గరుడపురాణమ్

న మేఽస్తి బన్ధుర్యమమార్గగామినో మయా న కృత్యం ద్విజదేహలిప్సయా । సమ్ప్రాప్య విప్రత్వమతీవ దుర్లభం నాధీతవాన్వేదపురాణసంహితాః । ప్రాప్తం సురత్నం కరసంస్థితం గతం దేహన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

యముని మార్గంలో వెళ్ళేవారికి నాకు బంధువులేమీ లేరు. బ్రాహ్మణ శరీరాన్ని కోరడంలో నాకు పని లేదు. అత్యంత దుర్లభమైన బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొంది, వేదాలు, పురాణాలు చదవలేదు. చేతిలో అమూల్య రత్నం దొరికినా, శరీరం పోయింది — నువ్వు చేసినదాన్ని నువ్వే దాటి పోవాలి.

యః క్షత్త్రియో బాహుబలేన సంయుగే లలాటదేశాద్రుధిరం ముఖే పపౌ । తత్సోమపానం హి కృతం మహామఖే జీవన్మృతః సోఽపి హి యాతి ముక్తిక్ ॥ ౨,౪౮.

యుద్ధంలో తన బాహుబలంతో, నుదుటి నుంచి రక్తాన్ని నోటిలోకి తాగిన క్షత్రియుడు, అది మహాయజ్ఞంలో సోమపానం చేసినట్లే. బ్రతికినా, చనిపోయినా, అతడు మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

స్థానాన్యనేకాని కృతాని తాని పీతాన్యనేకాన్యపి గర్హితాని । శస్త్రం గృహీత్వా సమరే రిపూణాం యః సంముఖం యాతి స ముక్తపాపః ॥ ౨,౪౮.

చాలా స్థలాలు ఏర్పడినవి, అనేక అనుభవించినవి, నిందించబడినవీ ఉన్నా — కానీ యుద్ధంలో ఆయుధాన్ని పట్టుకుని శత్రువులను ఎదుర్కొన్నవాడు పాపాల నుంచి విముక్తుడు అవుతాడు.

క్షత్త్రాన్వయో వాపి విశోన్వయో వా శూద్రాన్వయో వాపి హి నీచవర్ణః । సంగ్రామదేవద్విజబాలఘాతీ స్త్రీవృద్ధహా దీనతపస్విహన్తా ॥ ౨,౪౮.

క్షత్రియ వంశానికైనా, వైశ్య వంశానికైనా, శూద్ర వంశానికైనా, తక్కువ జాతికైనా — యుద్ధంలో దేవతలు, బ్రాహ్మణులు, పిల్లలు, స్త్రీలు, వృద్ధులు, బలహీనులు, తపస్వులను హతమార్చినవాడు —

ఉపద్రుతేష్వేషు పరాఙ్ముఖో యః స్యుస్తస్య దేవాః సకలాః పరాఙ్ముఖాః । తిలోదకం నైవ పిబన్తి పూర్వే హుతం న గృహ్ణాతి హుతాశనోపి తత్ ॥ ౨,౪౮.

వారిపై దాడి జరిగినప్పుడు ఎవడు వెనక్కు తిరిగిపోతాడో, అతనిని దేవతలందరూ వదిలిపెడతారు. అతని పితృదేవతలు తిలోదకాన్ని పుచ్చుకోరు, అగ్ని కూడా హవిని స్వీకరించదు.

ద్వేషాద్భయాద్వా సమరే సమాగతే శస్త్రం గృహీత్వా పరసైన్యసంముఖః । న యాతి పక్షీన్ద్ర మృశ్చ పశ్చాత్క్షాత్త్రం బలం తస్య గతం తథైవ । ద్విజాయ దత్త్వా కనకం మహీమిమాం భూయః స పశ్చాద్భవతీహ లోకే ॥ ౨,౪౮.

ద్వేషం లేదా భయంతో యుద్ధంలో ఆయుధాన్ని తీసుకుని శత్రు సైన్యాన్ని ఎదుర్కొని, తరువాత వెనక్కు తగ్గితే, పక్షీరాజా, అతని క్షత్రియ బలం పోతుంది. బ్రాహ్మణుడికి బంగారం లేదా భూమిని దానం చేస్తే, అతడు మళ్ళీ ఈ లోకంలో జన్మిస్తాడు.

దానం ప్రదత్తం గ్రహణే ద్విజేన్ద్రే స్నానం కృతం తేన సదా సుతీర్థే । గత్వా గయాయాం పితృపిణ్డదానం కృతం సదా యో మ్రియతే తు యుద్ధే ॥ ౨,౪౮.

