గరుడపురాణమ్

అనుశబ్దం న కుర్వీత నావాహనమథోల్ముకమ్ । ఆసీమాన్తం న కుర్వీత ప్రదక్షిణవిసర్జనమ్ ॥ ౨,౩౫.

'అను' అనే పదాన్ని ఉపయోగించకూడదు, ఆహ్వానం లేదా హోమముఖం చేయకూడదు; సీమాంతం, ప్రదక్షిణ, విసర్జన చేయకూడదు.

న కుర్యాత్తిలహోమఞ్చ ద్విజః పూర్ణాహుతిం తథా । న కుర్యాద్వైశ్వదేవం చేత్కర్తా గచ్ఛత్యధోగతిమ్ ॥ ౨,౩౫.

ద్విజుడు నువ్వులతో హోమం చేయకూడదు, పూర్తిగా హవనం చేయకూడదు; వైశ్వదేవం చేస్తే, ఆ కర్త దిగువ లోకాలకు వెళ్తాడు.

మలినశ్రాద్ధసంజ్ఞానం పూర్వషోడశకం తథా । స్థానే ద్వారే చార్ధమార్గే చితాయాం శవహస్తకే ॥ ౨,౩౫.

మలినశ్రాద్ధం, మొదటి పదహారు క్రియలు, స్థలం వద్ద, ద్వారం వద్ద, మార్గమధ్యంలో, చితపై, లేదా శవం చేతిలో —

శ్మశానవాసిభూతేభ్యః పఞ్చమం ప్రతివేశ్యకమ్ । షష్ఠం సఞ్చయనే ప్రోక్తం దశ పిణ్డా దశాహికాః । శ్రాద్ధషోడషకఞ్చైతత్ప్రథమం పరికీర్తితమ్ ॥ ౨,౩౫.

శ్మశానంలో నివసించే వారికి ఇచ్చిన తర్వాత, ఐదవది పక్కన ఉన్న ఆత్మలకు. ఆరవది సేకరించేవారికీ. పది పిండాలు పది రోజుల కర్మలకు. ఇవే పదహారు శ్రాద్ధాలలో మొదటిగా చెప్పబడినవి.

అన్యచ్చ షోడశం మధ్యే ద్వితీయం తార్క్ష్య మే శృణు । కర్తవ్యానీహ విధినా శ్రాద్ధాన్యేకాదశైవ తు ॥ ౨,౩౫.

తార్క్ష్యా, పదహారు శ్రాద్ధాలలో రెండవది మధ్యలో ఉంటుంది. ఇక్కడ, నియమానుసారం పదకొండు శ్రాద్ధాలు చేయాలి.

బ్రహ్మవిష్ణుశివాద్యఞ్చ తథాన్యచ్ఛ్రాద్ధపఞ్చకమ్ । ఏవం షోడశకం ప్రాహురేతత్తత్త్వవిదో జనాః ॥ ౨,౩౫.

బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు మరియు ఇతరులకు, అలాగే ఇంకో ఐదు శ్రాద్ధాలు కలిపి, ఇవే పదహారు అని సత్యాన్ని తెలిసినవారు చెబుతారు.

ద్వాదశ ప్రతిమాస్యాని శ్రాద్ధమేకాదశే తథా । త్రిపక్షసమ్భవఞ్చైవ ద్వే రిక్తే ఖగ షోడశ ॥ ౨,౩౫.

పన్నెండు నెల నెలకూ చేయాలి. ఒకటి పదకొండవ రోజున. మూడు పక్షాలలో రెండు, అమావాస్య, పౌర్ణమి రోజుల్లో రెండూ — ఇలా పదహారు శ్రాద్ధాలు ఉంటాయి.

ఆద్యం శవవిశుద్ధ్యర్థం కృత్వాన్యచ్చ త్రిషోడశమ్ । పితృపాఙ్క్తివిశుద్ధ్యర్థం శతాద్ధైంన తు యోజయేత్ ॥ ౨,౩౫.

మొదటిది శవ శుద్ధికోసం చేయాలి. మిగతా పదమూడు పితృవంశ శుద్ధికోసం. అయితే నూరయిది దాటి మరిన్ని కలపకూడదు.

శతార్ధేన విహీనో యో మిలితః పఙ్క్తిభాఙ్న హి । చత్వారింశత్తథైవాష్టశ్రాద్ధం ప్రేతత్వనాశనమ్ ॥ ౨,౩౫.

నూరయిది కంటే తక్కువగా కలిపితే వంశంలో భాగస్వామ్యం ఉండదు. నలభై ఎనిమిది శ్రాద్ధాలు కూడా ప్రేతత్వాన్ని తొలగిస్తాయి.

