గరుడపురాణమ్

ఏకాదశాహప్రభృతి పురతః ప్రతివత్సరమ్ । విశ్వేదేవాంస్తు సమ్పూజ్య పిణ్డమేకఞ్చ నిర్వపేత్ ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజు మొదలు ప్రతి సంవత్సరం, విశ్వదేవతలను పూజించి, ఒక పిండాన్ని సమర్పించాలి.

యథా తారాగణాః సర్వే చ్ఛాద్యన్తే రవిరశ్మిభిః । ఏవం ప్రచ్ఛాద్యతే సర్వం న ప్రేతో భవతి క్వచిత్ ॥ ౨,౩౪.

ఎలా సూర్యకిరణాలతో అన్ని నక్షత్రాలు కనిపించకుండా పోతాయో, అలాగే అంతా మరుగైపోతుంది; ప్రేతాత్మ ఎక్కడా కనిపించదు.

శయ్యాదానం ప్రశంసన్తి సర్వదైవ ద్విజోత్తమాః । అనిత్యం జీవనం య్సమాత్పశ్చాత్కో ను ప్రదాస్యతి ॥ ౨,౩౪.

ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు ఎప్పుడూ మంచాన్ని దానం చేయడాన్ని ప్రశంసిస్తారు. జీవితం శాశ్వతం కాదు కాబట్టి, తర్వాత ఎవరు దానం చేస్తారు?

తావద్వన్ధుః పితా తావద్యావజ్జీవతి మానవః । మృతే మృత ఇతి జ్ఞాత్వా క్షణాత్స్నేహో నివర్తతే ॥ ౨,౩౪.

మనిషి బ్రతికున్నంత వరకు మాత్రమే బంధువు, తండ్రి. మరణించిన తర్వాత 'అతడు చనిపోయాడు' అని తెలుసుకున్న వెంటనే మమకారం పోతుంది.

ఆత్మైవ హ్యాత్మనో బన్ధురేవం జ్ఞాత్వా ముహుర్ముహుః । జీవన్నపీతి సఞ్చిన్త్య స్వీయం హితమనుస్తమరేత్ ॥ ౨,౩౪.

మనకు మనమే నిజమైన స్నేహితుడు. ఈ విషయాన్ని మళ్లీ మళ్లీ గుర్తు చేసుకుని, బ్రతికున్నప్పుడు తన మేలుకోసం ప్రయత్నించాలి.

మృతానాం కః సుతో దద్యాద్ద్విజేశయ్యాం సతూలికామ్ । ఏవం జానన్నిదం సర్వం స్వహస్తేనైవ దాపయేత్ ॥ ౨,౩౪.

తండ్రి మరణించిన తరువాత, ఎవరు తన చేతులతో ద్విజులకు మంచాన్ని, దుప్పటితో సహా, ఇచ్చేవారు? ఈ విధంగా అన్నీ తెలుసుకొని, మనమే స్వయంగా ఆ దానాన్ని చేయాలి.

తస్మాచ్ఛయ్యాం సమాసాద్య సారదారుమర్యో దృఢామ్ । దన్తాదిరుచిరాం రమ్యాం హేమపట్టై రలఙ్కృతామ్ । తస్యాం సంస్థాప్య హైమఞ్చ హరిం లక్ష్మ్యా సమన్వితమ్ ॥ ౨,౩౪.

అందుకే, మంచి చెక్కతో బలమైన మంచాన్ని, దంతాలతో అలంకరించి, బంగారు పట్టీలతో అందంగా తయారుచేసి, ఆ మంచంపై లక్ష్మీతో కూడిన హరిదేవుని బంగారు విగ్రహాన్ని పెట్టాలి.

ఘృతపూర్ణఞ్చ కలశం పరికల్పయేత్ । విజ్ఞేయో గరుడ ప్రీత్యై స నిద్రాకలశో బుధైః ॥ ౨,౩౪.

ఒక కలశాన్ని నెయ్యితో నింపి సిద్ధం చేయాలి. గరుత్మంతుడి సంతోషార్థంగా, ఈ కలశాన్ని పండితులు 'నిద్రాకలశం' అని పిలుస్తారు.

తామ్బూలకుఙ్కుమక్షోదకర్పూరాగురుచన్దనమ్ । దీపికోపానహచ్ఛత్రచామరాసనభాజనమ్ ॥ ౨,౩౪.

తాంబూలం, కుంకుమం, పంచదార పొడి, కర్పూరం, అగరు, గంధం, దీపం, చెప్పులు, గొడుగు, చామరా, ఆసనం, పాత్ర—

పార్శ్వేషు స్థాపయేచ్ఛక్త్యా సప్తధాన్యాని చైవహి । శయనస్థస్య భవతి యచ్చాన్యదుపకారకమ్ ॥ ౨,౩౪.

