పఞ్చైతాని హి సృజ్యన్తే గర్భస్థస్యైవ దేహినః । కర్మణా జాయతే జన్తుః కర్మణైవ ప్రలీయతే ॥ ౨,౩౨.
ఈ ఐదు వాటి నిర్ణయం గర్భంలో ఉన్నప్పుడే జరుగుతుంది. జీవి కర్మ వల్లే పుడతాడు, కర్మ వల్లే లయమవుతాడు.
సుఖం దుఃఖం భయం క్షేమం కర్మణైవాభిపద్యతే । అధోముఖం చోర్ధ్వపాదం గర్భాద్వాయుః ప్రకర్షతి ॥ ౨,౩౨.
సుఖం, దుఃఖం, భయం, రక్షణ అన్నీ కర్మ వల్లే కలుగుతాయి. తల కిందకి, కాళ్లు పైకి ఉండగా, గర్భం నుంచి వాయువు బయటికి లాగుతుంది.
జన్మతో వైష్ణవీ మాయా సంమోహయతి సత్వరమ్ । స్వకర్మకృతసమ్బన్ధో జన్తుర్జన్మ ప్రపద్యతే ॥ ౨,౩౨.
పుట్టిన వెంటనే విష్ణుమాయా జీవిని త్వరగా మాయలో పడేస్తుంది. తన కర్మబంధంతో జీవి జన్మను పొందుతాడు.
సుకృతాదుత్తమో భోగభోగ్యవాన్ సుకులే భవేత్ । యథాయథా దుష్కృతం తత్కులే హీనే ప్రజాయతే ॥ ౨,౩౨.
మంచి పనులు చేసినవాడు మంచి కుటుంబంలో, ఆనందాలతో పుడతాడు. ఎంత చెడు చేశాడో, అంత తక్కువ కుటుంబంలో పుడతాడు.
దరిద్రో వ్యాధితో మూర్ఖః పాపకృద్దుఃఖభాజనమ్ । అతః పరం కిమర్థం తే కథయామి ఖగేశ్వర ॥ ౨,౩౨.
పేదవాడు, రోగి, మూర్ఖుడు, పాపాలు చేసినవాడు, బాధలు అనుభవించే వాడు – వీటికి మించి నీకు ఇంకేం చెప్పాలి, ఓ పక్షిరాజు?
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౩౩ గరుడ ఉవాచ । ఉత్పత్తిలక్షణం జన్తోః కథితం మయి పుత్త్రకే । యమలోకః కియన్మాత్రస్త్రైలోక్యే సచరాచరే । విస్తరం తస్య మే బ్రూహి అధ్వా చైవ కియాన్ స్మృతః ॥ ౨,౩౩.
గరుడుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ తండ్రి, జీవి పుట్టుక లక్షణాలు నాకు చెప్పారు. ఈ మూడు లోకాలలో, చరాచరాలతో కూడిన యమలోకం ఎంత పెద్దది? దాని వివరాన్ని, యమపథం ఎంత పొడవుగా ఉంటుందో నాకు చెప్పండి.
కైశ్చ పాపైః కృతైర్దేవ కేన వా శుభకర్మణా । గచ్ఛన్తి మానవాస్తత్ర కథయస్వ విశేషతః ॥ ౨,౩౩.
ఏ పాపాల వల్ల, లేదా ఏ సత్కర్మాల వల్ల మనుషులు అక్కడికి వెళ్తారు? దయచేసి దీనిని నాకు వివరంగా చెప్పండి.
శ్రీభగవానువాచ । షటశీతిసహస్రాణి యోజనానాం ప్రమాణతః । యమలోకస్య చాధ్వానమన్తరా మానుషస్య చ ॥ ౨,౩౩.
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: యమలోకానికి దారి, మానవ లోకానికి మధ్య, ఎనభై ఆరు వేల యోజనాల పొడవుగా ఉంటుంది.
ధ్మాతతామ్రమివాతప్తో జ్వలద్దుర్గో మహాపథః । తత్ర గచ్ఛన్తి పాపిష్ఠా మానవా మూఢచేతసః ॥ ౨,౩౩.
బాగా ఎర్రగా వేడెక్కిన తామ్రంలా, ఒక భయంకరమైన అగ్ని మార్గం ముందుగా ఉంటుంది. అక్కడ పాపమయమైన, మూర్ఖులైన మనుషులు ఆ దారిలో నడుస్తారు.
కణ్టకాశ్చ సుతీక్ష్ణా వై వివిధా ఘోరదర్శనాః । తైస్తువాలుక్షితిర్వ్యాప్తా హుతాశశ్చ తథోల్బణః ॥ ౨,౩౩.
అక్కడ చాలా రకాలు, చాలా పదునైన ముల్లు ఉండి, భయపెట్టే రూపాల్లో కనిపిస్తాయి. ఆ ముల్లులతో నేల నిండిపోయి, అక్కడ భయంకరమైన అగ్నిప్రమాదం కూడా ఉంటుంది.
