మృతే భర్తరి యా నారీ ప్రాణాంశ్చైవ పరిత్యజేత్ । భర్త్రైవ హి సమం తస్యాః ప్రకుర్వీత సపిణ్డనమ్ ॥ ౨,౩౪.
భర్త మరణించినప్పుడు, భార్య తన ప్రాణాన్ని భర్తతోనే విడిచిపెడితే, ఆమెకు సపిండీకరణం భర్తతో కలిపి చేయాలి.
అస్థానికాపి యా వ్యూఢా వైశ్యా వా క్షత్త్రియాపి వా । యాః పత్న్యో వై పితుః కశ్చిత్కుర్యాత్పుత్రః సపిణ్డనమ్ ॥ ౨,౩౪.
స్థానంలో లేని వారు, వివాహితలు, వైశ్యలు, క్షత్రియలు అయినా, తండ్రికి సంబంధించిన భార్యలకు కుమారుడు సపిండీకరణం చేయాలి.
విప్రేణైవ యదా శూద్రా పరిణీతా ప్రమాదతః । ఏకోద్దిష్టన్తు తచ్ఛ్రాద్ధ సా తు తేనైవ యుజ్యతే ॥ ౨,౩౪.
బ్రాహ్మణుడు తెలియక శూద్రస్త్రీని వివాహం చేసుకున్నప్పుడు, ఆమెకు ఒక్కొక్కటి మాత్రమే శ్రాద్ధం చేయాలి; ఆమెకు అదే వర్తిస్తుంది.
అన్యే తు దశ యే పుత్రా జాతా వర్ణ చతుష్టయే । తే తాసుతాసు యోక్త్వయాః సపిణ్డీకరణే సదా ॥ ౨,౩౪.
నాలుగు వర్ణాలలో పుట్టిన మిగతా పది కుమారులు ఎప్పుడూ తమ తల్లులతో కలిసి సపిండీకరణంలో చేర్చాలి.
అన్వష్టకాసు యచ్ఛ్రాద్ధ యచ్ఛ్రాద్ధం వృద్ధిహేతుకమ్ । పితుః పృథక్ప్రదావ్యం స్త్రియాః పిణ్డం సపిణ్డనే ॥ ౨,౩౪.
అన్వష్టకా రోజులలో చేసే శ్రాద్ధం, వృద్ధి కోసం చేసే శ్రాద్ధం తండ్రికి వేర్వేరు ఇవ్వాలి; స్త్రీకి పిండం సపిండీకరణంలో కలిపి ఇవ్వాలి.
పితామహ్యా సమం మాతుః పితుః సహపితామహైః । సపిణ్డీకరణం కార్యమితి తార్క్ష్య మతం మమ ॥ ౨,౩౪.
పితామహికి తల్లితో పాటు, తండ్రికి పితామహులతో కలిసి సపిండీకరణం చేయాలి. తార్క్ష్యా! ఇదే నా అభిప్రాయం.
అపుత్రాయాం మృతాయాం తు పతిః కుర్యాత్సపిణ్డనమ్ । మాత్రాదితిసృభిః సార్ధమేవం ధర్మేణ యోజయేత్ ॥ ౨,౩౪.
కుమారుడు లేని స్త్రీ మరణిస్తే, భర్త ఆమెకు తల్లి మరియు ఇతర ఇద్దరు స్త్రీలతో కలిపి సపిండీకరణం చేయాలి.
పుత్రో నాస్తి న భర్తా చ స్త్రీణాం తార్క్ష్య సపిణ్డనమ్ । కారయేద్వృద్ధిసమయే భ్రాతృదాయాదదేవరైః ॥ ౨,౩౪.
తార్క్ష్యా! స్త్రీలకు కుమారుడు, భర్త లేనప్పుడు, వృద్ధి సమయంలో సోదరులు, వారసులు లేదా దేవరలు సపిండీకరణం చేయాలి.
పతిపుత్రవిహీనానాం గోత్రీ నాస్తి న దేవరః । ఏకోద్దిష్టేన దాతవ్యం పరేణ సహ భ్రాతృభిః ॥ ౨,౩౪.
భర్త, కుమారుడు లేని వారికి, బంధువు లేదా దేవర లేనప్పుడు, ఇతరులు సోదరులతో కలిసి ఒక్కొక్కటి శ్రాద్ధం చేయాలి.
అజ్ఞానాద్విఘ్నతో వాపి న కృతఞ్చేత్సపిణ్డనమ్ । నవకం షోడశశ్రాద్ధమాబ్దికం కారయేత్తతః ॥ ౨,౩౪.
అజ్ఞానంతో లేదా అడ్డంకుల వల్ల సపిండీకరణం చేయకపోతే, తర్వాత నవక, పదహారు, వార్షిక శ్రాద్ధాలు నిర్వహించాలి.
