గరుడపురాణమ్

పౌర్ణమాస్యాం మృతో యోఽసౌ చతుర్థీ తస్య చోనకా । చతుర్థ్యాన్తు మృతో యస్తు నవమీ తస్య చోనకా ॥ ౨,౩౪.

పౌర్ణమి రోజున మరణిస్తే, నాల్గవ తిథి ఖాళీగా ఉంటుంది. నాల్గవ తిథిన మరణిస్తే, తొమ్మిదవ తిథి ఖాళీగా ఉంటుంది.

నవమ్యాఞ్చ మృతో యశ్చ రిక్తా తస్య చతుర్దశీ । ఏతా రిక్తాశ్చ విజ్ఞేయా అన్త్యేష్టౌ కుశలేన చ ॥ ౨,౩౪.

తొమ్మిదవ తిథిన మరణిస్తే, పద్నాలుగవ తిథి ఖాళీగా ఉంటుంది. ఈ ఖాళీ తిథులను అంత్యక్రియల్లో నిపుణులు గుర్తుంచుకోవాలి.

ఏకాదశాహే యచ్ఛ్రాద్ధం నవకం తత్ప్రకీర్తితమ్ । చతుష్పథే త్యజేదన్నం పునః స్నానం సమాచరేత్ ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజున చేసే శ్రాద్ధాన్ని నవక శ్రాద్ధం అంటారు. చౌరస్తాలో అన్నం వదిలి, మళ్లీ స్నానం చేయాలి.

ఏకాదశాహాదారభ్య ఘటస్యాన్నం జలాన్వితమ్ । దినేదినే చ దాతవ్యమబ్దం యావద్ద్విజోత్తమే ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజు మొదలు పెట్టి, ఒక సంవత్సరం పాటు ప్రతిరోజూ నీళ్లు కలిపిన అన్నాన్ని ఉత్తమ బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వాలి.

మానుషస్య శరీరే తు విద్యతే హ్యస్థిసఞ్చయః । తత్సంఖ్యః సర్వదేహేషు షష్ట్యధికశతత్రయమ్ ॥ ౨,౩౪.

మనిషి శరీరంలో ఎముకలు ఉంటాయి. అన్ని శరీరాల్లో కలిపి, ఆ సంఖ్య యాభై ఆరు మీద అరవై — అంటే నూట అరవై ఆరు.

ఉదకుమ్భేన పుష్టాని తాన్యస్థీని భవన్తి హి । ఏతస్మాద్దీయతే కుమ్భః ప్రీతిః ప్రేతస్య జాయతే ॥ ౨,౩౪.

ఆ ఎముకలు నీళ్లతో నిండిన కుంభంతో పోషించబడతాయి. అందుకే కుంభాన్ని ఇస్తారు, దాంతో ప్రేతాత్మకు సంతృప్తి కలుగుతుంది.

యస్మిన్ దినే మృతో జన్తురటవ్యాం విషమేఽపి వా । యదా తదా భవేద్దాహః సూతకం మృతవాసరాత్ ॥ ౨,౩౪.

ఏ రోజు ఎవరు అడవిలోనైనా, ఎక్కడైనా మరణిస్తే, అదే రోజున దహనం చేయాలి. మరణించిన రోజు నుంచే అశౌచం మొదలవుతుంది.

తిలపాత్రం తథాన్నాద్యం గన్ధధపాదికఞ్చ యత్ । ఏకాదశాహే దాతవ్యం తేన శూద్ధో ద్విజో భవేత్ ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజున నువ్వుల ఆకులు, అన్నం, పరిమళ పదార్థాలు ఇవ్వాలి. వాటితో బ్రాహ్మణుడు పవిత్రుడవుతాడు.

క్షత్త్రియో ద్వాదశాహే తు వైశ్యః పఞ్చదశే తథా । శుద్ధిః శూద్రస్య మాసేన మృతకే జాతసూతకే ॥ ౨,౩౪.

క్షత్రియులకు పన్నెండవ రోజున, వైశ్యులకు పదిహేనవ రోజున, శూద్రులకు నెల రోజుల తర్వాత, మరణం లేదా జననం వల్ల కలిగిన అశౌచం పోతుంది.

మాసత్రయే త్రిరాత్రం స్యాత్షణ్మాసేన తు పక్షిణీ । అహః సంవత్సరాదర్బ్వాక్పూర్ణే దత్త్వోదకం శుచిః । అనేనైవా నుసారేణ శుద్ధిః స్యాత్సార్వవర్ణికీ ॥ ౨,౩౪.

మూడు నెలలు అయితే మూడు రాత్రులు అశౌచం ఉంటుంది; ఆరు నెలలు అయితే పక్షులకు కూడా అలాగే. సంవత్సరం పూర్తయిన తర్వాత నీళ్లు సమర్పిస్తే పవిత్రత వస్తుంది. ఈ క్రమాన్ని అన్ని వర్ణాలకు వర్తింపజేయాలి.

