గరుడపురాణమ్

దివ్యం విమానమారుహ్య అప్సరోభిః సమావృతః । అహోఽసౌ హవ్యకవ్యేషు పితృభిః సహ మోదతే ॥ ౨,౩౪.

దివ్య విమానంలో ఎక్కి, అప్సరసలతో చుట్టుముట్టబడి, అక్కడ పితృదేవతలతో కలిసి హవిస్సు, అన్నపానాదులు ఆస్వాదిస్తాడు.

అష్టకాసు కృతం శ్రాద్ధమమావాస్యాదినే తథా । మఘాసు పితృపర్వాణి యానియాని చ తేషు చ ॥ ౨,౩౪.

అష్టకా రోజులలో, అమావాస్య రోజున, అలాగే మఘా నక్షత్రంలో పితృపర్వదినాలలో, మరియు ఇలాంటి ఇతర సందర్భాలలో చేసే శ్రాద్ధం తప్పక చేయాలి.

శృణు తార్క్ష్య యథాన్యాయం ప్రేతత్వే పితరో యది । నోపతిష్ఠన్తి శ్రాద్ధాని సపిణ్డీకరణం వినా ॥ ౨,౩౪.

తార్క్ష్యా! నీవు విను. పితృదేవతలు ప్రేత స్థితిలో ఉన్నప్పుడు, సపిండీకరణం లేకుండా శ్రాద్ధాన్ని వారు స్వీకరించరు.

సపిణ్డీకరణం కార్యం పూర్ణే వర్షే న సంశయః । ఆద్యన్తు శవశుద్ధ్యర్థం కృత్వా చైవాక్ష షోడశీమ్ ॥ ౨,౩౪.

ఒక సంవత్సరం పూర్తయిన తర్వాత సపిండీకరణం తప్పక చేయాలి. మొదట శవశుద్ధి కోసం పదహారు శ్రాద్ధాలు నిర్వహించాలి.

పితృపాఙ్క్తివిశుర్ధ్యం శతార్ధేన? తు యోజయేత్ । వృద్ధిం ప్రాప్యాగ్రతః కుర్యాచ్ఛూద్రస్య స్వచ్ఛయైవ హి ॥ ౨,౩౪.

పితృపంక్తి శుద్ధి కోసం యాభై శ్రాద్ధాలు చేయాలి. వృద్ధి వచ్చిన తర్వాత ముందుగా చేయాలి. శూద్రుడు తన ఇష్టానుసారం చేయవచ్చు.

సామ్ప్రతం సాగ్నికే కార్యం ద్వాదశాహే సపిణ్డనమ్ । న చాసౌ కురుతే యావత్ప్రేత ఏవ స వహ్నిమాన్ । ద్వాదశాహే తతః కార్యం సాగ్నికేన సపిణ్డనమ్ ॥ ౨,౩౪.

ప్రస్తుతం, ద్వాదశాహంలో అగ్నితో కూడిన సపిండీకరణం చేయాలి. అంతవరకు ప్రేతుడు అగ్ని కలిగి ఉంటాడు. ద్వాదశాహం తర్వాత అగ్నితో కూడిన సపిండీకరణం తప్పక చేయాలి.

అస్థిపోక్షే గయాశ్రాద్ధం శ్రాద్ధఞ్చాపరపక్షికమ్ । అబ్దమధ్యే న కుర్వీత సపిణ్డీకరణం వినా ॥ ౨,౩౪.

అస్థిపోక్ష సమయంలో గయాశ్రాద్ధం, ఇతర పక్షిక శ్రాద్ధం, సపిండీకరణం లేకుండా ఏడాది లోపల చేయకూడదు.

సపత్న్యో యది బహ్వ్యః స్యురేకా పుత్రవతీ భవేత్ । సర్వాస్తాః పుత్రవత్యః స్యుస్తేనైకేనాత్మజేన హి ॥ ౨,౩౪.

బహు భార్యలు ఉన్నా, ఒకరికి కుమారుడు ఉంటే, ఆ కుమారుని ద్వారా అందరూ కుమారులు కలవారిగా పరిగణించబడతారు.

నాసపిణ్డోగ్నిమాన్ పుత్రః పితృయజ్ఞం సమాచరేత్ । సమాచారాద్భవేత్పాపీ పితృహా చాపి జాయతే ॥ ౨,౩౪.

సపిండుడుకాని, అగ్ని కలిగిన కుమారుడు పితృయజ్ఞం చేయకూడదు. తప్పుగా చేస్తే పాపి అవుతాడు, పితృహంతగా పుడుతాడు.

మృతే భర్తరి యా నారీ ప్రాణాంశ్చైవ పరిత్యజేత్ । భర్త్రైవ హి సమం తస్యాః ప్రకుర్వీత సపిణ్డనమ్ ॥ ౨,౩౪.

