గరుడపురాణమ్

పితుః పుత్రేణ కర్తవ్యం న కుర్బ్వీత పితా సుతే । అతిస్నేహాన్న కర్తవ్యం సపిణ్డీకరణం సతే ॥ ౨,౩౪.

తండ్రికి కుమారుడు శ్రాద్ధాది కర్మలు చేయాలి; కుమారునికి తండ్రి చేయకూడదు. కుమారునిపై అధిక మమకారం వల్ల బ్రతికున్న కుమారునికి సపిండీకరణం చేయకూడదు.

బహవోఽపి యదా పుత్రా విధిమేకః సమాచరేత్ । నవశ్రాద్ధం సపిణ్డత్వం శ్రాద్ధాన్యన్యాని షోడశ ॥ ౨,౩౪.

ఎన్ని మంది కుమారులు ఉన్నా, ఒక్కరే నియమించిన విధిగా నవ శ్రాద్ధాలు, సపిండీకరణం, ఇంకా పదహారు ఇతర శ్రాద్ధాలు చేయాలి.

ఏకేనైవ తు కార్యాంణి అవిభక్తధనేష్వపి । అన్త్యేష్టిం కురుతే హ్యేకో మునిభైః సముదాహృతమ్ ॥ ౨,౩౪.

ఆస్తి పంచుకోకపోయినా, ఒక్కరే అంత్యక్రియలు చేయాలి. మునులు చెప్పిన ప్రకారం, ఒక్కరే అంత్యక్రియలు చేయడం ఉత్తమం.

విభక్తైశ్చ పృథక్కార్యా క్రియా సాంవత్సరాదికా । ఏకైకేన చ కర్తవ్యా పుత్రేణ చ స్వయంస్వయమ్ ॥ ౨,౩౪.

ఆస్తి పంచుకున్న తర్వాత వార్షికాది కర్మలు ప్రతి ఒక్కరు విడివిడిగా చేయాలి. ప్రతి కుమారుడు తనవంతు కర్మను తానే చేయాలి.

యస్యైతాని న దత్తాని ప్రేతశ్రాద్ధాని షోడశ । పిశాచత్వంస్థిరం తస్య కృతైః శ్రాద్ధశతైరపి ॥ ౨,౩౪.

ఈ పదహారు ప్రేత శ్రాద్ధాలు చేయని వారికి, వందలాది శ్రాద్ధాలు చేసినా, పిశాచత్వం వదలదు.

భ్రాతా వా భ్రాతృపుత్రో వా సపిణ్డః శిష్య ఏవ వా । సపిణ్డీకరణం కుర్యాత్పుత్రహీనే ఖగేశ్వర ॥ ౨,౩౪.

ఖగేశ్వరా! కుమారుడు లేనప్పుడు, అన్నయ్య లేదా అన్నయ్య కుమారుడు, సపిండి లేదా శిష్యుడు అయినా సపిండీకరణం చేయాలి.

సర్వేషాం పుత్రహీనానాం పత్రీ కుర్యాత్సపిణ్డనమ్ । ఋత్విజం కరాయేద్వాథ పురోహితమథాపి వా ॥ ౨,౩౪.

కుమారులు లేని వారందరికీ బంధువు సపిండీకరణం చేయాలి. లేకపోతే, యజ్ఞికుడు లేదా పూరోహితుడు చేయించవచ్చు.

మృతే పితర్యబ్దమధ్యే హ్యుపరాగో యదా భవేత్ । పార్వణం న సుతైః కార్యం శ్రాద్ధం నాన్దీముఖం న చ ॥ ౨,౩౪.

తండ్రి మరణించి ఏడాది లోపల అపవిత్రత వచ్చినప్పుడు, కుమారులు పక్షిక శ్రాద్ధం లేదా నాందీముఖ శ్రాద్ధం చేయకూడదు.

తీర్థశ్రాద్ధం గయాశ్రాద్ధం శ్రాద్ధమన్యచ్చ పైతృకమ్ । అబ్దమధ్యే న కుర్వీత మహాగురువిపత్తిషు ॥ ౨,౩౪.

తీర్థ శ్రాద్ధం, గయా శ్రాద్ధం, ఇంకా ఇతర పితృ శ్రాద్ధాలు ఏడాది లోపల చేయకూడదు; కానీ పెద్ద అపాయంలో తప్పించలేరు.

యమకే చ గజచ్ఛాయామన్వాదిషు యుగాదిషు । పితృపిణ్డో న దాతవ్యః సపిణ్డీకరణం వినా ॥ ౨,౩౪.