ఏకాదశాహప్రభృతి పురతః ప్రతివత్సరమ్ । విశ్వేదేవాంస్తు సమ్పూజ్య పిణ్డమేకఞ్చ నిర్వపేత్ ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజు మొదలు ప్రతి సంవత్సరం, విశ్వదేవతలను పూజించి, ఒక పిండాన్ని సమర్పించాలి.

యథా తారాగణాః సర్వే చ్ఛాద్యన్తే రవిరశ్మిభిః । ఏవం ప్రచ్ఛాద్యతే సర్వం న ప్రేతో భవతి క్వచిత్ ॥ ౨,౩౪.

ఎలా సూర్యకిరణాలతో అన్ని నక్షత్రాలు కనిపించకుండా పోతాయో, అలాగే అంతా మరుగైపోతుంది; ప్రేతాత్మ ఎక్కడా కనిపించదు.

శయ్యాదానం ప్రశంసన్తి సర్వదైవ ద్విజోత్తమాః । అనిత్యం జీవనం య్సమాత్పశ్చాత్కో ను ప్రదాస్యతి ॥ ౨,౩౪.

ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు ఎప్పుడూ మంచాన్ని దానం చేయడాన్ని ప్రశంసిస్తారు. జీవితం శాశ్వతం కాదు కాబట్టి, తర్వాత ఎవరు దానం చేస్తారు?

తావద్వన్ధుః పితా తావద్యావజ్జీవతి మానవః । మృతే మృత ఇతి జ్ఞాత్వా క్షణాత్స్నేహో నివర్తతే ॥ ౨,౩౪.

మనిషి బ్రతికున్నంత వరకు మాత్రమే బంధువు, తండ్రి. మరణించిన తర్వాత 'అతడు చనిపోయాడు' అని తెలుసుకున్న వెంటనే మమకారం పోతుంది.

ఆత్మైవ హ్యాత్మనో బన్ధురేవం జ్ఞాత్వా ముహుర్ముహుః । జీవన్నపీతి సఞ్చిన్త్య స్వీయం హితమనుస్తమరేత్ ॥ ౨,౩౪.

మనకు మనమే నిజమైన స్నేహితుడు. ఈ విషయాన్ని మళ్లీ మళ్లీ గుర్తు చేసుకుని, బ్రతికున్నప్పుడు తన మేలుకోసం ప్రయత్నించాలి.

మృతానాం కః సుతో దద్యాద్ద్విజేశయ్యాం సతూలికామ్ । ఏవం జానన్నిదం సర్వం స్వహస్తేనైవ దాపయేత్ ॥ ౨,౩౪.

తండ్రి మరణించిన తరువాత, ఎవరు తన చేతులతో ద్విజులకు మంచాన్ని, దుప్పటితో సహా, ఇచ్చేవారు? ఈ విధంగా అన్నీ తెలుసుకొని, మనమే స్వయంగా ఆ దానాన్ని చేయాలి.

తస్మాచ్ఛయ్యాం సమాసాద్య సారదారుమర్యో దృఢామ్ । దన్తాదిరుచిరాం రమ్యాం హేమపట్టై రలఙ్కృతామ్ । తస్యాం సంస్థాప్య హైమఞ్చ హరిం లక్ష్మ్యా సమన్వితమ్ ॥ ౨,౩౪.

అందుకే, మంచి చెక్కతో బలమైన మంచాన్ని, దంతాలతో అలంకరించి, బంగారు పట్టీలతో అందంగా తయారుచేసి, ఆ మంచంపై లక్ష్మీతో కూడిన హరిదేవుని బంగారు విగ్రహాన్ని పెట్టాలి.

ఘృతపూర్ణఞ్చ కలశం పరికల్పయేత్ । విజ్ఞేయో గరుడ ప్రీత్యై స నిద్రాకలశో బుధైః ॥ ౨,౩౪.

ఒక కలశాన్ని నెయ్యితో నింపి సిద్ధం చేయాలి. గరుత్మంతుడి సంతోషార్థంగా, ఈ కలశాన్ని పండితులు 'నిద్రాకలశం' అని పిలుస్తారు.

తామ్బూలకుఙ్కుమక్షోదకర్పూరాగురుచన్దనమ్ । దీపికోపానహచ్ఛత్రచామరాసనభాజనమ్ ॥ ౨,౩౪.

తాంబూలం, కుంకుమం, పంచదార పొడి, కర్పూరం, అగరు, గంధం, దీపం, చెప్పులు, గొడుగు, చామరా, ఆసనం, పాత్ర—

పార్శ్వేషు స్థాపయేచ్ఛక్త్యా సప్తధాన్యాని చైవహి । శయనస్థస్య భవతి యచ్చాన్యదుపకారకమ్ ॥ ౨,౩౪.