శక్తి మేరకు, మంచిపక్కన ఏడు రకాల ధాన్యాలను పెట్టాలి. అలాగే మంచంపై పడుకున్నవారికి ఉపయోగపడే ఇతర వస్తువులు కూడా ఏర్పాటు చేయాలి.

భృఙ్గారకరకాదర్శం పఞ్చవర్ణం వితానకమ్ । శయ్యామేవంవిధాం కృత్వా బ్రాహ్మణాయ నివేదయేత్ ॥ ౨,౩౪.

అద్దం, అలంకార పెట్టె, ఐదు రంగుల తలుపు—ఈ విధంగా మంచాన్ని సిద్ధం చేసి, దాన్ని బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి.

సపత్నీకాయ సమ్పూజ్య స్వర్లోకసుఖదాయినీమ్ । వస్త్రైః సుశోభనైః పూజ్య చైలకం పరిధాపయేత్ ॥ ౨,౩౪.

భార్యతో కలిసి, ఆ మంచాన్ని పూజించి, స్వర్గంలో సుఖాన్ని ప్రసాదించేదిగా గౌరవించి, అందమైన వస్త్రాలతో అలంకరించి, అందమైన చీరతో కప్పాలి.

కర్ణకణ్ఠాఙ్గులీబాహుభూషణైశ్చిత్రభూషణైః । గృహోపకరణైర్యుక్తం గృహం ధేన్వా సమన్వితమ్ ॥ ౨,౩౪.

కివ్వళ్ళు, మెడ, వేళ్లు, భుజాలకు అలంకారాలు, వివిధ రకాల అలంకరణలు, ఇంటి ఉపయోగపు వస్తువులు, ఒక ఆవుతో కూడిన గృహాన్ని—

తతోర్ఽఘః సమ్ప్రదాతవ్యః పఞ్చరత్నఫలాక్షతైః ॥ ౨,౩౪.

ఆ తరువాత, ఐదు రకాల రత్నాలు, అఖండ ధాన్యాలతో అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

యథా న కృష్ణశయనం శూన్యం సాగరకన్యయా । శయ్యా మమాప్యశూన్యాస్తు తథా జన్మనిజన్మని ॥ ౨,౩౪.

సముద్రకన్య అయిన లక్ష్మీ ఎప్పుడూ కృష్ణుని మంచాన్ని ఖాళీగా ఉండనివ్వదు. అలాగే నా ప్రతి జన్మలో నా మంచం కూడా ఎప్పుడూ ఖాళీగా ఉండకూడదు.

దత్త్వైవం తల్పమమలం క్షమాప్య చ విసర్జయేత్ । తథా చైకాదశాహే తు విధిరేష ప్రకీర్తితః ॥ ౨,౩౪.

ఈ విధంగా నిర్మలమైన మంచాన్ని ఇచ్చి, క్షమాపణ కోరిన తరువాత, బ్రాహ్మణునిని పంపించాలి. ఇదే పదకొండవ రోజున చేయవలసిన విధి.

దదాతి యో హి ధర్మార్థే బాన్ధవో బాన్ధవే మృతే । విశేషమత్ర పక్షే తు కథ్యమానం మయా శృణు ॥ ౨,౩౪.

ధర్మార్థంగా, మరణించిన బంధువుకు బంధువు ఇచ్చిన దానాన్ని గురించి, నేను ప్రత్యేకంగా చెప్పబోయే విషయాన్ని విను.

ఉపయుక్తఞ్చ తస్యాసీత్యత్కిఞ్చిత్స్వగృహే పురా । తస్య యద్గాత్రసం లగ్నం వస్త్రం భాజనవాహనమ్ । యదభీష్టఞ్చ తస్యాసీత్తత్సర్వం పరికల్పయేత్ ॥ ౨,౩౪.

వాడు తన ఇంట్లో ముందు ఉపయోగించిన వస్తువులు—తన శరీరాన్ని తాకిన వస్త్రాలు, పాత్రలు, వాహనాలు, ఇంకా అతనికి ఇష్టమైనవన్నీ—అన్ని సిద్ధం చేయాలి.

స్థాపయేత్పురుషం హైమం శయ్యోపరి శుభం బుధః । పూజయిత్వా ప్రదాతవ్యా మృతశయ్యా యథోదితా ॥ ౨,౩౪.