గ్రహణ సమయంలో బ్రాహ్మణులకు దానం చేయడం, పవిత్ర తీర్థాలలో స్నానం చేయడం, గయలో పితృదేవతలకు పిండప్రదానం చేయడం — ఇవన్నీ యుద్ధంలో మరణించినవాడికి ఎప్పుడూ జరిగినట్లే.

యః క్షాత్త్రదేహన్తు విహాయ శోచతే రణాఙ్గణే స్వామివధే చ గోగ్రహే । స్త్రీబాలఘాతే పథి సార్థహేతవే మయా స్వకోశం న హతం న పాతితమ్ ॥ ౨,౪౮.

క్షత్రియ శరీరాన్ని వదిలేసి, యుద్ధరంగంలో తన యజమాని హత్యకు, గోధనకు, స్త్రీబాల హత్యకు, వాణిజ్య ప్రయాణానికి దుఃఖిస్తూ, 'నా ధనం నాశనం కాలేదు, నేను ఖర్చు పెట్టలేదు' అని అనుకుంటూ —

వైశ్యః స్వకర్మాణి విశోచతే తదా గృహీతపాశో న మయాపి సఞ్చితమ్ । సత్యం న చోక్తం క్రయ విక్రయేణ మోహాద్విమూఢేన కుటుమ్బహేతవే ॥ ౨,౪౮.

వైశ్యుడు తన వృత్తిలో దుఃఖిస్తే, పాశంతో బంధించబడి, నా వద్ద పుణ్యం కూడబెట్టలేదు. కొనుగోలు, అమ్మకాల్లో సత్యం పలకడు — మోహంతో, మూర్ఖత్వంతో, కుటుంబం కోసం.

శూద్రం వపుః ప్రాప్య యశస్కరం సదా దానం ద్విజేభ్యో న కృతం ద్విజార్చనమ్ । చ్దృదద్యత్దద్వడ్ఢ ఢద్ధదృథ్ర్దదృధ్డ్ఢథ్ర్డడ్ఢద్ధ జలాశయో నైవ కృతో ధరాతలే అసంస్కృతో విప్రవరో న సంస్కృతః ॥ ౨,౪౮.

శూద్రుడిగా జన్మించినవాడు, ఎప్పుడూ ద్విజులకు దానం చేయని, వారిని గౌరవించని, భూమిపై నీటి కొలను కట్టని, సంస్కారం పొందని వాడు నిజమైన బ్రాహ్మణుడు కాడు.

త్యక్త్వా స్వకర్మాణి మదేన సుస్థితం మయా సుతీర్థే స్వవపుర్న చోజ్ఝితమ్ । ధర్మోర్జితో నైవ న దేవపూజనం కృతం మయా చైవ విముక్తిహేతవే ॥ ౨,౪౮.

అహంకారంతో నా కర్తవ్యాలను వదిలేసి, పవిత్ర స్థలంలో సుఖంగా ఉన్నాను. కానీ నా శరీరాన్ని వదలలేదు; ధర్మాన్ని ఆచరించలేదు, ముక్తి కోసం దేవతలను పూజించలేదు.

దేహం సమాసాద్య తథైవ పిణ్డజం వర్ణాంస్తథైవాన్త్యజమ్లేచ్ఛసంజ్ఞితాన్ । మరున్మయం దేహమిమే విశన్తి నైవేహమానాః పథి ధర్మసంకులే ॥ ౨,౪౮.

పిండం ద్వారా వచ్చిన ఈ శరీరం పొంది, నేను అంత్యజులు, మ్లేచ్ఛులు అనే కులాల్లో ప్రవేశించాను. గాలి రూపంలో ఉన్న ఈ శరీరాలు ధర్మమార్గంలో ప్రవేశించవు.

పరస్పరం ధర్మకృన్తం స్వకీయం సమ్పాద్య లక్ష్యం పథి సఞ్చరన్త్స్వమ్ । పక్షీన్ద్ర వాక్యాని శృణుష్వ తాని మనోరమాణి ప్రవదన్తి యాని ॥ ౨,౪౮.

ప్రతి ఒక్కరూ తమ తమ ధర్మాన్ని నెరవేర్చుకుంటూ, లక్ష్యాన్ని సాధిస్తూ ముందుకు సాగుతున్నారు. పక్షీరాజా! వారు చెప్పే ఆ మధురమైన మాటలను విను.

సారా హి లోకేషు భవేత్త్రిలోకీ ద్వీపేషు సర్వేషు చ జమ్బుకాఖ్యమ్ । దేశేషు సర్వేష్వపి దేవదేశః జీవేషు సర్వేషు మనుష్య ఏవ ॥ ౨,౪౮.