సకృదూనశతార్ధేన సమ్భవేత్పఙ్క్తిసన్నిధః । మేలనీయః శతార్ధేన సన్ధిః శ్రాద్ధేన తత్త్వతః ॥ ౨,౩౫.

ఒక్కసారి నూరయిది తక్కువగా చేసినా వంశంలో చేరినట్టే. నిజంగా శ్రాద్ధంతో నూరయిది కలిపితే వంశ సంబంధం ఏర్పడుతుంది.

(అథ శవావిధిః) । శవస్య శిబికాయాం కరచరణబన్ధనం తత్ర కర్తవ్యమ్ । ఏవం చేన్న విధానం విధీయతే తత్పిశాచపరిభవనమ్ ॥ ౨,౩౫.

శవాన్ని శిబికపై పెట్టి చేతులు, కాళ్లు కట్టాలి. ఇలా చేయకపోతే పిశాచులు బాధిస్తారు.

సంజాయతే రజన్యాఞ్చ శవనిర్గమనే రాష్ట్రం భయశూన్యమ్ । శవం న ముఞ్చేత ముచ్యతే చేత్దుః స్పర్శాద్దుర్గతిర్భవేత్ ॥ ౨,౩౫.

శవాన్ని రాత్రి బయటకు తీస్తే ఆ ప్రాంతంలో భయం ఉండదు. శవాన్ని వదలకూడదు. వదిలితే తాకినవారికి దురదృష్టం కలుగుతుంది.

గ్రామమధ్యే స్థితే ప్రేతే శ్రుతే భుఙ్క్తే యదృచ్ఛయా । తదన్నం మాంసవజ్జ్ఞేయం తత్తోయం రుధిరోపమమ్ ॥ ౨,౩౫.

గ్రామంలో శవం ఉన్నప్పుడు ఎవరో వినిపించి తినితే, ఆ అన్నం మాంసంలా, ఆ నీరు రక్తంలా భావించాలి.

(౩౫.౪౫) జ్ఞాతిసమ్బన్ధినామేవం వ్యవహారః ఖగేశ్వర । విలుప్య జ్ఞాతిధర్మఞ్చ ప్రేతపాపేన లిప్యతే ॥ ౨,౩౫.

పక్షిరాజా, బంధువులకు ఇలాంటి ఆచరణ ఉండాలి. బంధు ధర్మాన్ని పాటించకపోతే ప్రేతపాపం అంటుతుంది.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౩౬ తార్క్ష్యౌవాచ । కస్మాదనశనం పుణ్యమక్షయ్యగతిదాయకమ్ । స్వగృహన్తు పరిత్యజ్య తీర్థే వై మ్రియతే యది ॥ ౨,౩౬.

తార్క్ష్యుడు అడిగాడు: ఉపవాసం ఎందుకు పుణ్యమయంగా, అక్షయమైన గతి ఇస్తుందో చెప్పండి. తన ఇంటిని వదిలి తీర్థంలో మరణిస్తే ఏమవుతుంది?

అప్రాప్య తీర్థం మ్రియతే గృహే వా మృత్యు మాగతః । బూత్వా కుటీచరో యస్తు స కాం గతిమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౩౬.

తీర్థానికి చేరుకోలేక ఇంట్లోనే మరణిస్తే, అరణ్యవాసిగా ఉంటే, అతడికి ఏ గతి లభిస్తుంది?

సంన్యాసం కురుతే యస్తు తీర్థే వాపి గృహేఽపి వా । కథం తస్య ప్రకర్తవ్యమప్రాప్తనిధనేఽపి వా ॥ ౨,౩౬.

తీర్థంలోనైనా ఇంట్లోనైనా సంయాసం తీసుకుంటే, మరణం పూర్తయ్యేలోపు వచ్చినా, అతని క్రియలు ఎలా చేయాలి?

నియమే చేత్కృతే దేవ చిత్తభఙ్గో హి జాయతే । కేన తస్య భవేత్సిద్ధిః కృతేనాప్యకృతేన వా ॥ ౨,౩౬.

దేవా, నియమం తీసుకున్నపుడు మనస్సు చంచలమైతే, పూర్తిగా చేసినా, చేయకపోయినా, అతడికి సిద్ధి ఎలా లభిస్తుంది?

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । కృత్వా నిరశనం యో వై మృత్యుమాప్నోతి కోఽపి చేత్ । మానుపీం తనుముత్సృజ్య మమ తుల్యో విరాజతే ॥ ౨,౩౬.

శ్రీకృష్ణుడు చెప్పాడు: ఉపవాసం చేసి మరణించినవాడు, మానవ దేహాన్ని విడిచిన తరువాత, నాతో సమానంగా ప్రకాశిస్తాడు.

