గరుడపురాణమ్

క్రియతే మానుషాణాన్తు సద్య ఆహుతికారణాత్ । సద్యాహుతికరం పుణ్యం తీర్థే తద్దాహ ఉత్తమః ॥ ౨,౩౫.

మనుషులకు వెంటనే హవనం చేయడం ఆచారం ప్రకారం జరుగుతుంది; అలాంటి హవనంతో పవిత్ర స్థలంలో దహనం చేయడం అత్యుత్తమంగా భావించబడుతుంది.

విప్రైర్నియమతః కార్యః సమన్త్రో విధిపూర్వకః । శవస్య చ సమీపే తు క్షిప్యన్తే పుత్తలాస్తతః ॥ ౨,౩౫.

బ్రాహ్మణులు మంత్రోచ్చారణతో, నియమంగా, విధి ప్రకారం క్రియలు చేయాలి; శవం దగ్గర పుత్తళాలు ఉంచాలి.

దర్భమయాశ్చ చత్వారో విప్రా మన్త్రాభిమన్త్రితాః । తతో దాహః ప్రకర్తవ్యః తైశ్చ పుత్తలకైః సహ ॥ ౨,౩౫.

దర్భతో చేసిన నాలుగు పుత్తళాలను బ్రాహ్మణులు మంత్రాలతో అభిషేకించాలి; ఆ పుత్తళాలతో కలిసి దహనం చేయాలి.

సూతకాన్తే తతః పుత్రః కుర్యాచ్ఛాన్తికముత్తమమ్ ॥ ౨,౩౫.

సూతకం ముగిసిన తర్వాత కుమారుడు శాంతి క్రియను ఉత్తమంగా చేయాలి.

పఞ్చకేషు మృతో యోఽసౌ న గతిం లభతే నరః । తిలాన్ గాశ్చ సువర్ణం చ తముద్దిశ్య ఘృతం దదేత్ ॥ ౨,౩౫.

ఈ ఐదు నక్షత్రాల్లో మరణించినవాడు ముక్తి పొందడు; అతని కోసం నువ్వులు, ఆవులు, బంగారం, నెయ్యి దానం చేయాలి.

విప్రాణాం దీయతే దానం సర్వోపద్రవనాశనమ్ । సూతకాన్తే చ సత్పుత్రైః స ప్రేతో లభతే గతిమ్ ॥ ౨,౩౫.

బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చే దానాలు అన్ని కష్టాలను తొలగిస్తాయి; సూతకం ముగిసిన తర్వాత మంచి కుమారుల ద్వారా ఆ ప్రేతాత్మకు ముక్తి లభిస్తుంది.

భాజనోపానహౌ చ్ఛత్రం హేమముద్రాచ వాససీ । దక్షిణా దీయతే విప్ర సర్వపాతకమోచనీ ॥ ౨,౩౫.

పాత్ర, చెప్పులు, గొడుగు, బంగారు నాణెం, వస్త్రాలు — ఇవన్నీ బ్రాహ్మణునికి దక్షిణగా ఇస్తే అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి.

బాలవృద్ధాతురాణాఞ్చ మృతానాం పఞ్చకేషు హి । విధానం యో న కుర్వీత విఘ్నస్తస్య ప్రజాయతే ॥ ౨,౩౫.

ఈ ఐదు నక్షత్రాల్లో చనిపోయిన చిన్న పిల్లలు, వృద్ధులు, రోగులకు కర్మలు చేయకపోతే, ఆ వ్యక్తికి అడ్డంకులు కలుగుతాయి.

అష్టాదశైవ వస్తూని ప్రేతశ్రాద్ధే వివర్జయేత్ । ఆశిషో ద్విగుణాన్ దర్భాన్ ప్రణవాన్నైకపిణ్డతామ్ ॥ ౨,౩౫.

ప్రీతిశ్రాద్ధంలో పదహారు వస్తువులు వదలాలి: ఆశీర్వాదాలు, రెండింతలు దర్భలు, ప్రణవ మంత్రం, ఒక్క పిండం మాత్రమే ఇవ్వడం వంటివి చేయకూడదు.

అగ్నౌకరణముచ్ఛిష్టం శ్రాద్ధం వై వైశ్వదైవికమ్ । వికిరం చ స్వధాకారం పితృశబ్దం న చోచ్చరేత్ ॥ ౨,౩౫.

అశుద్ధ చేతులతో అగ్నిలో హవనం చేయకూడదు, వైశ్వదేవ శ్రాద్ధం చేయకూడదు; చల్లి వేయడం, స్వధా పలకడం, పితృ అనే పదం ఉచ్చరించకూడదు.