మూడు లోకాలు ఈ జగత్తులో ముల్యం కలవిగా ఉన్నాయి; అన్ని ద్వీపాలలో జంబూ ద్వీపమే ప్రసిద్ధి చెందింది; అన్ని దేశాలలో దేవతల దేశమే ముఖ్యమైనది; అన్ని జీవుల్లో మనుష్యుడే శ్రేష్ఠుడు.

వర్ణాశ్చ చత్వార ఇహ ప్రశస్తాః వర్ణేషు ధర్మిష్ఠనరాః ప్రశస్తాః । ధర్మేణ సౌఖ్యం సముపైతి సర్వం జ్ఞానం సమాప్నోతి మహాపథే స్థితః ॥ ౨,౪౮.

ఇక్కడ నాలుగు వర్ణాలు గొప్పవిగా గుర్తించబడ్డాయి; వాటిలో ధర్మాన్ని పాటించే వారు ప్రశంసించబడతారు. ధర్మం వల్ల సర్వ సుఖాలు లభిస్తాయి, మహామార్గంలో నిలిచినవాడు జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు.

దేహం పరిత్యజ్య యదా గతాయుః పక్షిన్ స్థితోఽహం కృమికీటసంస్థితః । సరీసృపోఽహం మశకో వినిర్మితశ్చతుష్పదోఽహం వనసూకరోఽహమ్ ॥ ౨,౪౮.

పక్షీ! శరీరాన్ని వదిలి ప్రాణం పోయినప్పుడు, నేను పురుగులుగా, క్రిమికీటకులుగా, సరీసృపంగా, దోమగా, నాలుగు కాళ్ల జంతువుగా, అడవి పంది రూపంలో ఉన్నాను.

సర్వం విజానాతి హి గర్భసంస్థితో జాతశ్చ సద్యస్తదిదఞ్చ విస్మరేత్ । యచ్చిన్తితం గర్భసమాగతేన వై బాలో యువా వృద్ధవయా బభూవ ॥ ౨,౪౮.

గర్భంలో ఉన్నప్పుడు ప్రతిదీ తెలుసుకుంటాడు, కానీ పుట్టిన వెంటనే అన్నీ మరిచిపోతాడు. గర్భంలో ఆలోచించినదే బాల్యం, యవ్వనం, వృద్ధాప్యంగా మారుతుంది.

మోహాద్వినాష్టం యది గర్భచిన్తితం స్మృతం పునర్మృత్యుగతే చదేహే । తస్మిన్ప్రనష్టే హృది చిన్తితం గతం స్మృతం పునర్గర్భగతే చ దేహే ॥ ౨,౪౮.

మాయ వల్ల గర్భంలో ఆలోచించినది మరిచిపోతే, మరణ సమయంలో కూడా అది పోతుంది. హృదయంలో ఆలోచించినది పోయినప్పుడు, మళ్లీ గర్భంలోకి వచ్చినప్పుడు అది గుర్తుకు వస్తుంది.

తస్మిన్ప్రనష్టే హృది చిన్తితం పునర్మయా స్వకోశే పరవఞ్చనం కృతమ్ । ద్యూతైశ్ఛలేనాపి చ చౌర్యవృత్త్యా ధర్మం వ్యతిక్రమ్య శరీరరక్షణే ॥ ౨,౪౮.

హృదయంలో ఆలోచించినది పోయిన తర్వాత, మళ్లీ నా ధనాన్ని మోసం చేశాను. జూదం, మోసం, దొంగతనంతో, శరీరాన్ని కాపాడేందుకు ధర్మాన్ని ఉల్లంఘించాను.

కృచ్ఛ్రేణ లక్ష్మీః సముపార్జితా స్వయం మయా న భుక్తం మనసేప్సితం ధనమ్ । తామ్బూలమన్నం మధురం సగోరసం దత్త్వాగ్నిదేవాతిథిబన్ధువర్గే ॥ ౨,౪౮.

బహు కష్టపడి ధనాన్ని సంపాదించాను, కానీ మనసుకు నచ్చినట్టు దాన్ని అనుభవించలేదు. తాంబూలం, అన్నం, పాలతో కూడిన మిఠాయిలను అగ్ని, దేవతలు, అతిథులు, బంధువులకు ఇచ్చాను.

సోమగ్రహే సూర్యసమాగమేపి వా న సేవితం తీర్థవరిష్ఠముత్తమమ్ । కోశం స్వకీయం మలమూత్రపూరితం దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

పూర్ణచంద్రుడు లేదా సూర్యుడు కలిసే సమయాల్లోనూ, ఉత్తమ తీర్థాలలో స్నానం చేయలేదు. నా ధనాన్ని మలమూత్రంతో నిండినట్టుగా ఉంచాను, దేహధారి! నీవు చేసినది ఏమిటో చూడు.

