గరుడపురాణమ్

గృహద్వారే శ్మశానే వా తీర్థే దేవాలయేఽపి వా । యత్రాద్యో దీయతే పిణ్డస్తత్ర సర్వాన్ సమాపయేత్ ॥ ౨,౩౪.

ఇంటి తలుపు దగ్గర, శ్మశానంలో, పవిత్ర నదీ తీరంలో లేదా దేవాలయంలో మొదటి పిండం ఎక్కడ సమర్పిస్తారో, అక్కడే అన్ని కర్మలు పూర్తిచేయాలి.

ఏకాదశాహే యచ్ఛ్రాద్ధం తత్సామాన్యముదాహృతమ్ । చతుర్ణామేకవర్ణానాం శుద్ధ్యర్థం స్నానముచ్యతే ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజున చేసే శ్రాద్ధాన్ని సాధారణ శ్రాద్ధం అంటారు. అన్ని నాలుగు వర్ణాల వారికి పవిత్రత కోసం స్నానం చేయాలని చెప్పబడింది.

కృత్వా చైకాదశాహఞ్చ పునః స్నాత్వా శుచిర్భవేత్ । దద్యాద్విప్రాయ యః శయ్యాం యథోక్తం ప్రేతమోక్షదామ్ ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజు పూర్తయ్యాక మళ్లీ స్నానం చేసి పవిత్రుడవవలెను. ఆ తరువాత, నియమించిన విధంగా బ్రాహ్మణుడికి మంచం దానం చేయాలి, అది ప్రేతాత్మకు విముక్తి ఇస్తుంది.

న భవేత్యదా స గోత్రో పరోఽపి విధిమాచరేత్ । భార్యా వా పురుషః కశ్చిత్తుష్టశ్చ కురుతే స్త్రియః ॥ ౨,౩౪.

అదే వంశానికి చెందినవారు లేరు అయితే, ఇతరులైనా ఈ విధిని చేయవచ్చు. లేదా భార్య, ఎవరైనా పురుషుడు లేదా సంతోషంగా ఉన్న మహిళ కూడా చేయవచ్చు.

ప్రథమేఽహని యః పిణ్డో దీయతే విధిపూర్వకమ్ । అన్నాద్యేన చ తేనైవ సర్వశ్రాద్ధాని కారయేత్ ॥ ౨,౩౪.

మొదటి రోజున నియమానుసారం సమర్పించిన పిండంతోనే అన్ని శ్రాద్ధ కర్మలు చేయాలి.

అమన్త్రం కారయేచ్ఛ్రాద్ధం దశాహం నామగోత్రతః । శ్రాద్ధం కృతన్తు యైర్వస్త్రైస్తాని త్యక్త్వా గృహం విశేత్ ॥ ౨,౩౪.

పది రోజులు శ్రాద్ధాన్ని మంత్రాలు లేకుండా, పేరు, వంశం చెప్పి చేయాలి. శ్రాద్ధం పూర్తయిన తరువాత వేసుకున్న వస్త్రాలు వదిలేసి ఇంట్లోకి ప్రవేశించాలి.

అసగోత్రః సగోత్రో వా యది స్త్రీ యది వా పుమాన్ । ప్రథమేఽహని యః కుర్యాత్స దశాహం సమాపయేత్ ॥ ౨,౩౪.

వంశానికి చెందినవారైనా కానివారైనా, పురుషుడైనా మహిళైనా, మొదటి రోజున శ్రాద్ధం చేసినవాడు పది రోజుల కర్మను పూర్తిచేయాలి.

జీవస్య దశభిః పిణ్డైర్దేహో నిష్పాద్యతే ధ్రువమ్ । వృద్ధిశ్చ దశభిర్మాసైర్గర్భస్థస్య యథా భవేత్ ॥ ౨,౩౪.

పదిహేను పిండాలతో మనిషి శరీరం ఏర్పడుతుంది. అలాగే గర్భంలో ఉన్నవానికి పది నెలల్లో అభివృద్ధి జరుగుతుంది.

ఆశౌచం యావదేతస్య తావత్పిణ్డోదకక్రియా । చతుర్ణామపి వర్ణానామేష ఏవ విధిః స్మృతః ॥ ౨,౩౪.

అశౌచం ఉన్నంత కాలం పిండప్రదానం, జలప్రదానం చేయాలి. ఇది అన్ని నాలుగు వర్ణాలకు వర్తించేది.

యత్ర త్రిరాత్రమాశౌచం తత్రాదౌ త్రీన్ ప్రదాపయేత్ । చతురస్తు ద్వితీయేఽహ్ని తృతీయే త్రీంశ్తథైవ చ ॥ ౨,౩౪.

