గరుడపురాణమ్

లబ్ధేనైవ చ దేహేన భుఙ్క్తే సుకృతదుష్కృతే । వాయురూపో భ్రమత్యేవ వాయురూర్ధ్వం స గచ్ఛతి ॥ ౨,౩౪.

ఈ శరీరంతోనే, మనిషి తన మంచి చెడు ఫలితాలను అనుభవిస్తాడు; ఆత్మ వాయువులా తిరుగుతూ, చివరకు పైకి ఎగురుతుంది.

దశాహకర్మక్రియయా కుటీ నిష్పాద్యతే ధ్రువమ్ । నవకైః షోడశశ్రాద్ధైః ప్రయాతి హి కుటీం నరః ॥ ౨,౩౪.

పది రోజుల క్రియలు చేసినప్పుడు, ఒక గుడిసె ఏర్పడుతుంది; తొమ్మిది లేదా పదహారు శ్రాద్ధాలు చేసినవాడు ఆ గుడిసెను పొందుతాడు.

తిలైర్దర్భైశ్చ భూమ్యాం వై కుటీ ధాతుమయీ భవేత్ । పఞ్చ రత్నాని వక్త్రే తు యేన జీవః ప్రరోహతి ॥ ౨,౩౪.

భూమిపై నువ్వులు, దర్భతో గుడిసె నిర్మించబడుతుంది; దాని నోటిలో ఐదు రత్నాలు ఉంచుతారు, వాటివల్ల ఆత్మ పెరుగుతుంది.

యదా పుష్పం ప్రనష్టం హి తదా గర్భం న ధారయేత్ । ఆదరాచ్చ తతో భూమౌ తిలదర్భాన్వినిః క్షిపేత్ ॥ ౨,౩౪.

పువ్వు పోయినప్పుడు గర్భధారణ జరగదు; అందుచేత జాగ్రత్తగా భూమిపై నువ్వులు, దర్భను వేయాలి.

పశుత్వే స్థావరత్వే చ యత్ర క్వాపి స జాయతే । తత్రైవ జన్తురుత్పన్నః శ్రాద్ధం తత్రోపతిష్ఠతి ॥ ౨,౩౪.

ప్రాణి ఎక్కడ పుట్టినా, అది పశువుగా అయినా, మొక్కగా అయినా, అక్కడే జన్మిస్తుంది; అక్కడే శ్రాద్ధ ఫలం చేరుతుంది.

ధన్వినా లక్ష్యముద్దిశ్య ముక్తో బాణస్తదాప్నుయాత్ । యథా శ్రాద్ధం యముద్దిశ్య కృతం తస్యోపతిష్ఠతి ॥ ౨,౩౪.

వీరుడు లక్ష్యాన్ని చూసి వదిలిన బాణం లక్ష్యాన్ని చేరినట్లే, ఎవరికి శ్రాద్ధం చేస్తే, అది అతనికే చేరుతుంది.

యావన్నోత్పాదితో దేహస్తావచ్ఛ్రాద్ధైర్న ప్రీణనమ్ । క్షుధావిభ్రమమాపన్నో దశాహేన చ తర్పితః ॥ ౨,౩౪.

కొత్త శరీరం ఏర్పడే వరకు, శ్రాద్ధాలతో ప్రేతాత్మ సంతృప్తి చెందదు; ఆకలితో బాధపడుతూ, పది రోజుల క్రియతో తృప్తి చెందుతుంది.

పిణ్డదానం న యస్యాభూదాకాశే భ్రమతే తు సః । దినత్రయం వసంస్తోయే అగ్నావపి దినత్రయమ్ । ఆకాశే వసతే త్రీణి దినమేకన్తు వాసకే ॥ ౨,౩౪.

ఎవరికీ పిండప్రదానం జరగకపోతే, అతడు ఆకాశంలో తిరుగుతాడు; మూడు రోజులు నీటిలో, మూడు రోజులు అగ్నిలో, మూడు రోజులు ఆకాశంలో, ఒక రోజు వస్త్రంలో ఉంటాడు.

దగ్ధే దేహే చ వహ్నౌ చ జలేనైవ తు తర్పితః । స్నేహస్నానం జలేనైవ పూపకైః కృశరైర్గృహే ॥ ౨,౩౪.

శరీరం అగ్నిలో దహనం అయినప్పుడు, నీటితో తృప్తి చెందుతాడు; నూనె, నీటితో స్నానం చేస్తాడు, ఇంట్లో అప్పం, అన్నపానంతో సంతృప్తి చెందుతాడు.

ప్రథమేఽహ్ని తృతీయే చ పఞ్చమే సప్తమేఽపి వా । నవమైకాదశే చైవ శ్రాద్ధం నవకముచ్యతే ॥ ౨,౩౪.

