యోఽపి ధరాతలే స్థితః ॥ ౨,౪౮.

ఎవరైనా రాజు అయినా, యతి అయినా, గొప్ప బ్రాహ్మణుడైనా, మరణించినవాడు తిరిగి వచ్చాడని ఎవరూ చూడలేదు. ధైర్యవంతుడైనా, సాధారణుడైనా, మరణించినవాడు కనబడడు. భూమిపై ఉన్నవాడు కూడా చివరికి అంతే.

ఏవం గణాస్తే బ్రువతే సకిన్నరా ధైర్యం సమాలమ్బ్య విపాదపూరితః । శ్రుత్వా గణానాం వచనం మహాద్భుతం బ్రవీతి పక్షీన్ద్ర మనుష్యతాం గతః ॥ ౨,౪౮.

అలా ఆ గణాలు, కిన్నరులతో కలిసి, ఆకాశాన్ని నిండేలా మాట్లాడారు. వారి అద్భుతమైన మాటలు విని, పక్షీరాజు మనుష్యరూపంలో సమాధానం చెప్పాడు.

దానప్రభావేణ విమానసంస్థితో ధర్మః పితా మాతృదయానురూపిణీ । వాణీ కలత్రం మధురార్థభాషిణీ స్నానం సుతీర్థే చ సుబన్ధవర్గః ॥ ౨,౪౮.

దానం వల్ల స్వర్గవాహనం లభిస్తుంది. ధర్మం తండ్రివంటి వాడు, దయ తల్లివంటి వాడు. మధురమైన మాటలు మంచి భార్యలాంటివి. పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేయడం మంచి స్నేహితుల వలె ఉంటుంది.

కరార్పితం యత్సుకృతం సమస్తం స్వర్గస్తదా స్యాత్తవ కిఙ్కరోపమః । యో ధర్మవాన్ ప్రాప్స్యతి సోఽతిసౌఖ్యం పాపీ సమస్తం వివిధఞ్చ దుఃఖమ్ ॥ ౨,౪౮.

తన చేతులతో చేసిన సత్కార్యాలన్నీ స్వర్గంలో మనకు సేవకులవుతాయి. ధర్మవంతుడు గొప్ప ఆనందాన్ని పొందుతాడు. పాపి ఎన్నోరకాల బాధలు అనుభవిస్తాడు.

యో ధర్మశీలో జితమానరోషో విద్యావినీతో న పరోపతాపీ । స్వదారతుష్టః పరదారదూరఃస వై నరో నో భువి వన్దనీయః ॥ ౨,౪౮.

ధర్మాన్ని పాటించే వాడు, అహంకారం, కోపాన్ని జయించినవాడు, విద్యావంతుడు, ఇతరులకు హాని చేయని వాడు, తన భార్యతో సంతుష్టుడై, పరస్త్రీలకు దూరంగా ఉండేవాడు — అలాంటి మనిషే ఈ భూమిపై నిజంగా గౌరవించదగినవాడు.

మిష్టాన్నదాతా చరితాగ్నిహోత్రో వేదాన్తవిచ్చన్ద్రసహస్రజీవీ । మాసోపవాసీ చ పతివ్రతా చషడ్జీవలోకే మమ వన్దనీయాః ॥ ౨,౪౮.

రుచికరమైన అన్నం దానం చేసే వాడు, అగ్నిహోత్రం చేసే వాడు, వేదాంతాన్ని తెలిసినవాడు, చంద్రుడు, వేల సూర్యులంత ఆయుష్షు ఉన్నవాడు, నెలనెలా ఉపవాసం చేసే వాడు, పతివ్రత — ఈ ఆరుగురు నాకు లోకంలో పూజ్యులు.

ఏవం సమాచారయుతో నరోఽపి వాపీం సకూపాం సజలం తడాగమ్ । ప్రపాశుభం హృద్గృహదేవమన్దిరం కృతం నరేణైవ స ధర్మౌత్తమః ॥ ౨,౪౮.

ఇలా ఆచరించే వాడు, బావితో కూడిన చెరువు, నీరు ఉన్న కుంట, విశ్రాంతి గది, గృహదేవత ఆలయం — ఇవి నిర్మించినవాడు, అతడే నిజమైన ధర్మవంతుడు.

వర్షాశనం వేదవిదే చ దత్తం కన్యావివాహస్త్వృణమోచనం ద్విజే । భూమిః సుకృష్టాపి తృషార్తిహేతోస్తదేవమేతం సుకృతత్సమస్తమ్ ॥ ౨,౪౮.

వర్షాకాలంలో వేదపండితునికి అన్నదానం చేయడం, కుమార్తెకు వివాహం చేయడం, బ్రాహ్మణుడి ఋణం తీర్చడం, దాహార్తికి బాగా సాగు చేసిన భూమిని దానం చేయడం — ఇవన్నీ ఉత్తమ సత్కార్యాలుగా భావించబడతాయి.

అధ్యాయమేనం సుకృతస్య సారం శృణోతి గాయత్యపి భావశుద్ధ్యా । స వై కులీనః స చ ధర్మయుక్తో విశ్వాలయం యాతి పరం స నూనమ్ ॥ ౨,౪౮.