శక్తి మేరకు, మంచిపక్కన ఏడు రకాల ధాన్యాలను పెట్టాలి. అలాగే మంచంపై పడుకున్నవారికి ఉపయోగపడే ఇతర వస్తువులు కూడా ఏర్పాటు చేయాలి.

భృఙ్గారకరకాదర్శం పఞ్చవర్ణం వితానకమ్ । శయ్యామేవంవిధాం కృత్వా బ్రాహ్మణాయ నివేదయేత్ ॥ ౨,౩౪.

అద్దం, అలంకార పెట్టె, ఐదు రంగుల తలుపు—ఈ విధంగా మంచాన్ని సిద్ధం చేసి, దాన్ని బ్రాహ్మణునికి సమర్పించాలి.

సపత్నీకాయ సమ్పూజ్య స్వర్లోకసుఖదాయినీమ్ । వస్త్రైః సుశోభనైః పూజ్య చైలకం పరిధాపయేత్ ॥ ౨,౩౪.

భార్యతో కలిసి, ఆ మంచాన్ని పూజించి, స్వర్గంలో సుఖాన్ని ప్రసాదించేదిగా గౌరవించి, అందమైన వస్త్రాలతో అలంకరించి, అందమైన చీరతో కప్పాలి.

కర్ణకణ్ఠాఙ్గులీబాహుభూషణైశ్చిత్రభూషణైః । గృహోపకరణైర్యుక్తం గృహం ధేన్వా సమన్వితమ్ ॥ ౨,౩౪.

కివ్వళ్ళు, మెడ, వేళ్లు, భుజాలకు అలంకారాలు, వివిధ రకాల అలంకరణలు, ఇంటి ఉపయోగపు వస్తువులు, ఒక ఆవుతో కూడిన గృహాన్ని—

తతోర్ఽఘః సమ్ప్రదాతవ్యః పఞ్చరత్నఫలాక్షతైః ॥ ౨,౩౪.

ఆ తరువాత, ఐదు రకాల రత్నాలు, అఖండ ధాన్యాలతో అర్ఘ్యం సమర్పించాలి.

యథా న కృష్ణశయనం శూన్యం సాగరకన్యయా । శయ్యా మమాప్యశూన్యాస్తు తథా జన్మనిజన్మని ॥ ౨,౩౪.

సముద్రకన్య అయిన లక్ష్మీ ఎప్పుడూ కృష్ణుని మంచాన్ని ఖాళీగా ఉండనివ్వదు. అలాగే నా ప్రతి జన్మలో నా మంచం కూడా ఎప్పుడూ ఖాళీగా ఉండకూడదు.

దత్త్వైవం తల్పమమలం క్షమాప్య చ విసర్జయేత్ । తథా చైకాదశాహే తు విధిరేష ప్రకీర్తితః ॥ ౨,౩౪.

ఈ విధంగా నిర్మలమైన మంచాన్ని ఇచ్చి, క్షమాపణ కోరిన తరువాత, బ్రాహ్మణునిని పంపించాలి. ఇదే పదకొండవ రోజున చేయవలసిన విధి.

దదాతి యో హి ధర్మార్థే బాన్ధవో బాన్ధవే మృతే । విశేషమత్ర పక్షే తు కథ్యమానం మయా శృణు ॥ ౨,౩౪.

ధర్మార్థంగా, మరణించిన బంధువుకు బంధువు ఇచ్చిన దానాన్ని గురించి, నేను ప్రత్యేకంగా చెప్పబోయే విషయాన్ని విను.

ఉపయుక్తఞ్చ తస్యాసీత్యత్కిఞ్చిత్స్వగృహే పురా । తస్య యద్గాత్రసం లగ్నం వస్త్రం భాజనవాహనమ్ । యదభీష్టఞ్చ తస్యాసీత్తత్సర్వం పరికల్పయేత్ ॥ ౨,౩౪.

వాడు తన ఇంట్లో ముందు ఉపయోగించిన వస్తువులు—తన శరీరాన్ని తాకిన వస్త్రాలు, పాత్రలు, వాహనాలు, ఇంకా అతనికి ఇష్టమైనవన్నీ—అన్ని సిద్ధం చేయాలి.

స్థాపయేత్పురుషం హైమం శయ్యోపరి శుభం బుధః । పూజయిత్వా ప్రదాతవ్యా మృతశయ్యా యథోదితా ॥ ౨,౩౪.

ఒక బుద్ధిమంతుడు మంచంపై బంగారు పురుషుని ప్రతిమను ఉంచాలి. పూజించి, మృతుని మంచాన్ని చెప్పిన విధంగా దానం చేయాలి.