గరుడపురాణమ్

గృహస్థే ప్రోషితే యచ్చ కశ్చిత్తు మ్రియతే గృహే । ఆసౌచాపగమే యత్ర ప్రారబ్ధే శ్రాద్ధకర్మణి ॥ ౨,౪౫.

ఇల్లు వదిలి వెళ్లినప్పుడు ఇంట్లో ఎవరైనా మరణిస్తే, ఆశౌచం ముగిసిన తర్వాత, శ్రద్ధకర్మ ప్రారంభించినప్పుడు,

ప్రత్యాగతశ్చేజ్జానాతి తత్ర వృత్తం గృహీ తథా । ఆశౌచం గృహిణస్తేషాం న ద్రవ్యాదేస్తదా భవేత్ ॥ ౨,౪౫.

ఇల్లు తిరిగి వచ్చిన గృహస్థుడు ఆ విషయం తెలిసినప్పుడు, అప్పటికి అతనికి ద్రవ్యాల విషయంలో ఆశౌచం ఉండదు.

పుత్రాదినా యదారబ్ధం శ్రాద్ధం తత్త్వేన వాఖిలమ్ । సమాపనీయం తత్రాపి శ్రాద్ధం గృహీతు దూరతః ॥ ౨,౪౫.

కుమారుడు లేదా ఇతరులు శ్రద్ధను సరిగ్గా ప్రారంభిస్తే, అది పూర్తిగా ముగించాలి. దూరంలో ఉన్నా గృహస్థుడు ఆ శ్రద్ధను అంగీకరించాలి.

దాత్రా బోక్త్రా చ న జ్ఞాతం సూతకం మృతకం తథా । ఉభయోరపి తద్దోషం నారోపయతి కర్హిచిత్ ॥ ౨,౪౫.

దానం ఇచ్చేవారు, తీసుకునేవారు ఇద్దరికీ ఆశౌచం లేదా మరణ వార్త తెలియకపోతే, ఆ ఇద్దరికీ దోషం ఉండదు.

యదా త్వన్యతరజ్ఞాతం సూతకం మృతకం తథా । భోక్తురేవ తదా దోషో నాన్యో దాతా ప్రదుష్యతి ॥ ౨,౪౫.

ఇద్దరిలో ఎవరికైనా ఆశౌచం లేదా మరణ విషయం తెలిసి ఉంటే, అప్పుడది తీసుకునేవాడికే దోషం వస్తుంది, ఇచ్చేవాడికి కాదు.

ఇత్యుక్తేన ప్రకారేణ యః కుర్యాన్మృతవాసరమ్ । అవిజ్ఞాతమృతాహస్య సతతం తారయత్యసౌ ॥ ౨,౪౫.

మరణించిన తేదీ తెలియని వారికి ఈ విధంగా మరణదిన శ్రద్ధను చేస్తే, ఎప్పుడూ వారిని తారించగలడు.

నిత్యశ్రాద్ధేఽథ గన్ధాద్యైర్ద్విజానభ్యర్చ్య భక్తితః । సర్వాన్ పితృగణాన్ సమ్యక్సహైవోద్దిశ్య యోజయేత్ ॥ ౨,౪౫.

నిత్యశ్రద్ధలో, గంధాదులు వేసి ద్విజులను భక్తితో పూజించి, అన్ని పితృగణాలకు సమంగా అర్పణ చేయాలి.

ఆవాహనం స్వధాకారో పిణ్డాగ్నౌకరణాదికమ్ । బ్రహ్మచర్యాదినియమా విశ్వదేవాస్తథైవ చ ॥ ౨,౪౫.

ఆహ్వానం, స్వధాకారము, పిండాలను అగ్నిలో ఉంచడం, బ్రహ్మచర్యాది నియమాలు, విశ్వదేవుల పూజ — ఇవన్నీ చేయాలి.

నిత్యశ్రాద్ధే త్యజేదేతాన్ భోజ్యమన్నం ప్రకల్పయేత్ । దత్త్వా తు దక్షిణాం శక్త్యా నమస్కారైర్విసర్జయేత్ ॥ ౨,౪౫.

నిత్యశ్రద్ధలో ఇవన్నీ వదిలిపెట్టి, భోజ్యాన్నాన్ని సిద్ధం చేయాలి. శక్తికి తగిన దక్షిణా ఇచ్చి, నమస్కారాలతో వీడించాలి.

దేవానుద్దిశ్య విశ్వాదీన్ యద్దద్యాద్ద్విజభోజనమ్ । తన్నిత్యశ్రాద్ధవత్కార్యం దేవశ్రాద్ధం తదుచ్యతే ॥ ౨,౪౫.

దేవతలకు, విశ్వదేవాదులకు అర్పణగా ద్విజులకు అన్నం పెట్టినప్పుడు, అది నిత్యశ్రద్ధలా చేయాలి. దీనిని దేవశ్రద్ధ అంటారు.