వృక్షచ్ఛాయా న తత్రాస్తి యత్ర విశ్రమతే నరః । గృహీతః కాలపాశైశ్చ కృతైః కర్మభిరుల్బణైః ॥ ౨,౩౩.
ఆ మార్గంలో ఎక్కడా చెట్ల నీడ ఉండదు, మనిషి విశ్రాంతి తీసుకునే చోటు లేదు. అతను తన చెడు కర్మల వల్ల, కాలపాశాలతో బంధించబడి ఉంటాడు.
తస్మిన్మార్గే న చాన్నాద్యం యేన ప్రాణాన్ ప్రపోషయేత్ । న జలం దృశ్యతే తత్ర తృషా యేన విలీయతే ॥ ౨,౩౩.
ఆ దారిలో ప్రాణాలు నిలబెట్టుకునేందుకు తినేవి, త్రాగేవి ఏమీ ఉండవు. దాహం తీరేలా నీళ్లు కూడా ఎక్కడా కనిపించవు.
క్షుధయా పీడితో యాతి తృష్ణయా చ మహాపథే । శీతేన కమ్పతే క్వాపి యమమార్గేఽతిదుర్గమే ॥ ౨,౩౩.
ఆ మార్గంలో ఆకలితో బాధపడుతూ, దాహంతో తల్లడిల్లుతూ వెళ్తాడు. ఎక్కడో యముని దారిలో తీవ్రమైన చలితో వణికిపోతాడు.
యద్యస్య యాదృశం పాపం స పన్థాస్తస్య తాదృశః । సుదీనాః కృపణా మూఢా దుః ఖైర్వ్యాప్తాస్తరన్తి తమ్ ॥ ౨,౩౩.
ఎవరికి ఎలా పాపం ఉంటే, వారికి అలాంటి దారే ఎదురవుతుంది. దురదృష్టవంతులు, దయనీయులు, మూర్ఖులు, బాధలతో నిండిపోయి ఆ మార్గాన్ని దాటి వెళ్తారు.
రుదన్తి దారుణం కేచిత్కేచిద్ద్రోహం వదన్తి చ । ఆత్మకర్మకృతైర్దేషైః పచ్యమానా ముహుర్ముహుః ॥ ౨,౩౩.
కొంతమంది భయంకరంగా ఏడుస్తారు, మరికొందరు ద్రోహపు మాటలు అంటారు. తమ స్వంత కర్మల ఫలితాలతో మళ్లీ మళ్లీ బాధపడుతూ ఉంటారు.
ఈదృగ్విధః స వై పన్థా విజ్ఞేయో దారుణః ఖగ । వితృష్ణా యే నరా లోకే సుఖం తస్మిన్ వ్రజన్తి తే ॥ ౨,౩౩.
అటువంటి భయంకరమైన దారే, ఓ పక్షీ! ఈ లోకంలో ఆశలు లేని మనుషులు ఆ మార్గాన్ని సులభంగా దాటి వెళ్తారు.
యానియాని చ దానాని దత్తాని భువి మానవైః । తానితాన్యుపతిష్ఠన్తి యమలోకే పురః పథి ॥ ౨,౩౩.
ఈ భూమిపై మనుషులు ఏ దానాలు ఇచ్చారో, అవే యముని లోకంలో, ఆ మార్గంలో వారికి తోడుగా ఉంటాయి.
పాపినో నోపతిష్ఠన్తి దాహశ్రాద్ధజలాఞ్జలి । భ్రమన్తి వాయుభూతాస్తే యే క్షుద్రాః పాపకర్మిణః ॥ ౨,౩౩.
పాపులకైతే నీళ్ళ తర్పణాలు, శ్రాద్ధ ఫలితాలు అక్కడ కనిపించవు. అలాంటి చిన్నపాటి పాపకర్మలు చేసినవారు గాలిలో తిరిగే ఆత్మలుగా సంచరిస్తారు.
ఈదృశం వర్త్మ తద్రౌద్రం కథితం తవ సువ్రత । పునశ్చ కథయిష్యామి యమమార్గస్య యా స్థితిః ॥ ౨,౩౩.
ఇలాంటి భయంకరమైన మార్గాన్ని నీకు వివరించాను, ఓ సత్ప్రవర్తన కలవాడా! ఇప్పుడు యముని మార్గంలో ఉండే స్థితిని మళ్లీ చెబుతాను.
యామ్యనైరృతయోర్మధ్యే పురం వైవస్వతస్య తు । సర్వం వజ్రమయం దివ్యమభేద్యం తత్సురాసురైః ॥ ౨,౩౩.
యముని ప్రాంతం, నిరృతి ప్రాంతం మధ్యలో వైవస్వతుని నగరం ఉంది. అది పూర్తిగా వజ్రముతో తయారై, దేవతలు, రాక్షసులు కూడా పగలగొట్టలేని దివ్యమైనది.