మూడు రాత్రుల అశౌచం ఉన్నచోట, మొదట మూడు పిండాలు సమర్పించాలి. రెండవ రోజున నాలుగు, మూడవ రోజున మళ్లీ మూడు పిండాలు ఇవ్వాలి.

పృథక్శరావయోర్దద్యాదేకాహం క్షీరమమ్బు చ । ఏకోద్దిష్టన్తు వై శ్రాద్ధం చతుర్థేఽహని కారయేత్ ॥ ౨,౩౪.

ఒక రోజు పాలు, నీటిని వేర్వేరు పాత్రల్లో సమర్పించాలి. నాలుగవ రోజున ఏకోద్దిష్ట శ్రాద్ధం చేయాలి.

ప్రథమేఽహని యః పిణ్డస్తేన మూర్ధా ప్రజాయతే । చక్షుః శ్రోత్రఞ్చ నాసా చ ద్వితీయేఽహ్ని ప్రజాయతే ॥ ౨,౩౪.

మొదటి రోజున సమర్పించిన పిండంతో తల ఏర్పడుతుంది. రెండవ రోజున కళ్ళు, చెవులు, ముక్కు ఏర్పడతాయి.

గణ్డౌ వక్త్రం తథా గ్రీవా తృతీయేఽహని జాయతే । హృదయం కుక్షిరుదరం చతుర్థే తద్వదేవ హి ॥ ౨,౩౪.

మూడవ రోజున చెంపలు, నోరు, మెడ ఏర్పడతాయి. నాలుగవ రోజున హృదయం, పొట్ట, కడుపు ఏర్పడతాయి.

కటిపృష్ఠం గుదఞ్చాపి పఞ్చమేఽహని జాయతే । షష్ఠే ఊరూ చ విజ్ఞేయే సప్తమే గుల్ఫసమ్భవః ॥ ౨,౩౪.

ఐదవ రోజున నడుము, వెన్నెముక, గుదం ఏర్పడతాయి. ఆరవ రోజున తొడలు, ఏడవ రోజున మోకాళ్ళు ఏర్పడతాయి.

అష్టమే దివసే ప్రాప్తే జఙ్ఘే చ భవతోఽణ్డజ । పాదౌ చ నవమే జ్ఞేయౌ దశమే బలవత్క్షుధా ॥ ౨,౩౪.

ఎనిమిదవ రోజున కాళ్ల కండరాలు ఏర్పడతాయి, ఓ అండజాతుడా! తొమ్మిదవ రోజున పాదాలు ఏర్పడతాయి. పదవ రోజున బలమైన ఆకలి కలుగుతుంది.

ఏకాదశాహే యః పిణ్డస్తం దద్యాదామిషేణ తు । సిద్ధాన్నం తస్య దాతవ్యం కృశరాః పూపకాః పయః । ప్రక్షాల్య విప్రచరణావర్ఘ్యం ధూపఞ్చ దీపక్రమ్ ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజున పిండాన్ని మాంసంతో సమర్పించాలి. వండిన అన్నం, కిచిడీ, అప్పాలు, పాలు సమర్పించాలి. కాళ్లు కడిగి, అరఘ్యం, ధూపం, దీపం కూడా సమర్పించాలి.

ద్వాదశ ప్రతిమాస్యాని శ్రాద్ధాన్యైకాదశే తథా । త్రిపక్షఞ్చాపి షణ్మాసే ద్వే శ్రాద్ధాని చ షోడశ ॥ ౨,౩౪.

పన్నెండు ప్రతిమాశ్రాద్ధాలు చేయాలి. అలాగే పదకొండవ రోజున కూడా చేయాలి. ఆరు నెలలు ప్రతి పక్షం ఒక్కొక్కటి, మొత్తం పదహారు శ్రాద్ధాలు చేయాలి.

ప్రతి మాసం ప్రదాతవ్యం మృతాహే యా తిథిర్భవేత్ । స మాసః ప్రథమో జ్ఞేయ ఇతి వేదవిదో విదుః ॥ ౨,౩౪.

ప్రతి నెల కూడా, మరణించిన రోజునే తిధి వచ్చినప్పుడు పిండప్రదానం చేయాలి. ఇదే మొదటి నెలగా, వేదాలు తెలిసిన వారు చెబుతారు.

శవహస్తే చ యచ్ఛ్రాద్ధం మృతిస్థానే ద్విజాసనే । తదేవ ప్రథమం శ్రాద్ధం తత్స్యాదేకాదశేఽహని ॥ ౨,౩౪.

శవాన్ని చేతిలో పెట్టి, మరణించిన చోట బ్రాహ్మణులను కూర్చోబెట్టి చేసే శ్రాద్ధమే మొదటి శ్రాద్ధం. ఇది పదకొండవ రోజున చేయాలి.

