గరుడపురాణమ్

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । ప్రేతీభూతే ద్విజాతీనాం సమ్భూతే మృత్యువైకృతే । తేషాం మార్గగతిస్థానం విధానం కథయామ్యహమ్

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: ద్విజాతులు మరణించినప్పుడు, మరణం సంభవించినప్పుడు, వారి మార్గం, ప్రయాణం, గమ్యం, చేయవలసిన కర్మలను నేను వివరంగా చెప్తాను.

శృణు తార్క్ష్య పరం గోప్యం జాతే దుర్మరణే సతి । లఙ్ఘనైర్యే మృతా విప్రా దంష్ట్రిభిశ్చాభిఘాతితాః

తార్క్ష్య, అసాధారణ మరణం చెందినవారి గురించి, ముఖ్యంగా పడిపోవడం వల్ల లేదా పాములాంటి దంతాలున్న జంతువుల దెబ్బతో మరణించిన బ్రాహ్మణుల గురించి, అత్యంత రహస్యమైన విషయాన్ని విను.

కణ్ఠగ్రాహ విమగ్నానాం క్షీణానాం తుణ్డఘాతినామ్ । విషాగ్నివృషవిప్రేభ్యో విషూచ్యా చాత్మఘాతకాః

గొంతు పట్టుకుని చంపబడినవారు, నీటిలో మునిగి మరణించినవారు, నోటికి గాయమై మరణించినవారు, విషం, అగ్ని, ఎద్దులు, బ్రాహ్మణులు, విషూచిక వ్యాధి వల్ల లేదా తామే తమను తాము చంపుకున్నవారు—

పతనోద్వన్ధనజలైర్మృతానాం శృణు సంస్థితిమ్ । యాన్తి తే నరకే ఘోరే యే చ మ్లేచ్ఛాదిభిర్హతాః

పడి మరణించినవారు, ఉరివేసుకుని మరణించినవారు, నీటిలో మునిగి మరణించినవారు—వారి స్థితిని విను. మలిచ్చులు మొదలైనవారి చేత చంపబడినవారు ఘోరమైన నరకానికి వెళ్తారు.

శ్వశృగాలాదిసంస్పృష్టా అదగ్ధాః కృమిసంఙ్కులాః । ఉల్లఙ్ఘితా మృతా యే చ మహారోగైశ్చ పీడితాః

కుక్కలు, నక్కలు మొదలైన జంతువులు తాకినవారు, దహనం చేయబడని వారు, పురుగులతో నిండిపోయినవారు, ఎవరో దాటి పోయిన తర్వాత మరణించినవారు, పెద్ద వ్యాధులతో బాధపడుతూ మరణించినవారు—

అభిసస్తాస్తథావ్యఙ్గా యే చ పాపాన్నపోషితాః । చణ్డాలాదుదకాత్సర్పాద్బ్రాహ్మణాద్వైద్యుతాగ్నితః

శాపగ్రస్తులు, అవయవ లోపాలు ఉన్నవారు, పాపమైన ఆహారం తిని పెరిగినవారు, మలిచ్చు నీరు, పాములు, బ్రాహ్మణులు, మెరుపు, అగ్ని వల్ల అపవిత్రమైనవారు—

దష్ట్రిభ్యశ్చ పశుభ్యశ్చ వృక్షాదిపతనాన్మృతాః । ఉదక్యామూతకీశూద్రారజకీసఙ్గదూషితాః

పంజాలు ఉన్న జంతువులు లేదా ఇతర పశువుల చేత చంపబడినవారు, చెట్ల నుంచి పడిపోయి మరణించినవారు, అపవిత్రమైన నీరు, మూత్రం, శూద్రులు, దుప్పట్లు ఉతికేవారు లేదా వారి సహవాసం వల్ల అపవిత్రమైనవారు—

తేన పాపేన నరకాన్ముక్తాః ప్రేతత్వభాగినః । న తేషాం కారయేద్దాహం సూతకం నోదకక్రియామ్

ఆ పాపం వల్ల నరకం నుంచి విముక్తి పొందిన వారు ప్రేతాత్మలుగా మారుతారు. వారికి దహనకర్మ, శౌచాచరణ, నీళ్ల తర్పణం చేయకూడదు.

న విధానం మృతాద్యం చ న కుర్యాదౌర్ధ్వదైహికమ్ । తేషాం తార్క్ష్య ప్రకుర్వీత నారాయణబలిక్రియామ్

వారి కోసం మరణానంతర కర్మలు లేదా శ్రాద్ధాది కార్యాలు చేయకూడదు, తార్క్ష్య. వారి కోసం నారాయణ బలి చేయాలి.