ఒక బుద్ధిమంతుడు మంచంపై బంగారు పురుషుని ప్రతిమను ఉంచాలి. పూజించి, మృతుని మంచాన్ని చెప్పిన విధంగా దానం చేయాలి.

పురన్దరగృహే సర్వం సూర్యపుత్రాలయే తథా । ఉపతిష్ఠేత్సుఖం జన్తోః శయ్యాదానప్రభావతః ॥ ౨,౩౪.

ఇంద్రుని ఇంట్లోనూ, సూర్యుని కుమారుని లోకంలోనూ, మంచం దానం వల్ల ఆ జీవుడు సుఖంగా ఉంటాడు.

పీడయన్తి న తం యామ్యాః పురుషా భీషణాననాః । న ఘర్మేణ న శీతేన బాధ్యతే స నరః క్వచిత్ ॥ ౨,౩౪.

యముని భయంకరమైన దూతలు అతన్ని బాధించరు; అతడు ఎక్కడా వేడి లేదా చలితో బాధపడడు.

శయ్యాదానప్రభావేణ ప్రేతో ముచ్యతే బన్ధనాత్ । అపిః పాపసమాయుక్తః స్వర్గలోకం స గచ్ఛతి ॥ ౨,౩౪.

మంచం దానం వల్ల, ప్రేతాత్మ బంధనాల నుండి విముక్తి పొందుతుంది. పాపంతో కూడినవాడైనా, అతడు స్వర్గలోకాన్ని పొందుతాడు.

విమానవరమారూఢః సేవ్యమానోఽప్సరోగణైః । ఆభూతసంప్లవం యావత్తిష్ఠేత్పాతకవర్జితః ॥ ౨,౩౪.

అతడు అద్భుతమైన విమానంలో ఎక్కి, అప్సరసలు సేవ చేస్తూ, యుగాంతం వరకు పాపరహితుడిగా ఉంటాడు.

నవకం షోడశశ్రాద్ధం శయ్యా సాంవత్సరం తథా । భర్తుర్యా కురుతే నారీ తస్యాః శ్రేయో హ్యనన్తకమ్ ॥ ౨,౩౪.

తన భర్త కోసం తొమ్మిది లేదా పదహారు శ్రాద్ధాలు చేసి, ఏడాది పాటు మంచం ఏర్పాటు చేసిన మహిళకు అంతులేని శుభఫలం లభిస్తుంది.

ఉపకారాయ సా భర్తుర్జీవన్తీ న మృతా తథా । ఉద్ధరేజ్జీవమానా సా సతీ సత్యవతీ ప్రియమ్ ॥ ౨,౩౪.

భర్త బ్రతికుండగా ఆమె అతని మేలుకోసం పనిచేస్తుంది; అతను మరణించిన తర్వాత కూడా, నిజాయితీగల సతీమంతుడు తన ప్రియుడిని పైకి లేపుతుంది.

స్త్రియా దధ్యన్నశయనే హేమకుఙ్కుమమఞ్జనమ్ । వస్త్రభూషా తథా శయ్యా సర్వమేతద్ధి దాపయేత్ ॥ ౨,౩౪.

ఒక మహిళ పెరుగు అన్నం, మంచం, బంగారం, కుంకుమ, కాజలు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, మంచం — ఇవన్నీ సమర్పణగా ఇవ్వాలి.

ఉపకారకరం స్త్రీణాం యద్భవోదిహ కిఞ్చన । భూషణం గాత్రలగ్నఞ్చ వస్తు భోగ్యాదికఞ్చ యత్ ॥ ౨,౩౪.

ఈ లోకంలో మహిళలకు ఉపయోగపడే ఏదైనా — ఆభరణాలు, శరీరానికి ధరించే వస్తువులు, అనుభవించడానికి కావలసిన వస్తువులు — ఇవన్నీ

తత్సర్వం మేలయిత్వా తు స్వేస్వే స్థానే నియోజయేత్ । పూజయేల్లోకపాలాంశ్చ గ్రహాన్ దేవీం వినాయకమ్ ॥ ౨,౩౪.

అవి అన్నింటినీ కూడగట్టి, వాటి స్థానాల్లో అమర్చాలి; లోకపాలకులను, గ్రహాలను, దేవిని, వినాయకుడిని పూజించాలి.

తతః శుక్లామ్బరధరో గృహీతకుసుమాఞ్జలిః । ఇమముచ్చారయేన్మన్త్రం విప్రస్య పురతో బుధః ॥ ౨,౩౪.

తర్వాత తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, పుష్పాలతో కూడిన అంజలి పట్టుకుని, బ్రాహ్మణుని ముందు ఈ మంత్రాన్ని జ్ఞానవంతుడు ఉచ్చరించాలి.