ఈ సత్కార్యాల సారం అయిన అధ్యాయాన్ని, శుద్ధమైన హృదయంతో వినేవాడు లేదా పాడేవాడు — అతడు వంశవంతుడు, ధర్మబద్ధుడు, తప్పకుండా పరమపదాన్ని పొందుతాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౪౯ గరుడ ఉవాచ । శ్రుతా మయా దయాసిన్ధో హ్యజ్ఞానాజ్జీవసంసృతిః । అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి మోక్షోపాయం సనాతనమ్ ॥ ౨,౪౯.

గరుత్మంతుడు ఇలా అన్నాడు: దయాసాగరా! అజ్ఞానంతో జీవుల జనన మరణ చక్రం జరుగుతుందని విన్నాను. ఇప్పుడు శాశ్వతమైన మోక్ష మార్గాన్ని వినాలని కోరుకుంటున్నాను.

భగవన్దేవదేవేశ శరణాగతవత్సల । అసారే ఘోరసంసారే సర్వదుః ఖమలీమసే ॥ ౨,౪౯.

ప్రభూ! దేవతలకు దేవుడవు, శరణాగతులకు దయాచూపేవాడవు. ఈ అస్థిరమైన, భయంకరమైన లోకంలో మేము అన్ని విధాల బాధలు అనుభవిస్తున్నాము.

నానావిధశరీరస్థా అనన్తా జీవరాశయః । జాయన్తే చ మ్రియన్తే చ తేషామన్తో న విద్యతే ॥ ౨,౪౯.

వివిధ రూపాలలో అనేక జీవులు పుట్టి, చనిపోతుంటారు. వీరికి అంతం లేదు.

సదా దుః ఖాతురా ఏవ న సఖీ విద్యతే క్కచిత్ । కేనోపాయేన మోక్షేశ ముచ్యన్తే వద మే ప్రభో ॥ ౨,౪౯.

ఎప్పుడూ బాధతో బాధపడుతూ, ఎక్కడా సుఖం కనపడదు. మోక్షప్రదాతా! ఎలాంటి మార్గంతో వీరు విముక్తి పొందుతారు? దయచేసి చెప్పు ప్రభూ.

శ్రీభగవానుబాచ । శృణు తార్క్ష్య ప్రవక్ష్యామి యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి । యస్య శ్రవణమాత్రేణ సంసారాన్ముచ్యతే నరః ॥ ౨,౪౯.

శ్రీభగవంతుడు అన్నాడు: తార్క్ష్యా! నువ్వు అడిగినదాన్ని నేను చెబుతాను. దీన్ని వినడమే చాలు, మనిషి సంసార బంధనాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు.

అస్తి దేవః పరబ్రహ్మస్వరూపో నిష్కలః శివః । సర్వజ్ఞః సర్వకర్తా చ సర్వేశో నిర్మలోఽద్వయః ॥ ౨,౪౯.

ఒక దేవుడు ఉన్నాడు. ఆయన పరబ్రహ్మస్వరూపుడు, అఖండుడు, శివుడు, సర్వజ్ఞుడు, సర్వకర్త, సర్వేశ్వరుడు, నిర్మలుడు, అద్వితీయుడు.

స్వయఞ్జ్యోతిరనాద్యన్తో నిర్వికారః పరాత్పరః । నిర్గుణః సచ్చిదానన్దస్తదంశా జీవసంజ్ఞకాః ॥ ౨,౪౯.

తనంతట తాను ప్రకాశించే, ఆది లేని, అంతం లేని, మార్పు లేని, పరమమైన, గుణాలు లేని, సత్యం-జ్ఞానం-ఆనందం స్వరూపుడైన పరమాత్ముని నుండి వచ్చిన చిన్న భాగాలే జీవులు అని అంటారు.

అనాద్యవిద్యోపహతా యథాగ్నౌ విస్ఫులిఙ్గకాః । దేహాద్యుపాధిసమ్భిన్నాస్తే కర్మభిరనాదిభిః ॥ ౨,౪౯.

ఆది లేని అజ్ఞానంతో ముసురుకొని, అగ్నిలోని చినుగుల్లా, శరీరం మొదలైన బంధనాలతో విడిపోయి, ఆది లేని కర్మల వల్ల బంధించబడి ఉంటారు.

సుఖదుః ఖప్రదైః పుణ్యపారూపైర్నియన్త్రితాః । తత్తజ్జాతియుతం దేహమాయుర్భోగఞ్చ కర్మజమ్ ॥ ౨,౪౯.

సుఖం, దుఃఖం కలిగించే పుణ్యపాపాల వల్ల నియంత్రించబడి, జీవులు తాము చేసిన కర్మల ఫలితంగా వివిధ రకాల శరీరాలు, ఆయుష్షు, అనుభవాలు పొందుతారు.

ప్రతిజన్మ ప్రపద్యన్తే తేషామపి పరం పునః । ససూక్ష్మలిఙ్గశరీరమామోక్షాదక్షరం ఖగ ॥ ౨,౪౯.

ప్రతి జన్మలో జీవులు మళ్లీ మళ్లీ శరీరాలు పొందుతారు. విముక్తి కలిగే వరకు, వారిలో కూడా సూక్ష్మశరీరం ఉండిపోతుంది, ఓ పక్షీ!