అనుశబ్దం న కుర్వీత నావాహనమథోల్ముకమ్ । ఆసీమాన్తం న కుర్వీత ప్రదక్షిణవిసర్జనమ్ ॥ ౨,౩౫.

'అను' అనే పదాన్ని ఉపయోగించకూడదు, ఆహ్వానం లేదా హోమముఖం చేయకూడదు; సీమాంతం, ప్రదక్షిణ, విసర్జన చేయకూడదు.

న కుర్యాత్తిలహోమఞ్చ ద్విజః పూర్ణాహుతిం తథా । న కుర్యాద్వైశ్వదేవం చేత్కర్తా గచ్ఛత్యధోగతిమ్ ॥ ౨,౩౫.

ద్విజుడు నువ్వులతో హోమం చేయకూడదు, పూర్తిగా హవనం చేయకూడదు; వైశ్వదేవం చేస్తే, ఆ కర్త దిగువ లోకాలకు వెళ్తాడు.

మలినశ్రాద్ధసంజ్ఞానం పూర్వషోడశకం తథా । స్థానే ద్వారే చార్ధమార్గే చితాయాం శవహస్తకే ॥ ౨,౩౫.

మలినశ్రాద్ధం, మొదటి పదహారు క్రియలు, స్థలం వద్ద, ద్వారం వద్ద, మార్గమధ్యంలో, చితపై, లేదా శవం చేతిలో —

శ్మశానవాసిభూతేభ్యః పఞ్చమం ప్రతివేశ్యకమ్ । షష్ఠం సఞ్చయనే ప్రోక్తం దశ పిణ్డా దశాహికాః । శ్రాద్ధషోడషకఞ్చైతత్ప్రథమం పరికీర్తితమ్ ॥ ౨,౩౫.

శ్మశానంలో నివసించే వారికి ఇచ్చిన తర్వాత, ఐదవది పక్కన ఉన్న ఆత్మలకు. ఆరవది సేకరించేవారికీ. పది పిండాలు పది రోజుల కర్మలకు. ఇవే పదహారు శ్రాద్ధాలలో మొదటిగా చెప్పబడినవి.

అన్యచ్చ షోడశం మధ్యే ద్వితీయం తార్క్ష్య మే శృణు । కర్తవ్యానీహ విధినా శ్రాద్ధాన్యేకాదశైవ తు ॥ ౨,౩౫.

తార్క్ష్యా, పదహారు శ్రాద్ధాలలో రెండవది మధ్యలో ఉంటుంది. ఇక్కడ, నియమానుసారం పదకొండు శ్రాద్ధాలు చేయాలి.

బ్రహ్మవిష్ణుశివాద్యఞ్చ తథాన్యచ్ఛ్రాద్ధపఞ్చకమ్ । ఏవం షోడశకం ప్రాహురేతత్తత్త్వవిదో జనాః ॥ ౨,౩౫.

బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు మరియు ఇతరులకు, అలాగే ఇంకో ఐదు శ్రాద్ధాలు కలిపి, ఇవే పదహారు అని సత్యాన్ని తెలిసినవారు చెబుతారు.

ద్వాదశ ప్రతిమాస్యాని శ్రాద్ధమేకాదశే తథా । త్రిపక్షసమ్భవఞ్చైవ ద్వే రిక్తే ఖగ షోడశ ॥ ౨,౩౫.

పన్నెండు నెల నెలకూ చేయాలి. ఒకటి పదకొండవ రోజున. మూడు పక్షాలలో రెండు, అమావాస్య, పౌర్ణమి రోజుల్లో రెండూ — ఇలా పదహారు శ్రాద్ధాలు ఉంటాయి.

ఆద్యం శవవిశుద్ధ్యర్థం కృత్వాన్యచ్చ త్రిషోడశమ్ । పితృపాఙ్క్తివిశుద్ధ్యర్థం శతాద్ధైంన తు యోజయేత్ ॥ ౨,౩౫.

మొదటిది శవ శుద్ధికోసం చేయాలి. మిగతా పదమూడు పితృవంశ శుద్ధికోసం. అయితే నూరయిది దాటి మరిన్ని కలపకూడదు.

శతార్ధేన విహీనో యో మిలితః పఙ్క్తిభాఙ్న హి । చత్వారింశత్తథైవాష్టశ్రాద్ధం ప్రేతత్వనాశనమ్ ॥ ౨,౩౫.

నూరయిది కంటే తక్కువగా కలిపితే వంశంలో భాగస్వామ్యం ఉండదు. నలభై ఎనిమిది శ్రాద్ధాలు కూడా ప్రేతత్వాన్ని తొలగిస్తాయి.