మొదటి, మూడవ, ఐదవ, ఏడవ, తొమ్మిదవ, పదకొండవ రోజుల్లో చేసే శ్రాద్ధాన్ని 'తొమ్మిది రకాల శ్రాద్ధం' అని అంటారు.

గృహద్వారే శ్మశానే వా తీర్థే దేవాలయేఽపి వా । యత్రాద్యో దీయతే పిణ్డస్తత్ర సర్వాన్ సమాపయేత్ ॥ ౨,౩౪.

ఇంటి తలుపు దగ్గర, శ్మశానంలో, పవిత్ర నదీ తీరంలో లేదా దేవాలయంలో మొదటి పిండం ఎక్కడ సమర్పిస్తారో, అక్కడే అన్ని కర్మలు పూర్తిచేయాలి.

ఏకాదశాహే యచ్ఛ్రాద్ధం తత్సామాన్యముదాహృతమ్ । చతుర్ణామేకవర్ణానాం శుద్ధ్యర్థం స్నానముచ్యతే ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజున చేసే శ్రాద్ధాన్ని సాధారణ శ్రాద్ధం అంటారు. అన్ని నాలుగు వర్ణాల వారికి పవిత్రత కోసం స్నానం చేయాలని చెప్పబడింది.

కృత్వా చైకాదశాహఞ్చ పునః స్నాత్వా శుచిర్భవేత్ । దద్యాద్విప్రాయ యః శయ్యాం యథోక్తం ప్రేతమోక్షదామ్ ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజు పూర్తయ్యాక మళ్లీ స్నానం చేసి పవిత్రుడవవలెను. ఆ తరువాత, నియమించిన విధంగా బ్రాహ్మణుడికి మంచం దానం చేయాలి, అది ప్రేతాత్మకు విముక్తి ఇస్తుంది.

న భవేత్యదా స గోత్రో పరోఽపి విధిమాచరేత్ । భార్యా వా పురుషః కశ్చిత్తుష్టశ్చ కురుతే స్త్రియః ॥ ౨,౩౪.

అదే వంశానికి చెందినవారు లేరు అయితే, ఇతరులైనా ఈ విధిని చేయవచ్చు. లేదా భార్య, ఎవరైనా పురుషుడు లేదా సంతోషంగా ఉన్న మహిళ కూడా చేయవచ్చు.

ప్రథమేఽహని యః పిణ్డో దీయతే విధిపూర్వకమ్ । అన్నాద్యేన చ తేనైవ సర్వశ్రాద్ధాని కారయేత్ ॥ ౨,౩౪.

మొదటి రోజున నియమానుసారం సమర్పించిన పిండంతోనే అన్ని శ్రాద్ధ కర్మలు చేయాలి.

అమన్త్రం కారయేచ్ఛ్రాద్ధం దశాహం నామగోత్రతః । శ్రాద్ధం కృతన్తు యైర్వస్త్రైస్తాని త్యక్త్వా గృహం విశేత్ ॥ ౨,౩౪.

పది రోజులు శ్రాద్ధాన్ని మంత్రాలు లేకుండా, పేరు, వంశం చెప్పి చేయాలి. శ్రాద్ధం పూర్తయిన తరువాత వేసుకున్న వస్త్రాలు వదిలేసి ఇంట్లోకి ప్రవేశించాలి.

అసగోత్రః సగోత్రో వా యది స్త్రీ యది వా పుమాన్ । ప్రథమేఽహని యః కుర్యాత్స దశాహం సమాపయేత్ ॥ ౨,౩౪.

వంశానికి చెందినవారైనా కానివారైనా, పురుషుడైనా మహిళైనా, మొదటి రోజున శ్రాద్ధం చేసినవాడు పది రోజుల కర్మను పూర్తిచేయాలి.

జీవస్య దశభిః పిణ్డైర్దేహో నిష్పాద్యతే ధ్రువమ్ । వృద్ధిశ్చ దశభిర్మాసైర్గర్భస్థస్య యథా భవేత్ ॥ ౨,౩౪.

పదిహేను పిండాలతో మనిషి శరీరం ఏర్పడుతుంది. అలాగే గర్భంలో ఉన్నవానికి పది నెలల్లో అభివృద్ధి జరుగుతుంది.

ఆశౌచం యావదేతస్య తావత్పిణ్డోదకక్రియా । చతుర్ణామపి వర్ణానామేష ఏవ విధిః స్మృతః ॥ ౨,౩౪.

అశౌచం ఉన్నంత కాలం పిండప్రదానం, జలప్రదానం చేయాలి. ఇది అన్ని నాలుగు వర్ణాలకు వర్తించేది.

యత్ర త్రిరాత్రమాశౌచం తత్రాదౌ త్రీన్ ప్రదాపయేత్ । చతురస్తు ద్వితీయేఽహ్ని తృతీయే త్రీంశ్తథైవ చ ॥ ౨,౩౪.