చతురశ్రం చతుర్ద్వారం సప్తప్రాకారతోరణమ్ । స్వయం తిష్ఠతి వై యస్యాం యమో దూతైః సమన్వితః ॥ ౨,౩౩.
ఆ నగరం చతురస్రాకారంగా, నాలుగు ద్వారాలతో, ఏడు ప్రాకారాలూ, గోపురాలతో ఉంది. అందులో యముడు తన దూతలతో కలిసి స్వయంగా కూర్చుంటాడు.
యోజనానాం సహస్రం వై ప్రమాణేన తదుచ్యతే । సర్వరత్నమయం దివ్యం విద్యుజ్జ్వాలార్కతైజసమ్ ॥ ౨,౩౩.
ఆ నగరం వెయ్యి యోజనాల పొడవు కలిగి ఉంది. అన్ని రకాల రత్నాలతో నిర్మించబడి, మెరుపు, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తుంది.
తద్గుహం ధర్మరాజస్య విస్తీర్ణం కాఞ్చనప్రభమ్ । యోజనానాం పఞ్చశతప్రమాణేన సముచ్ఛ్రితమ్ ॥ ౨,౩౩.
ధర్మరాజు నివాసమైన ఆ ప్రాసాదం విశాలంగా, బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోతూ, అయిదు వందల యోజనాల ఎత్తులో ఉంది.
వృతం స్తమ్భసహస్రైస్తు వైదూర్యమణిమణ్డితమ్ । ముక్తాజాలగవాక్షం చ పతాకాశతభూషితమ్ ॥ ౨,౩౩.
ఆ ప్రాసాదం వెయ్యి స్తంభాలతో చుట్టుముట్టబడి, వైడూర్య రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. ముత్యాల జాలితో చేసిన కిటికీలు, వందలాది జెండాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
ఘణ్టాశతనినాదాఢ్యం తోరణానాం శతైర్వృతమ్ । ఏవమాదిభిరన్యైశ్చ భూషణైర్భూషితం సదా ॥ ౨,౩౩.
వందల గంటల మ్రోగుతో, వందల గోపురాలతో ఆ ప్రాసాదం చుట్టూ ఉంది. ఇలాంటి ఇతర అలంకరణలతో ఎప్పుడూ అలంకరించబడి ఉంటుంది.
తత్రస్థో భగవాన్ ధర్మ ఆసనే తు సమే శుభే । దశయో జనవిస్తీర్ణే నీలజీమూతసన్నిభే ॥ ౨,౩౩.
అక్కడ భగవంతుడైన ధర్ముడు, పది యోజనాల వెడల్పు కలిగి, మేఘంలా నీలంగా మెరిసే, సమతలమైన శుభ్రమైన ఆసనంపై కూర్చుంటాడు.
ధర్మజ్ఞో ధర్మశీలశ్చ ధర్మయుక్తో హితో యమః । భయదః పాపయుక్తానాం ధార్మికాణాం సుఖప్రదః ॥ ౨,౩౩.
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, ధర్మమే స్వభావంగా కలిగినవాడు, ధర్మంలో నిత్యం నడిచేవాడు, అందరి మేలుకోసం పనిచేసే యముడు, పాపంలో లీనమైనవారికి భయాన్ని కలిగిస్తాడు, ధర్మబద్ధంగా ఉండేవారికి ఆనందాన్ని ఇస్తాడు.
మన్దమారు తసంయోగైరుత్సవైర్వివిధైస్తథా । వ్యాఖ్యానైర్వివిధైర్యుక్తః శఙ్ఖవాదిత్రనిః స్వనైః ॥ ౨,౩౩.
సున్నితమైన గాలులతో, ఎన్నో రకాల ఉత్సవాలతో, వివిధ రకాల వివరణలతో, శంఖాలు మరియు వాద్యాల శబ్దాలతో ఆయన చుట్టూ వాతావరణం అలంకరించబడి ఉంటుంది.
పురమధ్యప్రవేశే తు చిత్రగుప్తస్య వై గృహమ్ । పఞ్చవింశతిసంఖ్యానాం యోజనానాం సువిస్తరమ్ ॥ ౨,౩౩.
ఆ పట్టణ మధ్యలో చిత్రగుప్తుని ఇల్లు ఉంది. అది ఇరవై ఐదు యోజనాల పొడవుతో విస్తారంగా ఉంటుంది.
దశోచ్ఛ్రితం మహాదివ్యం లోహప్రాకారవోష్టితమ్ । ప్రతోలీశతసంచారం పతతాకాశతశోభితమ్ ॥ ౨,౩౩.
అది పది అంతస్తుల ఎత్తులో, మహత్తరమైనదిగా, లోహపు గోడలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది. వందలాది ప్రవేశద్వారాలు, వందల జెండాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.