సకృదూనశతార్ధేన సమ్భవేత్పఙ్క్తిసన్నిధః । మేలనీయః శతార్ధేన సన్ధిః శ్రాద్ధేన తత్త్వతః ॥ ౨,౩౫.

ఒక్కసారి నూరయిది తక్కువగా చేసినా వంశంలో చేరినట్టే. నిజంగా శ్రాద్ధంతో నూరయిది కలిపితే వంశ సంబంధం ఏర్పడుతుంది.

(అథ శవావిధిః) । శవస్య శిబికాయాం కరచరణబన్ధనం తత్ర కర్తవ్యమ్ । ఏవం చేన్న విధానం విధీయతే తత్పిశాచపరిభవనమ్ ॥ ౨,౩౫.

శవాన్ని శిబికపై పెట్టి చేతులు, కాళ్లు కట్టాలి. ఇలా చేయకపోతే పిశాచులు బాధిస్తారు.

సంజాయతే రజన్యాఞ్చ శవనిర్గమనే రాష్ట్రం భయశూన్యమ్ । శవం న ముఞ్చేత ముచ్యతే చేత్దుః స్పర్శాద్దుర్గతిర్భవేత్ ॥ ౨,౩౫.

శవాన్ని రాత్రి బయటకు తీస్తే ఆ ప్రాంతంలో భయం ఉండదు. శవాన్ని వదలకూడదు. వదిలితే తాకినవారికి దురదృష్టం కలుగుతుంది.

గ్రామమధ్యే స్థితే ప్రేతే శ్రుతే భుఙ్క్తే యదృచ్ఛయా । తదన్నం మాంసవజ్జ్ఞేయం తత్తోయం రుధిరోపమమ్ ॥ ౨,౩౫.

గ్రామంలో శవం ఉన్నప్పుడు ఎవరో వినిపించి తినితే, ఆ అన్నం మాంసంలా, ఆ నీరు రక్తంలా భావించాలి.

(౩౫.౪౫) జ్ఞాతిసమ్బన్ధినామేవం వ్యవహారః ఖగేశ్వర । విలుప్య జ్ఞాతిధర్మఞ్చ ప్రేతపాపేన లిప్యతే ॥ ౨,౩౫.

పక్షిరాజా, బంధువులకు ఇలాంటి ఆచరణ ఉండాలి. బంధు ధర్మాన్ని పాటించకపోతే ప్రేతపాపం అంటుతుంది.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౩౬ తార్క్ష్యౌవాచ । కస్మాదనశనం పుణ్యమక్షయ్యగతిదాయకమ్ । స్వగృహన్తు పరిత్యజ్య తీర్థే వై మ్రియతే యది ॥ ౨,౩౬.

తార్క్ష్యుడు అడిగాడు: ఉపవాసం ఎందుకు పుణ్యమయంగా, అక్షయమైన గతి ఇస్తుందో చెప్పండి. తన ఇంటిని వదిలి తీర్థంలో మరణిస్తే ఏమవుతుంది?

అప్రాప్య తీర్థం మ్రియతే గృహే వా మృత్యు మాగతః । బూత్వా కుటీచరో యస్తు స కాం గతిమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౩౬.

తీర్థానికి చేరుకోలేక ఇంట్లోనే మరణిస్తే, అరణ్యవాసిగా ఉంటే, అతడికి ఏ గతి లభిస్తుంది?

సంన్యాసం కురుతే యస్తు తీర్థే వాపి గృహేఽపి వా । కథం తస్య ప్రకర్తవ్యమప్రాప్తనిధనేఽపి వా ॥ ౨,౩౬.

తీర్థంలోనైనా ఇంట్లోనైనా సంయాసం తీసుకుంటే, మరణం పూర్తయ్యేలోపు వచ్చినా, అతని క్రియలు ఎలా చేయాలి?

నియమే చేత్కృతే దేవ చిత్తభఙ్గో హి జాయతే । కేన తస్య భవేత్సిద్ధిః కృతేనాప్యకృతేన వా ॥ ౨,౩౬.

దేవా, నియమం తీసుకున్నపుడు మనస్సు చంచలమైతే, పూర్తిగా చేసినా, చేయకపోయినా, అతడికి సిద్ధి ఎలా లభిస్తుంది?

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । కృత్వా నిరశనం యో వై మృత్యుమాప్నోతి కోఽపి చేత్ । మానుపీం తనుముత్సృజ్య మమ తుల్యో విరాజతే ॥ ౨,౩౬.

శ్రీకృష్ణుడు చెప్పాడు: ఉపవాసం చేసి మరణించినవాడు, మానవ దేహాన్ని విడిచిన తరువాత, నాతో సమానంగా ప్రకాశిస్తాడు.