సర్వలోకహితార్థాయ శృణు పాపభయాపహామ్ । షణ్మాసం బ్రాహ్మణే దాహస్త్రిమాసం క్షత్త్రియే మతః

ప్రపంచంలోని అందరికీ మేలు కలిగే విధంగా, పాపభయాన్ని తొలగించే విషయాన్ని విను: బ్రాహ్మణుడికి ఆరు నెలల తర్వాత, క్షత్రియుడికి మూడు నెలల తర్వాత దహనం చేయాలని చెప్పబడింది.

సార్ధ మాసం తు వైశ్యస్య సద్యః శూద్రే విధీయతే । గఙ్గాయాం యమునాయాఞ్చ నైమిషే పుష్కరేఽథ చ

వైశ్యునికి నెలన్నర తర్వాత, శూద్రునికి వెంటనే దహనం చేయాలి. గంగ, యమున, నైమిశారణ్యం, పుష్కరంలో—

తడాగే జలూపూర్ణే వా హ్రదే వా విమలోదకే । వాప్యాం కూపే గవాం గోష్ఠే గృహే వా ప్రతిమాలయే

చెరువులో, నీటితో నిండిన చోట, స్వచ్ఛమైన నీటి సరస్సులో, వాపిలో, బావిలో, ఆవుల గోశాలలో, ఇంట్లో లేదా దేవాలయంలో—

కృష్ణాగ్రే కారయేద్విప్ర బలిం నారాయణాహ్వయమ్ । ప్రేతాయ తర్పణం కార్యం మన్త్రైః పౌరాణవైదికైః

కృష్ణుడి ముందు, బ్రాహ్మణునికి నారాయణ బలి సమర్పించాలి. ప్రేతాత్మకు పురాణ, వేద మంత్రాలతో తర్పణం చేయాలి.

సర్వౌషధ్యక్షతైర్మిశ్రైర్విష్ణుముద్దిశ్య తర్పయేత్ । కార్యం పురుషసూక్తేన మన్త్రైర్వా వైష్ణవైరపి

అన్ని ఔషధ పత్రాలు, అక్షతలు కలిపి విష్ణువుకు తర్పణం చేయాలి. ఇది పురుషసూక్తం లేదా వైష్ణవ మంత్రాలతో చేయాలి.

దక్షిణాభిముఖో భూత్వా ప్రేతం విష్ణురితి స్మరేత్ । అనాదినిధనో దేవః శఙ్ఖచక్రగదాధరః

దక్షిణ దిశవైపు తిరిగి, ప్రేతాత్మను విష్ణువుగా భావిస్తూ—ఆదిగానీ, అంతములేని దేవుడు, శంఖ, చక్ర, గదను ధరించినవాడు అని స్మరించాలి.

అవ్యయః పుణ్డరీకాక్షః ప్రేతమోక్షప్రదో భవేత్ । తర్పణస్యావసానే చ వీతరాగో విమత్సరః

అవినాశి, కమలనేత్రుడు, ప్రేతాత్మలకు మోక్షం ప్రసాదించేవాడు. తర్పణం పూర్తయ్యాక, కోపం, అసూయ లేని మనసుతో ఉండాలి.

జితేన్ద్రియమనా భూత్వా శుచిప్మాన్ధర్మతత్పరః । దానధర్మరతః శాన్తః ప్రణమ్య వాగ్యతః శుచిః

ఇంద్రియాలను, మనస్సును జయించినవాడు, పవిత్రుడు, ధర్మంలో నిష్ట కలవాడు, దానం, ధర్మంలో ఆనందించే వాడు, శాంతుడైనవాడు, నమస్కరించి, మాటలో నియమం పాటిస్తూ, శుద్ధుడై ఉండాలి.

యజమానో భబేత్తత్ర శుచిర్వన్ధుసమన్వితః । భక్త్యా తత్ర ప్రకుర్వీత శ్రాద్ధత్యేకాదశైవ తు

అక్కడ యజమానుడు పవిత్రంగా, బంధువులతో కలిసి, భక్తితో పదకొండు విధాలుగా శ్రాద్ధం చేయాలి.

సర్వకర్మవిపాకేన ఏకైకాగ్రే సమాహితః । తోయవ్రీహియవాన్ షష్ట్యా గోధూమాంశ్చ ప్రియఙ్గుకాన్

అన్ని కర్మల ఫలితాన్ని మనసులో ఉంచుకొని, ఏకాగ్రతతో, నీరు, బియ్యం, యవలు, గోధుమలు, ప్రియంగు ధాన్యాలు ఒక్కోటి అరవయ్యేసి సమర్పించాలి.