మాతృశ్రాద్ధన్తు పూర్వేణ కర్మాదౌ పైతృకం తథా । ఉత్తరేఽహని వృద్ధౌ స్యాన్మాతామహగణస్య తు ॥ ౨,౪౫.

తల్లి శ్రద్ధను ముందు చెప్పిన విధంగా, తండ్రి శ్రద్ధను కూడా అలాగే చేయాలి. తరువాత రోజు వృద్ధి కాలంలో మామగారి గణానికి శ్రద్ధ చేయాలి.

శ్రాద్ధత్రయం ప్రకుర్ర్వీత వైశ్వదేవన్తుతాన్త్రికమ్ ॥ ౨,౪౫.

వైశ్వదేవం, తాంత్రికం అనే మూడు రకాల శ్రాద్ధాలు చేయాలి.

మాతృభ్యః కల్పయేత్పూర్వం పితృభ్యస్తదనన్తరమ్ । మాతామహేభ్యశ్చ తథా దద్యాదిత్థం క్రమేణ తు ॥ ౨,౪౫.

ముందుగా తల్లులకు, తరువాత తండ్రులకు, అలాగే మామలకు కూడా ఈ క్రమంలో నివేదనలు చేయాలి.

మాతృశ్రాద్ధే తు విప్రాణామభావే సుకులోద్గతాః । పతిపుత్రాన్వితాః సాధ్వ్యో యోషితోఽష్టౌ చ భావయేత్ ॥ ౨,౪౫.

తల్లి శ్రాద్ధానికి బ్రాహ్మణులు లేనప్పుడు, మంచి కుటుంబానికి చెందిన, భర్త లేదా కుమారులతో ఉన్న ఎనిమిది సతీమంతుల్ని పరిగణించాలి.

ఇష్టాపూర్తాదికే శ్రాద్ధం కుర్యాదాభ్యుదయం తథా । ఉత్పాతాదినిమిత్తేషు నిత్య శ్రాద్ధవదేవ తు ॥ ౨,౪౫.

ఇష్టాపూర్తి వంటి సందర్భాల్లో, శుభకార్యాలలో, అపశకునాలు వచ్చినప్పుడు కూడా, ఎప్పుడూ చేసే శ్రాద్ధంలా చేయాలి.

నిత్యం దైవఞ్చ వృద్ధిఞ్చ కామ్యం నైమిత్తికం తథా । శ్రాద్ధాన్యుక్తప్రకారేణ కుర్వన్ సిద్ధిమవాప్నుయాత్ । ఇతి తే కథితం తార్క్ష్య కిమన్యత్పరిపృచ్ఛసి ॥ ౨,౪౫.

నిత్య, దైవ, వృద్ధి, కామ్య, నైమిత్తిక శ్రాద్ధాలను చెప్పిన విధంగా చేస్తే సాఫల్యం లభిస్తుంది. తార్క్ష్యా! నీకు ఇంకేమైనా అడగాలనుకుంటున్నావా?

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౪౬ తార్క్ష్య ఉవాచ । సుకృతస్య ప్రభావేణ స్వర్గో నానావిధో నణామ్ । భోగాః సౌఖ్యాతి రూపఞ్చ బలం బుద్ధైః పరాక్రమః ॥ ౨,౪౬.

తార్క్ష్యుడు ఇలా అడిగాడు: మంచి పనుల ఫలితంగా మనుషులకు అనేకరకాల స్వర్గాలు, అనుభవాలు, సుఖాలు, అందం, బలం, బుద్ధి, పరాక్రమం కలుగుతాయి.

సత్యం పుణ్యవతాం దేవ జాయతేఽత్ర పరత్ర చ । సత్యంసత్యం పునః సత్యం వేదవాక్యం న చాన్యథా ॥ ౨,౪౬.

దేవా! పుణ్యవంతులకు ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ సత్యం కలుగుతుంది. ఇది నిజం, నిజం, మళ్లీ నిజమే; వేదవాక్యాలు ఎప్పుడూ తప్పు కావు.

ధర్మో జయతి నాధర్మః సత్యం జయాతే నానృతమ్ । క్షమా జయతి న క్రోధో విష్ణుర్జయతి నాసురః ॥ ౨,౪౬.

ధర్మమే గెలుస్తుంది, అధర్మం కాదు; సత్యమే గెలుస్తుంది, అబద్ధం కాదు; సహనమే గెలుస్తుంది, కోపం కాదు; విష్ణువు గెలుస్తాడు, అసురుడు కాదు.

తద్వత్సత్యం మయా జ్ఞాతం సుకృతాచ్ఛోభనం భవేత్ । యతోత్కృష్టతమం పుణ్యం తథోత్కృష్టతరోనరః ॥ ౨,౪౬.