భర్త మరణించినప్పుడు, భార్య తన ప్రాణాన్ని భర్తతోనే విడిచిపెడితే, ఆమెకు సపిండీకరణం భర్తతో కలిపి చేయాలి.

అస్థానికాపి యా వ్యూఢా వైశ్యా వా క్షత్త్రియాపి వా । యాః పత్న్యో వై పితుః కశ్చిత్కుర్యాత్పుత్రః సపిణ్డనమ్ ॥ ౨,౩౪.

స్థానంలో లేని వారు, వివాహితలు, వైశ్యలు, క్షత్రియలు అయినా, తండ్రికి సంబంధించిన భార్యలకు కుమారుడు సపిండీకరణం చేయాలి.

విప్రేణైవ యదా శూద్రా పరిణీతా ప్రమాదతః । ఏకోద్దిష్టన్తు తచ్ఛ్రాద్ధ సా తు తేనైవ యుజ్యతే ॥ ౨,౩౪.

బ్రాహ్మణుడు తెలియక శూద్రస్త్రీని వివాహం చేసుకున్నప్పుడు, ఆమెకు ఒక్కొక్కటి మాత్రమే శ్రాద్ధం చేయాలి; ఆమెకు అదే వర్తిస్తుంది.

అన్యే తు దశ యే పుత్రా జాతా వర్ణ చతుష్టయే । తే తాసుతాసు యోక్త్వయాః సపిణ్డీకరణే సదా ॥ ౨,౩౪.

నాలుగు వర్ణాలలో పుట్టిన మిగతా పది కుమారులు ఎప్పుడూ తమ తల్లులతో కలిసి సపిండీకరణంలో చేర్చాలి.

అన్వష్టకాసు యచ్ఛ్రాద్ధ యచ్ఛ్రాద్ధం వృద్ధిహేతుకమ్ । పితుః పృథక్ప్రదావ్యం స్త్రియాః పిణ్డం సపిణ్డనే ॥ ౨,౩౪.

అన్వష్టకా రోజులలో చేసే శ్రాద్ధం, వృద్ధి కోసం చేసే శ్రాద్ధం తండ్రికి వేర్వేరు ఇవ్వాలి; స్త్రీకి పిండం సపిండీకరణంలో కలిపి ఇవ్వాలి.

పితామహ్యా సమం మాతుః పితుః సహపితామహైః । సపిణ్డీకరణం కార్యమితి తార్క్ష్య మతం మమ ॥ ౨,౩౪.

పితామహికి తల్లితో పాటు, తండ్రికి పితామహులతో కలిసి సపిండీకరణం చేయాలి. తార్క్ష్యా! ఇదే నా అభిప్రాయం.

అపుత్రాయాం మృతాయాం తు పతిః కుర్యాత్సపిణ్డనమ్ । మాత్రాదితిసృభిః సార్ధమేవం ధర్మేణ యోజయేత్ ॥ ౨,౩౪.

కుమారుడు లేని స్త్రీ మరణిస్తే, భర్త ఆమెకు తల్లి మరియు ఇతర ఇద్దరు స్త్రీలతో కలిపి సపిండీకరణం చేయాలి.

పుత్రో నాస్తి న భర్తా చ స్త్రీణాం తార్క్ష్య సపిణ్డనమ్ । కారయేద్వృద్ధిసమయే భ్రాతృదాయాదదేవరైః ॥ ౨,౩౪.

తార్క్ష్యా! స్త్రీలకు కుమారుడు, భర్త లేనప్పుడు, వృద్ధి సమయంలో సోదరులు, వారసులు లేదా దేవరలు సపిండీకరణం చేయాలి.

పతిపుత్రవిహీనానాం గోత్రీ నాస్తి న దేవరః । ఏకోద్దిష్టేన దాతవ్యం పరేణ సహ భ్రాతృభిః ॥ ౨,౩౪.

భర్త, కుమారుడు లేని వారికి, బంధువు లేదా దేవర లేనప్పుడు, ఇతరులు సోదరులతో కలిసి ఒక్కొక్కటి శ్రాద్ధం చేయాలి.

అజ్ఞానాద్విఘ్నతో వాపి న కృతఞ్చేత్సపిణ్డనమ్ । నవకం షోడశశ్రాద్ధమాబ్దికం కారయేత్తతః ॥ ౨,౩౪.

అజ్ఞానంతో లేదా అడ్డంకుల వల్ల సపిండీకరణం చేయకపోతే, తర్వాత నవక, పదహారు, వార్షిక శ్రాద్ధాలు నిర్వహించాలి.

అదాహే న చ కర్తవ్యం సదాహే కారయేద్బుధః । దర్భపుత్తలకం కృత్వా వహ్నినా దాహయేచ్ఛవమ్ ॥ ౨,౩౪.