హవిష్యాన్నం శుభం ముద్రాం ఛత్రోష్ణీషే చ చలేకమ్ । దాపయేత్సర్వసస్యాని క్షీరక్షౌద్రయుతాని చ

మంచి వండిన అన్నం, నాణేలు, ఒక గొడుగు, ఒక తలపాగా, అన్ని రకాల ధాన్యాలు, పాలూ తేనె కలిపినవి కూడా ఇవ్వాలి.

వస్త్రోపానహసంయుక్తం దద్యాదష్టవిధం పదమ్ । దాపయేత్సర్వవిప్రేభ్యో న కుర్యాత్పఙ్క్తిబన్ధనమ్

బట్టలు, చెప్పులు కలిపి ఎనిమిది రకాల దానాలు ఇవ్వాలి. అన్ని బ్రాహ్మణులకు విడివిడిగా పంచాలి; వారిని ఒక వరుసలో కూర్చోబెట్టకూడదు.

భూమౌ స్థితేషు పిణ్డేషు గన్ధపుష్పాక్షతాన్వితమ్ । శఙ్ఖపాత్రే తథా తామ్రే తర్పణఞ్చ పృథక్పృథక్

భూమిపై పెట్టిన పిండాలను గంధం, పువ్వులు, అక్షతలతో అలంకరించి, శంఖంలోను, రాగిపాత్రలోను విడివిడిగా తర్పణం చేయాలి.

ధ్యానధారణసంయుక్తో జానుభ్యామవనిం గతః । దాతవ్యం సర్వవిప్రేభ్యో వేదశాస్త్రవిధానతః

ధ్యానం, ఏకాగ్రతతో మోకాళ్లపై భూమికి వెళ్లి, వేదశాస్త్ర నియమానుసారం అన్ని బ్రాహ్మణులకు దానం చేయాలి.

ఋచా వై దాపయేదర్ఘ్యమేకోద్దిష్టే పృథక్పృథక్ । ఆపోదేవీర్మధుమతీరాదిపీఠే ప్రకల్పితమ్

ఋచతో ఒక్కొక్కరికి విడివిడిగా అర్ఘ్యం సమర్పించాలి. తేనె తీయగా ఉన్న నీటిని నిర్ణీత ఆసనంపై పెట్టాలి.

ఉపయామగృహీతోఽసి ద్వితీయేఽర్ఘం నివేదయేత్ । యేనాపావకచక్షుషా తృతీయే చ సకల్పితమ్

‘నీవు స్వీకరించబడ్డావు’ అని చెప్పి రెండవ అర్ఘ్యం సమర్పించాలి. అగ్నిచక్షువుతో మూడవదాన్ని నియమప్రకారం సమర్పించాలి.

యే దేవాసశ్చతుర్థే తు సముద్రం గచ్ఛ పఞ్చమే । అగ్నిర్జ్యోతి స్తథా షష్ఠే హిరణ్యగర్భః సప్తమే

నాలుగవదాన్ని దేవతలకు, ఐదవదాన్ని సముద్రానికి, ఆరవదాన్ని అగ్ని, జ్యోతి కి, ఏడవదాన్ని హిరణ్యగర్భునికి సమర్పించాలి.

యమాయ త్వాష్టమే జ్ఞేయం యజ్జగ్రన్నవమే తథా । దశమే యాః ఫలినీతి పిణ్డే చైకాదశే తతః

ఎనిమిదవదాన్ని యమునికి, తొమ్మిదవదాన్ని భుజించబడినదానికి, పదవదాన్ని ఫలదాయకమైనవాటికి, పదకొండవదాన్ని తరువాత పిండానికి సమర్పించాలి.

భద్రం కర్ణేభిరితి చ కుర్యాత్పిణ్డవిసర్జనమ్ । కృత్వైకాదశదేవత్యం శ్రాద్ధం కుర్యాత్పరేఽహని

‘మన చెవులకు మంగళం కలగాలి’ అని పఠిస్తూ పిండాలను విడిచిపెట్టాలి. పదకొండు దేవతలకు శ్రాద్ధం పూర్తయిన తర్వాత, మరుసటి రోజు శ్రాద్ధం చేయాలి.

విప్రానావాహయేత్పఞ్చ చతుర్వేదవిశారదాన్ । విద్యాశీలగుణోపేతాన్స్వ కీయాఞ్ఛీలసత్తమాన్ । అబ్యఙ్గాన్సప్రశస్తాంశ్చ న త్వర్జ్యాన్కదాచన

నాలుగు వేదాలలో నైపుణ్యం ఉన్న, విద్య, శీల, గుణాలతో కూడిన, మంచి ప్రవర్తన కలిగిన, లోపం లేని, ప్రశంసనీయమైన ఐదు బ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించాలి. వారిని ఎప్పుడూ తిరస్కరించకూడదు.