యావన్త్యహాని జీవేత్వ్రతే నిరశనే కృతే । క్రతుభిస్తాని తుల్యాని సమగ్రవదక్షిణైః ॥ ౨,౩౬.

ఎన్ని రోజులు ఉపవాస వ్రతం పాటిస్తాడో, ప్రతి రోజు యజ్ఞ ఫలితాన్ని, దానాలతో సమానంగా పొందుతాడు.

తీర్థే గృహే వా సంన్యాసం నీత్వా చేన్మ్రియతే యది । ప్రత్యహం లభతే సోఽపి పూర్వోక్తం ద్విగుణం ఫలమ్ ॥ ౨,౩౬.

తీర్థంలోనైనా ఇంట్లోనైనా సంయాసం తీసుకుని మరణిస్తే, అతడికి ముందుగా చెప్పిన ఫలం ప్రతిరోజూ రెట్టింపు అవుతుంది.

మహారోగోపపత్తౌ చ గృహీతేఽనశనే కృతే । పునర్న జాయతే రోగో దేవవద్ధి విరాజతే ॥ ౨,౩౬.

భారీ వ్యాధి వచ్చినప్పుడు ఉపవాసం చేస్తే, ఆ వ్యాధి మళ్లీ రాదు. అలాంటి వ్యక్తి దేవతలవలె ప్రకాశిస్తాడు.

య ఆతురః సన్ సన్న్యాసం గృహ్ణాతి యది మానవః । పునర్న జాయతే భూమౌ సంసారే దుః ఖసాగరే ॥ ౨,౩౬.

ఒకడు అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడే సన్యాసాన్ని స్వీకరిస్తే, అతడు మళ్లీ భూమిపై ఈ బాధల సముద్రంలో పుట్టడు.

అహన్యహని దాతవ్యం బ్రాహ్మణానాఞ్చ భోజనమ్ । తిలపాత్రం యథాశక్తి దీపదానం సురార్చనమ్ ॥ ౨,౩౬.

ప్రతి రోజు బ్రాహ్మణులకు భోజనం ఇవ్వాలి. శక్తికి తగినట్టు నువ్వుల పాత్రను, దీపాలను దానం చేయాలి, దేవతలను పూజించాలి.

ఏవం వృత్తస్య దహ్యన్తే పాపాన్యుచ్చావచాని చ । మృతో ముక్తిమవాప్నోతి యథా సర్వే మహర్షయః ॥ ౨,౩౬.

ఇలా జీవించినవారి పాపాలు చిన్నవైనా పెద్దవైనా నశిస్తాయి. వారు మరణించినప్పుడు, మహర్షులంతా పొందిన ముక్తిని వారు కూడా పొందుతారు.

తస్మాదనశనం నౄణాం వైకుణ్ఠపదదాయకమ్ । తస్మాత్స్వస్థే చోత్తరే వా సాధయేన్మోక్షలక్షణమ్ ॥ ౨,౩౬.

కాబట్టి ఉపవాసం మనుషులకు వైకుంఠలో స్థానం ఇస్తుంది. అందుకే ఆరోగ్యంగా ఉన్నా, చివరి సమయంలోనైనా మోక్షాన్ని సాధించేందుకు ప్రయత్నించాలి.

పుత్త్రద్రవ్యాది సన్త్యజ్య తీర్థం వ్రజతి యో నరః । బ్రహ్మాద్యా దేవతాస్తస్య భవేయుస్తుష్టిపుష్టిదాః ॥ ౨,౩౬.

ఎవరైనా తన పిల్లలను, ధనాన్ని వదిలి తీర్థయాత్రకు వెళ్తే, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు అతనికి సంతృప్తిని, పోషణను ప్రసాదిస్తారు.

యస్తీర్థసంముఖో భూత్వా వ్రతే హ్యనశనే కృతే । చేన్మ్రియేతాన్తరాలేఽపి ఋషీణాం మణ్డలే వసేత్ ॥ ౨,౩౬.

తీర్థయాత్రకు బయలుదేరి ఉపవాస వ్రతాన్ని ఆచరిస్తూ, మార్గమధ్యంలో మరణించినా, అతడు ఋషుల వలయంలో నివసిస్తాడు.

వ్రతం నిరశన కృత్వా స్వగృహేఽపి మృతో యది । స్వకులాని పరిత్యజ్య ఏకాకీ విచరేద్దివి ॥ ౨,౩౬.

ఉపవాస వ్రతం చేసి, ఇంట్లోనే మరణించినా, అతడు తన కుటుంబాన్ని వదిలి, ఒంటరిగా స్వర్గంలో సంచరిస్తాడు.