యమ ద్వాదశి, ఏనుగు నీడలో, సంధ్యాకాలాల్లో, యుగాది రోజుల్లో సపిండీకరణం లేకుండా పితృ పిండం ఇవ్వకూడదు.

యజ్ఞపురుషస్య యద్దానం దేవాదీనాఞ్చ యత్తథా । అపూర్ణేఽప్యబ్దమధ్యేపి కర్తవ్యమితి కే చ న ॥ ౨,౩౪.

యజ్ఞపురుషునికి, దేవతలకు ఇచ్చే దానాలు ఏడాది పూర్తికాకపోయినా కొందరు చేయవచ్చని అంటారు.

పితృభ్యోపి హి యద్దత్తమర్ఘపిణ్డవివర్జితమ్ । కర్తవ్యం తచ్చ వై సర్వమేష ఏవ విధిః స్మృతః ॥ ౨,౩౪.

పితృదేవతలకు అర్ఘ, పిండం తప్ప ఇంకేదైనా ఇచ్చే దానాలు తప్పక చేయాలి; ఇదే నియమంగా గుర్తించాలి.

దేవానాం పితరో దేవా పితౄణామృషయస్తథా । ఋషీణాం పితరో దేవాః పితా జయతి తేన వై ॥ ౨,౩౪.

దేవతలకు పితృదేవతలు దేవతలే; పితృదేవతలకు ఋషులు పితృదేవతలు; ఋషులకు పితృదేవతలు దేవతలు. అందుకే తండ్రి గొప్పవాడు.

పితృదేవమనుష్యాణాం యజ్ఞనథో విభుర్భవేత్ । యజ్ఞనాథస్య యద్దత్తం తద్దత్తం సర్వదేహినామ్ ॥ ౨,౩౪.

పితృదేవతలు, దేవతలు, మనుషులలో యజ్ఞనాథుడు శ్రేష్ఠుడు. యజ్ఞనాథునికి ఇచ్చినది అందరికీ ఇచ్చినట్టే.

మృతే పితర్యబ్దమధ్యే యః శ్రాద్ధం కారయేత్సుతః । సప్తజన్మకృతా ధర్మాథీయతే నాత్ర సంశయః ॥ ౨,౩౪.

తండ్రి మరణించిన ఏడాది లోపల కుమారుడు శ్రాద్ధం చేస్తే, ఏడు జన్మల పుణ్యం లభిస్తుంది; ఇందులో సందేహం లేదు.

ప్రేతీభూతాస్తు పితరో లుప్తపిణ్డోదకక్రియాః । భ్రమన్తి వాయునా సర్వే క్షుత్తృడ్భ్యాం పరిపీడితాః ॥ ౨,౩౪.

పితృదేవతలు ప్రేతాత్మలై, పిండం, నీరు ఇవ్వకపోతే, ఆకలి దప్పులతో బాధపడుతూ గాలిలో తిరుగుతారు.

పితరి ప్రేతతాపన్నే లుప్యతే పైతృకీ క్రియా । అథ మాతుర్విపత్తిః స్యాత్పితృకార్యం న లుప్యతే ॥ ౨,౩౪.

తండ్రి ప్రేతాత్మ అయినప్పుడు పితృకర్మలు నిలిచిపోతాయి. తల్లి మరణిస్తే మాత్రం తండ్రికి చేసే కర్మలు నిలిపివేయవచ్చు కాదు.

మృతా మాతా పితా తిష్ఠేజ్జీవన్తీ చ పితామహీ । సపిణ్డనన్తు కర్తవ్యం పితామహ్యా సహైవ తు ॥ ౨,౩౪.

తల్లి మరణించి, తండ్రి ఉన్నపుడు, తండ్రి అమ్మ కూడా బతికుంటే, ఆ తండ్రి అమ్మతో కలిసి పిండ ప్రదానం చేయాలి.

సత్యంసత్యం పునః సత్యం శ్రూయతాం వచనం మమ । న పిణ్డో మిలితో యేషాం మృతానాన్తు నృణాం భువి ॥ ౨,౩౪.

నిజం, నిజం, మళ్లీ నిజమే, నా మాట వినండి. భూమిపై మరణించిన వారికి పిండ ప్రదానం చేయకపోతే, వారికి ఆ పిండం చేరదు.

ఉపతిష్ఠేన్న వే తేషాం పుత్రైర్దత్తమనేకధా । హన్తకారస్తదుద్దేశే శ్రాద్ధం నైవ జలాఞ్జలిః ॥ ౨,౩౪.