దహనం చేయని చోట దహనం చేయకూడదు. దహనం చేయాల్సినప్పుడు జ్ఞానులు తప్పక దహనం చేయాలి. దర్భ గడ్డి తో ఒక బొమ్మ తయారు చేసి, ఆ మృతదేహాన్ని అగ్నిలో వేసి దహనం చేయాలి.

పితుః పుత్రేణ కర్తవ్యం న కుర్బ్వీత పితా సుతే । అతిస్నేహాన్న కర్తవ్యం సపిణ్డీకరణం సతే ॥ ౨,౩౪.

తండ్రికి కుమారుడు శ్రాద్ధాది కర్మలు చేయాలి; కుమారునికి తండ్రి చేయకూడదు. కుమారునిపై అధిక మమకారం వల్ల బ్రతికున్న కుమారునికి సపిండీకరణం చేయకూడదు.

బహవోఽపి యదా పుత్రా విధిమేకః సమాచరేత్ । నవశ్రాద్ధం సపిణ్డత్వం శ్రాద్ధాన్యన్యాని షోడశ ॥ ౨,౩౪.

ఎన్ని మంది కుమారులు ఉన్నా, ఒక్కరే నియమించిన విధిగా నవ శ్రాద్ధాలు, సపిండీకరణం, ఇంకా పదహారు ఇతర శ్రాద్ధాలు చేయాలి.

ఏకేనైవ తు కార్యాంణి అవిభక్తధనేష్వపి । అన్త్యేష్టిం కురుతే హ్యేకో మునిభైః సముదాహృతమ్ ॥ ౨,౩౪.

ఆస్తి పంచుకోకపోయినా, ఒక్కరే అంత్యక్రియలు చేయాలి. మునులు చెప్పిన ప్రకారం, ఒక్కరే అంత్యక్రియలు చేయడం ఉత్తమం.

విభక్తైశ్చ పృథక్కార్యా క్రియా సాంవత్సరాదికా । ఏకైకేన చ కర్తవ్యా పుత్రేణ చ స్వయంస్వయమ్ ॥ ౨,౩౪.

ఆస్తి పంచుకున్న తర్వాత వార్షికాది కర్మలు ప్రతి ఒక్కరు విడివిడిగా చేయాలి. ప్రతి కుమారుడు తనవంతు కర్మను తానే చేయాలి.

యస్యైతాని న దత్తాని ప్రేతశ్రాద్ధాని షోడశ । పిశాచత్వంస్థిరం తస్య కృతైః శ్రాద్ధశతైరపి ॥ ౨,౩౪.

ఈ పదహారు ప్రేత శ్రాద్ధాలు చేయని వారికి, వందలాది శ్రాద్ధాలు చేసినా, పిశాచత్వం వదలదు.

భ్రాతా వా భ్రాతృపుత్రో వా సపిణ్డః శిష్య ఏవ వా । సపిణ్డీకరణం కుర్యాత్పుత్రహీనే ఖగేశ్వర ॥ ౨,౩౪.

ఖగేశ్వరా! కుమారుడు లేనప్పుడు, అన్నయ్య లేదా అన్నయ్య కుమారుడు, సపిండి లేదా శిష్యుడు అయినా సపిండీకరణం చేయాలి.

సర్వేషాం పుత్రహీనానాం పత్రీ కుర్యాత్సపిణ్డనమ్ । ఋత్విజం కరాయేద్వాథ పురోహితమథాపి వా ॥ ౨,౩౪.

కుమారులు లేని వారందరికీ బంధువు సపిండీకరణం చేయాలి. లేకపోతే, యజ్ఞికుడు లేదా పూరోహితుడు చేయించవచ్చు.

మృతే పితర్యబ్దమధ్యే హ్యుపరాగో యదా భవేత్ । పార్వణం న సుతైః కార్యం శ్రాద్ధం నాన్దీముఖం న చ ॥ ౨,౩౪.

తండ్రి మరణించి ఏడాది లోపల అపవిత్రత వచ్చినప్పుడు, కుమారులు పక్షిక శ్రాద్ధం లేదా నాందీముఖ శ్రాద్ధం చేయకూడదు.

తీర్థశ్రాద్ధం గయాశ్రాద్ధం శ్రాద్ధమన్యచ్చ పైతృకమ్ । అబ్దమధ్యే న కుర్వీత మహాగురువిపత్తిషు ॥ ౨,౩౪.

తీర్థ శ్రాద్ధం, గయా శ్రాద్ధం, ఇంకా ఇతర పితృ శ్రాద్ధాలు ఏడాది లోపల చేయకూడదు; కానీ పెద్ద అపాయంలో తప్పించలేరు.