సా తిథిర్మాసికే శ్రాద్ధే మృతో యస్మిన్ దినే నరః । రిక్తయోశ్చ త్రిపక్షే చ సా తిథిర్నాద్రియేత వై ॥ ౨,౩౪.

మాసిక శ్రాద్ధానికి, ఆ మనిషి మరణించిన తిధినే తీసుకోవాలి. కానీ ఆ తిధి ఖాళీగా ఉన్న రోజునా, మూడు పక్షాలలో వచ్చినా, ఆ తిధిని పట్టించుకోకూడదు.

పౌర్ణమాస్యాం మృతో యోఽసౌ చతుర్థీ తస్య చోనకా । చతుర్థ్యాన్తు మృతో యస్తు నవమీ తస్య చోనకా ॥ ౨,౩౪.

పౌర్ణమి రోజున మరణిస్తే, నాల్గవ తిథి ఖాళీగా ఉంటుంది. నాల్గవ తిథిన మరణిస్తే, తొమ్మిదవ తిథి ఖాళీగా ఉంటుంది.

నవమ్యాఞ్చ మృతో యశ్చ రిక్తా తస్య చతుర్దశీ । ఏతా రిక్తాశ్చ విజ్ఞేయా అన్త్యేష్టౌ కుశలేన చ ॥ ౨,౩౪.

తొమ్మిదవ తిథిన మరణిస్తే, పద్నాలుగవ తిథి ఖాళీగా ఉంటుంది. ఈ ఖాళీ తిథులను అంత్యక్రియల్లో నిపుణులు గుర్తుంచుకోవాలి.

ఏకాదశాహే యచ్ఛ్రాద్ధం నవకం తత్ప్రకీర్తితమ్ । చతుష్పథే త్యజేదన్నం పునః స్నానం సమాచరేత్ ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజున చేసే శ్రాద్ధాన్ని నవక శ్రాద్ధం అంటారు. చౌరస్తాలో అన్నం వదిలి, మళ్లీ స్నానం చేయాలి.

ఏకాదశాహాదారభ్య ఘటస్యాన్నం జలాన్వితమ్ । దినేదినే చ దాతవ్యమబ్దం యావద్ద్విజోత్తమే ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజు మొదలు పెట్టి, ఒక సంవత్సరం పాటు ప్రతిరోజూ నీళ్లు కలిపిన అన్నాన్ని ఉత్తమ బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వాలి.

మానుషస్య శరీరే తు విద్యతే హ్యస్థిసఞ్చయః । తత్సంఖ్యః సర్వదేహేషు షష్ట్యధికశతత్రయమ్ ॥ ౨,౩౪.

మనిషి శరీరంలో ఎముకలు ఉంటాయి. అన్ని శరీరాల్లో కలిపి, ఆ సంఖ్య యాభై ఆరు మీద అరవై — అంటే నూట అరవై ఆరు.

ఉదకుమ్భేన పుష్టాని తాన్యస్థీని భవన్తి హి । ఏతస్మాద్దీయతే కుమ్భః ప్రీతిః ప్రేతస్య జాయతే ॥ ౨,౩౪.

ఆ ఎముకలు నీళ్లతో నిండిన కుంభంతో పోషించబడతాయి. అందుకే కుంభాన్ని ఇస్తారు, దాంతో ప్రేతాత్మకు సంతృప్తి కలుగుతుంది.

యస్మిన్ దినే మృతో జన్తురటవ్యాం విషమేఽపి వా । యదా తదా భవేద్దాహః సూతకం మృతవాసరాత్ ॥ ౨,౩౪.

ఏ రోజు ఎవరు అడవిలోనైనా, ఎక్కడైనా మరణిస్తే, అదే రోజున దహనం చేయాలి. మరణించిన రోజు నుంచే అశౌచం మొదలవుతుంది.

తిలపాత్రం తథాన్నాద్యం గన్ధధపాదికఞ్చ యత్ । ఏకాదశాహే దాతవ్యం తేన శూద్ధో ద్విజో భవేత్ ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజున నువ్వుల ఆకులు, అన్నం, పరిమళ పదార్థాలు ఇవ్వాలి. వాటితో బ్రాహ్మణుడు పవిత్రుడవుతాడు.

క్షత్త్రియో ద్వాదశాహే తు వైశ్యః పఞ్చదశే తథా । శుద్ధిః శూద్రస్య మాసేన మృతకే జాతసూతకే ॥ ౨,౩౪.

క్షత్రియులకు పన్నెండవ రోజున, వైశ్యులకు పదిహేనవ రోజున, శూద్రులకు నెల రోజుల తర్వాత, మరణం లేదా జననం వల్ల కలిగిన అశౌచం పోతుంది.