వారికి కొడుకులు ఎన్నిసార్లు పిండం పెట్టినా, అది వారికి చేరదు. అలాంటి సందర్భంలో శ్రాద్ధం, నీళ్ల తర్పణం ఫలించవు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౩౫ తర్క్ష్య ఉవాచ । అపరం మమ సన్దేహం కథయస్వ జనార్దన । పురుషస్య చ కస్యాపి మతా పఞ్చత్వమాగతా ॥ ౨,౩౫.

తర్క్ష్యుడు ఇలా అడిగాడు: జనార్దనా! నాకు ఇంకో సందేహం ఉంది, దయచేసి చెప్పండి. ఒక మనిషికి తల్లి మరణిస్తే,

పితామహీ జీవతి చ తథా చ ప్రపితామహీ । వృద్ధప్రపితామహీ తద్వన్మాతృసక్తః పితా తథా ॥ ౨,౩౫.

తండ్రి అమ్మ బతికుంటే, అలాగే పెద్దమ్మ, ఇంకా పెద్దవాళ్లమ్మ కూడా బతికుంటే, అలాగే తల్లి వంశానికి చెందిన తండ్రి కూడా ఉంటే,

ప్రమాతామహశ్చ తథా వృద్ధప్రమాతామహస్తథా । కేన సా మేల్యతే మాతా ఏతత్కథయ మే ప్రభో ॥ ౨,౩౫.

తల్లి వంశంలో పెద్దతాత, ఇంకా పెద్దవాళ్లతాత కూడా ఉంటే, ఆ తల్లిని ఎవరు కలిపి పిండ ప్రదానం చేస్తారు? ఇది నాకు చెప్పండి ప్రభూ.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । పునరుక్తం ప్రవక్ష్యామి సపిణ్డీకరణం ఖగ । ఉమా లక్ష్మీశ్చ సావిత్రీత్యతాభిర్మేలయేద్ధ్రువమ్ ॥ ౨,౩౫.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: పక్షీ! నేను మళ్లీ sapiṇḍīkaraṇa విధానాన్ని చెప్పుతాను. ఉమా, లక్ష్మీ, సావిత్రి—ఇవాళ్ల ద్వారా కలిపి పిండ ప్రదానం చేయాలి.

త్రయః పిణ్డభుజో జ్ఞేయాస్త్యజాకాశ్చ త్రయః స్మృతాః । త్రయః పిణ్డానులేపాశ్చ దశమః పఙ్క్తిసంన్నిధః ॥ ౨,౩౫.

మూడు మంది పిండం స్వీకరించేవారు, మూడు మంది వదిలేవారు, మూడు మంది పిండాన్ని అంటించేవారు, పదవవాడు పంక్తిలో ఉండేవాడు.

ఇత్యేతే పురుషాః ఖ్యాతాః పితృమాతృకులేషు చ । తారయేద్యజమానస్తు దశ పూర్వాన్ దశావరాన్ ॥ ౨,౩౫.

ఇలా ఈ వ్యక్తులు తండ్రి, తల్లి వంశాల్లో గుర్తించబడతారు. యజమాని పదిమంది పూర్వీకులను, పదిమంది తరువాతివారిని రక్షిస్తాడు.

సపిణ్డః స భవేదాదౌ సపిణ్డీకరణే కృతే । అన్త్యస్తు త్యాజకో జ్ఞేయో యో వృద్ధప్రపితామహః ॥ ౨,౩౫.

పిండ ప్రదానం చేసినప్పుడు మొదటివాడు sapiṇḍుడు అవుతాడు. చివరివాడు వదిలేవాడిగా, అంటే పెద్దవాళ్లతాతగా గుర్తించాలి.

అన్తిమస్త్యాజకో జ్ఞేయో లేపకః ప్రథమో భవేత్ । లేపకస్త్వన్తిమో యస్తు స భవేత్పఙ్క్తిసన్నిధః ॥ ౨,౩౫.

చివరివాడు వదిలేవాడిగా, మొదటివాడు అంటించేవాడిగా, చివరివాడు అంటించేవాడు పంక్తిలో ఉండేవాడిగా ఉంటాడు.

యజమానో భవేదేకో దశ పృర్త్వే దశావరే । ఇత్యేతే పితరో జ్ఞేయా ఏకవింశతి సంఖ్యకాః ॥ ౨,౩౫.

యజమాని ఒక్కరే, పదిమంది ముందువారు, పదిమంది తరువాతివారు—ఇలా కలిపి ఇరవై ఒకరు పితృదేవతలు ఉంటారు.