గరుడపురాణమ్

తీర్థే గృహే వా సంన్యాసం నీత్వా చేన్మ్రియతే యది । ప్రత్యహం లభతే సోఽపి పూర్వోక్తం ద్విగుణం ఫలమ్ ॥ ౨,౩౬.

తీర్థంలోనైనా ఇంట్లోనైనా సంయాసం తీసుకుని మరణిస్తే, అతడికి ముందుగా చెప్పిన ఫలం ప్రతిరోజూ రెట్టింపు అవుతుంది.

మహారోగోపపత్తౌ చ గృహీతేఽనశనే కృతే । పునర్న జాయతే రోగో దేవవద్ధి విరాజతే ॥ ౨,౩౬.

భారీ వ్యాధి వచ్చినప్పుడు ఉపవాసం చేస్తే, ఆ వ్యాధి మళ్లీ రాదు. అలాంటి వ్యక్తి దేవతలవలె ప్రకాశిస్తాడు.

య ఆతురః సన్ సన్న్యాసం గృహ్ణాతి యది మానవః । పునర్న జాయతే భూమౌ సంసారే దుః ఖసాగరే ॥ ౨,౩౬.

ఒకడు అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడే సన్యాసాన్ని స్వీకరిస్తే, అతడు మళ్లీ భూమిపై ఈ బాధల సముద్రంలో పుట్టడు.

అహన్యహని దాతవ్యం బ్రాహ్మణానాఞ్చ భోజనమ్ । తిలపాత్రం యథాశక్తి దీపదానం సురార్చనమ్ ॥ ౨,౩౬.

ప్రతి రోజు బ్రాహ్మణులకు భోజనం ఇవ్వాలి. శక్తికి తగినట్టు నువ్వుల పాత్రను, దీపాలను దానం చేయాలి, దేవతలను పూజించాలి.

ఏవం వృత్తస్య దహ్యన్తే పాపాన్యుచ్చావచాని చ । మృతో ముక్తిమవాప్నోతి యథా సర్వే మహర్షయః ॥ ౨,౩౬.

ఇలా జీవించినవారి పాపాలు చిన్నవైనా పెద్దవైనా నశిస్తాయి. వారు మరణించినప్పుడు, మహర్షులంతా పొందిన ముక్తిని వారు కూడా పొందుతారు.

తస్మాదనశనం నౄణాం వైకుణ్ఠపదదాయకమ్ । తస్మాత్స్వస్థే చోత్తరే వా సాధయేన్మోక్షలక్షణమ్ ॥ ౨,౩౬.

కాబట్టి ఉపవాసం మనుషులకు వైకుంఠలో స్థానం ఇస్తుంది. అందుకే ఆరోగ్యంగా ఉన్నా, చివరి సమయంలోనైనా మోక్షాన్ని సాధించేందుకు ప్రయత్నించాలి.

పుత్త్రద్రవ్యాది సన్త్యజ్య తీర్థం వ్రజతి యో నరః । బ్రహ్మాద్యా దేవతాస్తస్య భవేయుస్తుష్టిపుష్టిదాః ॥ ౨,౩౬.

ఎవరైనా తన పిల్లలను, ధనాన్ని వదిలి తీర్థయాత్రకు వెళ్తే, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు అతనికి సంతృప్తిని, పోషణను ప్రసాదిస్తారు.

యస్తీర్థసంముఖో భూత్వా వ్రతే హ్యనశనే కృతే । చేన్మ్రియేతాన్తరాలేఽపి ఋషీణాం మణ్డలే వసేత్ ॥ ౨,౩౬.

తీర్థయాత్రకు బయలుదేరి ఉపవాస వ్రతాన్ని ఆచరిస్తూ, మార్గమధ్యంలో మరణించినా, అతడు ఋషుల వలయంలో నివసిస్తాడు.

వ్రతం నిరశన కృత్వా స్వగృహేఽపి మృతో యది । స్వకులాని పరిత్యజ్య ఏకాకీ విచరేద్దివి ॥ ౨,౩౬.

ఉపవాస వ్రతం చేసి, ఇంట్లోనే మరణించినా, అతడు తన కుటుంబాన్ని వదిలి, ఒంటరిగా స్వర్గంలో సంచరిస్తాడు.

అన్నఞ్చైవ తథా తోయం పరిత్యజ్య నరో యది । పీతమత్పాదతోయశ్చ న పునర్జాయతే క్షితౌ ॥ ౨,౩౬.