అలాగే, నేను తెలుసుకున్నది ఏమిటంటే, మంచి పనుల ద్వారా సత్యం శుభాన్ని ఇస్తుంది. ఎంత గొప్ప పుణ్యం ఉంటే, అంత గొప్పవాడు అవుతాడు.

ఏవన్తు శ్రోతుమిచ్ఛామి జాయన్తే పాపినో యథా । యేన కర్మవిపాకేన యథా నియమభాగ్భవేత్ ॥ ౨,౪౬.

ఇప్పుడు, పాపులు ఎలా పుడతారు, ఏ కర్మ ఫలితంగా వారు కొన్ని పరిస్థితులకు లోనవుతారు అనే సంగతులు వినాలనుకుంటున్నాను.

యాంయాం యోనిమవాప్నోతి యథారూపశ్చ జాయతే । తన్మే వద సురశ్రేష్ఠ సమాసేనాపి కాఙ్క్షితమ్ ॥ ౨,౪౬.

ఎవరెవరికి ఏ యోనిలో జననం కలుగుతుంది, వారు ఎలా పుడతారు—దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవైన నీవు, నాకు సంక్షిప్తంగా చెప్పు.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । శుభాశుభఫలైస్తార్క్ష్య భుక్తభోగా నరాస్త్విహ । జాయన్తే లక్షణైర్యైస్తుతాని మే శృణు కాశ్యప ॥ ౨,౪౬.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: తార్క్ష్యా! మంచి, చెడు పనుల ఫలితాలు అనుభవించిన తర్వాత, మనుషులు కొన్ని లక్షణాలతో పుడతారు. ఆ లక్షణాలు నేను చెబుతాను, కాశ్యపా! విను.

గురురాత్మవతాం శాస్తా రాజా శాస్తా దురాత్మనామ్ । ఇహ ప్రచ్ఛన్నపాపానాం శాస్తా వైవస్వతో యమః ॥ ౨,౪౬.

ఆత్మ నియంత్రణ కలవారికి గురువు పాలకుడు; దుర్మార్గులకు రాజు పాలకుడు; ఇక్కడ, దాచిన పాపాలు చేసినవారికి వైవస్వతుడు అయిన యముడు పాలకుడు.

ప్రాయశ్చిత్తేష్వచీర్ణేషు యమలోకా హ్యనేకధా । యాతనాభిర్విముక్తా యే యాన్తి తే జీవసన్తతీమ్ ॥ ౨,౪౬.

ప్రాయశ్చిత్తాలు చేయని వారికి యమలోకంలో అనేక స్థలాలు ఉంటాయి. బాధల నుండి విముక్తులైనవారు మళ్లీ జన్మల బందనంలోకి వెళ్తారు.

గత్వా మానుషభావే తు పాపచిహ్నా భవన్తి తే । తాన్యహం తవ చిహ్నాని కథయిష్యే ఖగోత్తమ ॥ ౨,౪౬.

మానవ జన్మలోకి వచ్చాక, వారు పాపల లక్షణాలతో ఉంటారు. ఆ లక్షణాలు నీకు చెబుతాను, పక్షిరాజా!

సోఢ్వా వై యాతనాః సర్వా గత్వా వైవస్వతక్షయమ్ । నిస్తీర్ణయాతనాస్తే తు లోకమాయాన్తి చిహ్నితాః ॥ ౨,౪౬.

అన్ని బాధలు అనుభవించి, యముని లోకానికి వెళ్లి, అక్కడి శిక్షలు పూర్తయినవారు, తిరిగి జన్మలోకి వచ్చి, ఆ గుర్తులతో ఉంటారు.

గద్గదోఽనతవాదీ స్యాన్మూకశ్చైవ గవానృతే । బ్రహ్మహా జాయతే కుష్ఠీ శ్యావదన్తశ్చ మద్యపః ॥ ౨,౪౬.

గోవిషయంలో అబద్ధం చెప్పినవాడు తడబడుతూ మాట్లాడేవాడిగా పుడతాడు; బ్రాహ్మణ హంతకుడు కుష్టురోగిగా పుడతాడు; మద్యం తాగినవాడు నల్లని పళ్లతో పుడతాడు.

కునఖీ స్వర్ణహరణాద్దుశ్చర్మా గురుతల్పగః । సంయోగీ హీనయోనిః స్యాద్దరిద్రోఽదత్తదానతః ॥ ౨,౪౬.

బంగారం దొంగిలించినవాడు వంకరైన నఖాలతో పుడతాడు; గురుపత్నిని అపహరించినవాడు చర్మవ్యాధితో పుడతాడు; అనుచిత సంబంధం కలవాడు హీన యోనిలో పుడతాడు; దానం చేయని దానిని తీసుకున్నవాడు పేదవాడిగా పుడతాడు.