మూడు రాత్రుల అశౌచం ఉన్నచోట, మొదట మూడు పిండాలు సమర్పించాలి. రెండవ రోజున నాలుగు, మూడవ రోజున మళ్లీ మూడు పిండాలు ఇవ్వాలి.

పృథక్శరావయోర్దద్యాదేకాహం క్షీరమమ్బు చ । ఏకోద్దిష్టన్తు వై శ్రాద్ధం చతుర్థేఽహని కారయేత్ ॥ ౨,౩౪.

ఒక రోజు పాలు, నీటిని వేర్వేరు పాత్రల్లో సమర్పించాలి. నాలుగవ రోజున ఏకోద్దిష్ట శ్రాద్ధం చేయాలి.

ప్రథమేఽహని యః పిణ్డస్తేన మూర్ధా ప్రజాయతే । చక్షుః శ్రోత్రఞ్చ నాసా చ ద్వితీయేఽహ్ని ప్రజాయతే ॥ ౨,౩౪.

మొదటి రోజున సమర్పించిన పిండంతో తల ఏర్పడుతుంది. రెండవ రోజున కళ్ళు, చెవులు, ముక్కు ఏర్పడతాయి.

గణ్డౌ వక్త్రం తథా గ్రీవా తృతీయేఽహని జాయతే । హృదయం కుక్షిరుదరం చతుర్థే తద్వదేవ హి ॥ ౨,౩౪.

మూడవ రోజున చెంపలు, నోరు, మెడ ఏర్పడతాయి. నాలుగవ రోజున హృదయం, పొట్ట, కడుపు ఏర్పడతాయి.

కటిపృష్ఠం గుదఞ్చాపి పఞ్చమేఽహని జాయతే । షష్ఠే ఊరూ చ విజ్ఞేయే సప్తమే గుల్ఫసమ్భవః ॥ ౨,౩౪.

ఐదవ రోజున నడుము, వెన్నెముక, గుదం ఏర్పడతాయి. ఆరవ రోజున తొడలు, ఏడవ రోజున మోకాళ్ళు ఏర్పడతాయి.

అష్టమే దివసే ప్రాప్తే జఙ్ఘే చ భవతోఽణ్డజ । పాదౌ చ నవమే జ్ఞేయౌ దశమే బలవత్క్షుధా ॥ ౨,౩౪.

ఎనిమిదవ రోజున కాళ్ల కండరాలు ఏర్పడతాయి, ఓ అండజాతుడా! తొమ్మిదవ రోజున పాదాలు ఏర్పడతాయి. పదవ రోజున బలమైన ఆకలి కలుగుతుంది.

ఏకాదశాహే యః పిణ్డస్తం దద్యాదామిషేణ తు । సిద్ధాన్నం తస్య దాతవ్యం కృశరాః పూపకాః పయః । ప్రక్షాల్య విప్రచరణావర్ఘ్యం ధూపఞ్చ దీపక్రమ్ ॥ ౨,౩౪.

పదకొండవ రోజున పిండాన్ని మాంసంతో సమర్పించాలి. వండిన అన్నం, కిచిడీ, అప్పాలు, పాలు సమర్పించాలి. కాళ్లు కడిగి, అరఘ్యం, ధూపం, దీపం కూడా సమర్పించాలి.

ద్వాదశ ప్రతిమాస్యాని శ్రాద్ధాన్యైకాదశే తథా । త్రిపక్షఞ్చాపి షణ్మాసే ద్వే శ్రాద్ధాని చ షోడశ ॥ ౨,౩౪.

పన్నెండు ప్రతిమాశ్రాద్ధాలు చేయాలి. అలాగే పదకొండవ రోజున కూడా చేయాలి. ఆరు నెలలు ప్రతి పక్షం ఒక్కొక్కటి, మొత్తం పదహారు శ్రాద్ధాలు చేయాలి.

ప్రతి మాసం ప్రదాతవ్యం మృతాహే యా తిథిర్భవేత్ । స మాసః ప్రథమో జ్ఞేయ ఇతి వేదవిదో విదుః ॥ ౨,౩౪.

ప్రతి నెల కూడా, మరణించిన రోజునే తిధి వచ్చినప్పుడు పిండప్రదానం చేయాలి. ఇదే మొదటి నెలగా, వేదాలు తెలిసిన వారు చెబుతారు.

శవహస్తే చ యచ్ఛ్రాద్ధం మృతిస్థానే ద్విజాసనే । తదేవ ప్రథమం శ్రాద్ధం తత్స్యాదేకాదశేఽహని ॥ ౨,౩౪.

శవాన్ని చేతిలో పెట్టి, మరణించిన చోట బ్రాహ్మణులను కూర్చోబెట్టి చేసే శ్రాద్ధమే మొదటి శ్రాద్ధం. ఇది పదకొండవ రోజున చేయాలి.