ఒకడు అన్నాన్ని, నీరును వదిలి, నా పాదజలాన్ని మాత్రమే సేవిస్తే, అతడు మళ్లీ భూమిపై పుట్టడు.

కృత్త్యాసీనన్తత్తీర్థగతం రక్షన్తి వనదేవతాః । యమదూతా విశేషేణ న యామ్యాస్తస్య పార్శ్వగాః ॥ ౨,౩౬.

తల ముండన చేసి, తీర్థానికి వెళ్లినవారిని అడవి దేవతలు ప్రత్యేకంగా రక్షిస్తారు. యమదూతలు వారికి దగ్గరకి రారు.

తీర్థసేవీ నరో యస్తు సర్వకిల్బిషవర్జితః । తత్ర మ్రియతే దహ్యేత తత్తీర్థఫలభాగ్భవేత్ ॥ ౨,౩౬.

తీర్థసేవలో నిమగ్నమై, అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడై అక్కడే మరణించినవాడు, ఆ తీర్థఫలాన్ని పొందుతాడు.

సేవితేఽపి సదా తథి హ్యన్యత్ర మ్రియతే యది । శుభే దేశే కులే ధీమాన్ స భవేద్వేదవిద్ద్విజః ॥ ౨,౩౬.

తీర్థసేవ ఎప్పుడూ చేసినవాడు, ఎక్కడైనా మరణించినా, మంచి దేశంలో, మంచి కుటుంబంలో వేదజ్ఞుడైన బ్రాహ్మణుడిగా పుడతాడు.

కృత్వా నిరశనం తార్క్ష్య పునర్జీవతి మానవః । బ్రాహ్మణాన్ స సమాహూయ సర్వస్వం యత్పరిత్యజేత్ ॥ ౨,౩౬.

తార్క్ష్యా, ఉపవాసం చేసినవాడు మళ్లీ బ్రతికితే, బ్రాహ్మణులను పిలిచి తన సర్వస్వాన్ని దానం చేయాలి.

చాన్ద్రాయణం చరేత్కృత్స్నమనుజ్ఞాతశ్చ తైర్ద్విజైః । అనృతం న వదేత్పశ్చాద్ధర్మమేవ సమాచరేత్ ॥ ౨,౩౬.

ఆ బ్రాహ్మణుల అనుమతితో పూర్తిగా చాంద్రాయణ వ్రతం చేయాలి. తర్వాత అసత్యం చెప్పక, ధర్మానుసారం ప్రవర్తించాలి.

తీర్థే గత్వా చ యః కోఽపి పునరాయాతి వై గృహమ్ । అనుజ్ఞాతః స వై విప్రైః ప్రాయశ్చిత్తమథాచరేత్ ॥ ౨,౩౬.

ఎవరైనా తీర్థానికి వెళ్లి తిరిగి ఇంటికి వస్తే, బ్రాహ్మణుల అనుమతితో ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.

దత్త్వా వా స్వర్ణదానాని గోమహీగజవాజినః । తీర్థం యది లభేద్యస్తు మృత్యుకాలే స భాగ్యవాన్ ॥ ౨,౩౬.

మరణ సమయానికి బంగారం, గోవు, భూమి, ఏనుగు, గుర్రం వంటి దానాలు ఇచ్చి, తీర్థాన్ని పొందినవాడు ధన్యుడు.

గృహాత్ప్రచలితస్తీర్థం మరణే సముపస్థితే । పదేపదే తు గోదానం యది హింసా న జాయతే ॥ ౨,౩౬.

మరణ సమయం దగ్గరగా ఉన్నప్పుడు ఇంటి నుంచి తీర్థానికి బయలుదేరి, ప్రతి అడుగునా గోవును దానం చేస్తే, అతనికి ఎటువంటి హాని కలుగదు.

గృహే తు యత్కృతం పాపం తీర్థస్నానేన శుధ్యతి । కురుతే తత్ర పాపఞ్చేద్వజ్రలేపసమం హి తత్ ॥ ౨,౩౬.

ఇంట్లో చేసిన పాపం తీర్థస్నానంతో శుద్ధి అవుతుంది. కానీ అక్కడే పాపం చేస్తే, అది వజ్రంతో పూతపెట్టినట్లవుతుంది.

క్లిశ్యేత్స నాత్ర సన్దేహో యావచ్చన్ద్రార్కతారకమ్ । తత్ర దత్తాని దానాని జాయన్తే చాక్షయాణి వై ॥ ౨,౩౬.

చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు ఉన్నంతకాలం మనిషి బాధపడుతూనే ఉంటాడు అనే సందేహం లేదు. కానీ అక్కడ ఇచ్చిన దానాలు మాత్రం ఎప్పటికీ నశించవు.

ఆతురే సతి దాతవ్యం నిర్ధనైరపి మానవైః । గావస్తిలా హిరణ్యఞ్చ సప్తధాన్యం విశేషతః ॥ ౨,౩౬.

ఒకరు అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు, పేదవారు అయినా సరే, వారు గోవులను, నువ్వులను, బంగారాన్ని, ముఖ్యంగా ఏడు రకాల ధాన్యాలను దానం చేయాలి.

దానవన్తం నరం దృష్ట్వా హృష్టాః సర్వే దివౌకసః । ఋషిభిః సహ ధర్మణ చిత్రగుప్తేన సర్వదా ॥ ౨,౩౬.

ఒక దాతను దేవతలు చూసినప్పుడు, వారు ఋషులతో, ధర్ముడితో, చిత్రగుప్తుడితో కలిసి ఎంతో ఆనందిస్తారు.

ఆత్మాయత్తం ధనం యావత్తావద్విప్రే సమర్పయేత్ । పరాధీనం మృతే సర్వం కృపయా కః ప్రదాస్యతి ॥ ౨,౩౬.

ధనం మన చేతిలో ఉన్నంతవరకు, దాన్ని బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి. మరణించిన తర్వాత మనకు సంబంధించినది కాకపోతే, దయతో ఎవరు దానం చేస్తారు?

పిత్రుద్దేశేన యః పుత్త్రైర్ధనం విప్రకరేఽర్పితమ్ । ఆత్మానం సధనం తేన చక్రే పుత్రప్రపౌత్రకైః ॥ ౨,౩౬.

తండ్రి కోసం కుమారులు బ్రాహ్మణునికి ధనం సమర్పిస్తే, ఆ ధనంతో తండ్రి తన కుమారులు, మనవళ్లతో కలిసి స్థిరంగా ఉంటాడు.

పితుః శతగుణం దత్తం సహస్రం మాతురుచ్యతే । భగిన్యా శతసాహస్రం సోదర్యే దత్తమక్షయమ్ ॥ ౨,౩౬.

తండ్రి పేరుతో ఇచ్చిన దానం నూరంత, తల్లి కోసం వెయ్యంత, సోదరి కోసం లక్షంత, అదే కాకుండా సోదరి కోసం ఇచ్చిన దానం ఎప్పటికీ నశించదు.

యది లోభాన్న యచ్ఛన్తి ప్రమాదాన్మోహతోఽపి వా । మృతాః శోచన్తి తే సర్వే కదర్యాః పాపినస్త్వితి ॥ ౨,౩౬.

లోభం వల్ల, అజాగ్రత్త వల్ల లేదా మాయ వల్ల ఎవరు దానం చేయకపోతే, అలాంటి కఠినహృదయులు, పాపులు మరణించిన తర్వాత బాధపడతారు.

అతిక్లేశేన లబ్ధస్య ప్రకృత్యా చఞ్చలస్య చ । గతిరేకైవ విత్తస్య దానమన్యా విపత్తయః ॥ ౨,౩౬.

ఎంతో కష్టపడి సంపాదించిన ధనం సహజంగా నిలకడగా ఉండదు. దానికి ఒకే ఒక మంచి మార్గం ఉంది — దానం చేయడం. మిగతా మార్గాలు అన్నీ నాశానికే దారి తీస్తాయి.

మృత్యుః శరీగోప్తారం వసురక్షం వసున్ధరా । దుశ్చారిణీవ హసతి స్వపతిం పుత్రవత్సలమ్ ॥ ౨,౩౬.

శరీరాన్ని కాపాడేవారిని, ధనాన్ని దాచుకునేవారిని, భూమిని కూడా మరణం ఎగతాళి చేస్తుంది. అది ప్రేమగా ఉండే భర్తను చెడ్డ భార్య నవ్వినట్లు.

ఉదాసే ధార్మికః సౌమ్యః ప్రాప్యాపి విపులం ధనమ్ । తృణవన్మన్యతే తార్క్ష్య ఆత్మానం విత్తమప్యథ ॥ ౨,౩౬.

ఓ తార్క్ష్య, ధర్మబద్ధుడైన, మృదువైన మనిషి ఎంతటి గొప్ప ధనం సంపాదించినా, తనను తాను, తన ధనాన్ని కూడా తృణంలా తక్కువగా భావిస్తాడు.