అదాహే న చ కర్తవ్యం సదాహే కారయేద్బుధః । దర్భపుత్తలకం కృత్వా వహ్నినా దాహయేచ్ఛవమ్ ॥ ౨,౩౪.
దహనం చేయని చోట దహనం చేయకూడదు. దహనం చేయాల్సినప్పుడు జ్ఞానులు తప్పక దహనం చేయాలి. దర్భ గడ్డి తో ఒక బొమ్మ తయారు చేసి, ఆ మృతదేహాన్ని అగ్నిలో వేసి దహనం చేయాలి.
పితుః పుత్రేణ కర్తవ్యం న కుర్బ్వీత పితా సుతే । అతిస్నేహాన్న కర్తవ్యం సపిణ్డీకరణం సతే ॥ ౨,౩౪.
తండ్రికి కుమారుడు శ్రాద్ధాది కర్మలు చేయాలి; కుమారునికి తండ్రి చేయకూడదు. కుమారునిపై అధిక మమకారం వల్ల బ్రతికున్న కుమారునికి సపిండీకరణం చేయకూడదు.
బహవోఽపి యదా పుత్రా విధిమేకః సమాచరేత్ । నవశ్రాద్ధం సపిణ్డత్వం శ్రాద్ధాన్యన్యాని షోడశ ॥ ౨,౩౪.
ఎన్ని మంది కుమారులు ఉన్నా, ఒక్కరే నియమించిన విధిగా నవ శ్రాద్ధాలు, సపిండీకరణం, ఇంకా పదహారు ఇతర శ్రాద్ధాలు చేయాలి.
ఏకేనైవ తు కార్యాంణి అవిభక్తధనేష్వపి । అన్త్యేష్టిం కురుతే హ్యేకో మునిభైః సముదాహృతమ్ ॥ ౨,౩౪.
ఆస్తి పంచుకోకపోయినా, ఒక్కరే అంత్యక్రియలు చేయాలి. మునులు చెప్పిన ప్రకారం, ఒక్కరే అంత్యక్రియలు చేయడం ఉత్తమం.
విభక్తైశ్చ పృథక్కార్యా క్రియా సాంవత్సరాదికా । ఏకైకేన చ కర్తవ్యా పుత్రేణ చ స్వయంస్వయమ్ ॥ ౨,౩౪.
ఆస్తి పంచుకున్న తర్వాత వార్షికాది కర్మలు ప్రతి ఒక్కరు విడివిడిగా చేయాలి. ప్రతి కుమారుడు తనవంతు కర్మను తానే చేయాలి.
యస్యైతాని న దత్తాని ప్రేతశ్రాద్ధాని షోడశ । పిశాచత్వంస్థిరం తస్య కృతైః శ్రాద్ధశతైరపి ॥ ౨,౩౪.
ఈ పదహారు ప్రేత శ్రాద్ధాలు చేయని వారికి, వందలాది శ్రాద్ధాలు చేసినా, పిశాచత్వం వదలదు.
భ్రాతా వా భ్రాతృపుత్రో వా సపిణ్డః శిష్య ఏవ వా । సపిణ్డీకరణం కుర్యాత్పుత్రహీనే ఖగేశ్వర ॥ ౨,౩౪.
ఖగేశ్వరా! కుమారుడు లేనప్పుడు, అన్నయ్య లేదా అన్నయ్య కుమారుడు, సపిండి లేదా శిష్యుడు అయినా సపిండీకరణం చేయాలి.
సర్వేషాం పుత్రహీనానాం పత్రీ కుర్యాత్సపిణ్డనమ్ । ఋత్విజం కరాయేద్వాథ పురోహితమథాపి వా ॥ ౨,౩౪.
కుమారులు లేని వారందరికీ బంధువు సపిండీకరణం చేయాలి. లేకపోతే, యజ్ఞికుడు లేదా పూరోహితుడు చేయించవచ్చు.
మృతే పితర్యబ్దమధ్యే హ్యుపరాగో యదా భవేత్ । పార్వణం న సుతైః కార్యం శ్రాద్ధం నాన్దీముఖం న చ ॥ ౨,౩౪.
తండ్రి మరణించి ఏడాది లోపల అపవిత్రత వచ్చినప్పుడు, కుమారులు పక్షిక శ్రాద్ధం లేదా నాందీముఖ శ్రాద్ధం చేయకూడదు.
తీర్థశ్రాద్ధం గయాశ్రాద్ధం శ్రాద్ధమన్యచ్చ పైతృకమ్ । అబ్దమధ్యే న కుర్వీత మహాగురువిపత్తిషు ॥ ౨,౩౪.