మయా న దృష్టా న నతా న పూజితా త్రైవిక్రమీ మూర్తిరిహ స్థితా భువి । ప్రభాసనాథో న చ భక్తిసంస్తుతో దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

త్రివిక్రముడు భూమిపై స్థాపించబడిన రూపాన్ని నేను చూడలేదు, నమస్కరించలేదు, పూజించలేదు. ప్రభాసనాథుడిని భక్తితో స్తుతించలేదు. దేహధారి! నీవు చేసినది ఏమిటో చూడు.

గత్వా వరిష్ఠే భువి తీర్థసన్నిధౌ ధనం న దత్తం విదుషాం కరే మయా । ఆప్లుత్య దేహం విధినా ద్విజే గురౌ దిహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

భూమిపై ఉన్న ఉత్తమ తీర్థాలకు వెళ్లినా, పండితులకు ధనం ఇవ్వలేదు. నియమంగా స్నానం చేసిన తరువాత, ద్విజులను లేదా గురువును గౌరవించలేదు. దేహధారి! నీవు చేసినది ఏమిటో చూడు.

న మాతృపూజా న చ విష్ణుశఙ్కరౌ గణేశచణడ్యౌ న చ భాస్కరోఽపి వా । యఞ్చోపచారైర్బలియుక్తచన్దనైర్దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

తల్లిని, విష్ణువును, శంకరుని, గణేశుని, చండిని, భాస్కరుని పూజించలేదు. యజ్ఞాన్ని, బలిని, చందనం వంటి ఉపచారాలతో సమర్పించలేదు. దేహధారి! నీవు చేసినది ఏమిటో చూడు.

లబ్ధా మయా మానవదేవతోపమా మోహాద్గతా సర్వమిదఞ్చ పార్థివ । గతిం న వీక్షేత స వై విమూఢధీర్దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౪౮.

దేవతలకు సమానమైన మానవ శరీరం నాకు లభించినా, మాయ వల్ల అన్నీ కోల్పోయాను. మూర్ఖుడు మార్గాన్ని వెతకడు. దేహధారి! నీవు చేసినది ఏమిటో చూడు.

ఏతాని పక్షిన్మనసా విచిన్త్య వాక్యాని ధర్మార్థయశస్కరాణి । ముక్తిం సమాయాన్తి మనుష్యలోకే వసన్తి యే ధర్మరతాః సుదేశే ॥ ౨,౪౮.

పక్షీ! ఈ ధర్మ, అర్థ, యశస్సు కలిగించే మాటలను మనస్సులో ఆలోచిస్తూ, మంచి దేశంలో ధర్మంలో ఆనందించే వారు మానవ లోకంలో ముక్తిని పొందుతారు.

ఇతి బ్రువాణైర్యమధూతవర్గైర్విహన్యతే కాలమయైశ్చ ముద్గరైః । హా దైవ హా దైవ ఇతి స్మరన్ వై ధనం న దత్తం స్వయమర్జితం యత్ ॥ ౨,౪౮.

యమదూతలు ఇలా చెప్పినప్పుడు, కాలరూపమైన గొడవలతో కొట్టబడతాడు. 'హాయ్ దైవం! హాయ్ దైవం!' అని ఆలోచిస్తూ, తానే సంపాదించిన ధనాన్ని దానం చేయనందుకు విచారిస్తాడు.

న భూమిదానం న చ గోప్రదానం న వారిదానం న చ వస్త్రదానమ్ । ఫలం సతామ్బూలవిలేపనం వా త్వయా న దత్తం భువి శోచసే కథమ్ ॥ ౨,౪౮.

ఈ భూమిపై నీవు భూమి, ఆవులు, నీరు, వస్త్రాలు, పండ్లు, తాంబూలం, పరిమళ ద్రవ్యాలు — ఇవేవీ దానం చేయలేదు. అలాంటప్పుడు నీవు ఎందుకు బాధపడుతున్నావు?

పితా మృతస్తే చ పితామహః సా యయా ధృతో వాప్యుదరే స్వకీయే । మృతోఽప్యసౌ బన్ధుజనః సమస్తో దృష్టం త్వయా సర్వమిదం గతాయః ॥ ౨,౪౮.

నీ తండ్రి, తాత, నిన్ను గర్భంలో ధరించిన తల్లి — వీళ్లంతా మరణించారు. నీ బంధువులందరూ పోయారు. ఇది నీవు చూశావు. ఇప్పుడు నీ సమయం కూడా వచ్చింది.