తీర్థ శ్రాద్ధం, గయా శ్రాద్ధం, ఇంకా ఇతర పితృ శ్రాద్ధాలు ఏడాది లోపల చేయకూడదు; కానీ పెద్ద అపాయంలో తప్పించలేరు.
యమకే చ గజచ్ఛాయామన్వాదిషు యుగాదిషు । పితృపిణ్డో న దాతవ్యః సపిణ్డీకరణం వినా ॥ ౨,౩౪.
యమ ద్వాదశి, ఏనుగు నీడలో, సంధ్యాకాలాల్లో, యుగాది రోజుల్లో సపిండీకరణం లేకుండా పితృ పిండం ఇవ్వకూడదు.
యజ్ఞపురుషస్య యద్దానం దేవాదీనాఞ్చ యత్తథా । అపూర్ణేఽప్యబ్దమధ్యేపి కర్తవ్యమితి కే చ న ॥ ౨,౩౪.
యజ్ఞపురుషునికి, దేవతలకు ఇచ్చే దానాలు ఏడాది పూర్తికాకపోయినా కొందరు చేయవచ్చని అంటారు.
పితృభ్యోపి హి యద్దత్తమర్ఘపిణ్డవివర్జితమ్ । కర్తవ్యం తచ్చ వై సర్వమేష ఏవ విధిః స్మృతః ॥ ౨,౩౪.
పితృదేవతలకు అర్ఘ, పిండం తప్ప ఇంకేదైనా ఇచ్చే దానాలు తప్పక చేయాలి; ఇదే నియమంగా గుర్తించాలి.
దేవానాం పితరో దేవా పితౄణామృషయస్తథా । ఋషీణాం పితరో దేవాః పితా జయతి తేన వై ॥ ౨,౩౪.
దేవతలకు పితృదేవతలు దేవతలే; పితృదేవతలకు ఋషులు పితృదేవతలు; ఋషులకు పితృదేవతలు దేవతలు. అందుకే తండ్రి గొప్పవాడు.
పితృదేవమనుష్యాణాం యజ్ఞనథో విభుర్భవేత్ । యజ్ఞనాథస్య యద్దత్తం తద్దత్తం సర్వదేహినామ్ ॥ ౨,౩౪.
పితృదేవతలు, దేవతలు, మనుషులలో యజ్ఞనాథుడు శ్రేష్ఠుడు. యజ్ఞనాథునికి ఇచ్చినది అందరికీ ఇచ్చినట్టే.
మృతే పితర్యబ్దమధ్యే యః శ్రాద్ధం కారయేత్సుతః । సప్తజన్మకృతా ధర్మాథీయతే నాత్ర సంశయః ॥ ౨,౩౪.
తండ్రి మరణించిన ఏడాది లోపల కుమారుడు శ్రాద్ధం చేస్తే, ఏడు జన్మల పుణ్యం లభిస్తుంది; ఇందులో సందేహం లేదు.
ప్రేతీభూతాస్తు పితరో లుప్తపిణ్డోదకక్రియాః । భ్రమన్తి వాయునా సర్వే క్షుత్తృడ్భ్యాం పరిపీడితాః ॥ ౨,౩౪.
పితృదేవతలు ప్రేతాత్మలై, పిండం, నీరు ఇవ్వకపోతే, ఆకలి దప్పులతో బాధపడుతూ గాలిలో తిరుగుతారు.
పితరి ప్రేతతాపన్నే లుప్యతే పైతృకీ క్రియా । అథ మాతుర్విపత్తిః స్యాత్పితృకార్యం న లుప్యతే ॥ ౨,౩౪.
తండ్రి ప్రేతాత్మ అయినప్పుడు పితృకర్మలు నిలిచిపోతాయి. తల్లి మరణిస్తే మాత్రం తండ్రికి చేసే కర్మలు నిలిపివేయవచ్చు కాదు.
మృతా మాతా పితా తిష్ఠేజ్జీవన్తీ చ పితామహీ । సపిణ్డనన్తు కర్తవ్యం పితామహ్యా సహైవ తు ॥ ౨,౩౪.
తల్లి మరణించి, తండ్రి ఉన్నపుడు, తండ్రి అమ్మ కూడా బతికుంటే, ఆ తండ్రి అమ్మతో కలిసి పిండ ప్రదానం చేయాలి.
సత్యంసత్యం పునః సత్యం శ్రూయతాం వచనం మమ । న పిణ్డో మిలితో యేషాం మృతానాన్తు నృణాం భువి ॥ ౨,౩౪.
నిజం, నిజం, మళ్లీ నిజమే, నా మాట వినండి. భూమిపై మరణించిన వారికి పిండ ప్రదానం చేయకపోతే, వారికి ఆ పిండం చేరదు.