రసోదధిం రసే విద్యాచ్ఛోణితే దధిసాగరమ్ । స్వాదులం లమ్బికాస్థానే గర్భోదం శుక్రసంస్థితమ్ ॥ ౨,౩౨.
రుచిలో రసమయమైన సముద్రం ఉందని తెలుసుకోవాలి. రక్తంలో పెరుగు సముద్రం ఉంటుంది. నోటిలో లంబిక దగ్గర తీపి ఉంటుంది. శుక్రంలో గర్భాల సముద్రం స్థితమై ఉంటుంది.
నాదచక్రే స్థితః సూర్యో బిన్దుచక్రే చ చన్ద్రమాః । లోచనస్థః కుజో జ్ఞేయో హృదయే చ బుధః స్మృతః ॥ ౨,౩౨.
నాదచక్రంలో సూర్యుడు ఉన్నాడు. బిందుచక్రంలో చంద్రుడు ఉన్నాడు. కళ్లలో మంగళుడు ఉంటాడు. హృదయంలో బుధుడు ఉంటాడని చెప్పబడింది.
విష్ణుస్థానే గురుం విద్యాచ్ఛ్రుక్రే శుక్రో వ్యవస్థితః । నాభిస్థానే స్థితో మన్దో ముఖే రాహుః స్థితః సదా ॥ ౨,౩౨.
విష్ణు స్థలంలో గురువు ఉంటాడని తెలుసుకోవాలి. శుక్రంలో శుక్రుడు స్థిరంగా ఉన్నాడు. నాభిలో శని ఉంటాడు. నోటిలో రాహువు ఎప్పుడూ ఉంటాడు.
పాయు (ద) స్థానే స్థితః కేతుః శరీరే గ్రహమణ్డలమ్ । విభక్తఞ్చ సమాఖ్యాతమాపాదతలమస్తకమ్ ॥ ౨,౩౨.
పాయువు దగ్గర కేతు ఉంటాడు. గ్రహమండలం శరీరమంతా పాదాల నుంచి తల వరకు విస్తరించి ఉంటుంది.
ఉత్పన్నా యే హి సంసారే మ్రియన్తే తే న సంశయః । బుభుక్షా చ తృషా రౌద్రా దాహోద్భూతా చ మూర్ఛనా ॥ ౨,౩౨.
ఈ లోకంలో ఎవరు పుట్టినా వారు తప్పకుండా చనిపోతారు – ఇందులో సందేహం లేదు. ఆకలి, దాహం, తీవ్రమైన బాధలు, వేడితో మూర్చ కూడా కలుగుతాయి.
యత్ర పీడాస్త్విమా రౌద్రాస్తా వై వృశ్చికదంశజాః । వినాశః పూర్ణకాలే చ జాయతే సర్వదేహినామ్ ॥ ౨,౩౨.
ఈ భయంకరమైన బాధలు ఎక్కడ కలుగుతాయో, అవి విషచిలుక కాటు లాంటివి. నిర్ణీత సమయంలో ప్రతి జీవికి నాశనం కలుగుతుంది.
అగ్రే అగ్రే హి ధావన్తి యమలోకగతస్యవై । తప్తవాలుకమధ్యేన ప్రజ్వలద్వహ్నిమధ్యతః ॥ ౨,౩౨.
యమలోకానికి వెళ్లినవారు ముందుకు పరుగెత్తుతారు. వారు మండుతున్న ఇసుక మధ్యగా, మండుతున్న అగ్ని మధ్యగా వెళ్తారు.
కేశగ్రాహైః సమాక్రాన్తా నీయన్తే యమకిఙ్కరైః । పాపిష్ఠాస్త్వధమాస్తార్క్ష్య దయాధర్మవివిర్జితాః ॥ ౨,౩౨.
తలకేసులు పట్టుకుని, యమదూతలు పాపిష్టులు, దుర్మార్గులు, దయా ధర్మాలు లేని వారిని లాగుతూ తీసుకెళ్తారు, ఓ తార్క్ష్య.
యమలోకే వసన్త్యేతే కుట్యాం జన్మ న విద్యతే । ఏవం సఞ్జాయతే తార్క్ష్య మర్త్యే జన్తుః స్వకర్మభిః ॥ ౨,౩౨.
వారు యమలోకంలో, జననం లేని గుడిసెలో ఉంటారు. ఇలా, ఓ తార్క్ష్య, ప్రతి జీవి తన కర్మఫలితంగా మానవ జన్మ పొందుతాడు.
ఉత్పన్నా యే హి సంసారే మ్రియన్తే తే న సంశయః । ఆయుః కర్మ చ విత్తఞ్చ విద్యా నిధనమేవ చ ॥ ౨,౩౨.
ఈ లోకంలో ఎవరు పుట్టినా వారు తప్పకుండా చనిపోతారు – ఇందులో సందేహం లేదు. ఆయువు, కర్మ, ధనం, విద్య, మరణం – ఇవన్నీ...
పఞ్చైతాని హి సృజ్యన్తే గర్భస్థస్యైవ దేహినః । కర్మణా జాయతే జన్తుః కర్మణైవ ప్రలీయతే ॥ ౨,౩౨.
ఈ ఐదు వాటి నిర్ణయం గర్భంలో ఉన్నప్పుడే జరుగుతుంది. జీవి కర్మ వల్లే పుడతాడు, కర్మ వల్లే లయమవుతాడు.
సుఖం దుఃఖం భయం క్షేమం కర్మణైవాభిపద్యతే । అధోముఖం చోర్ధ్వపాదం గర్భాద్వాయుః ప్రకర్షతి ॥ ౨,౩౨.
సుఖం, దుఃఖం, భయం, రక్షణ అన్నీ కర్మ వల్లే కలుగుతాయి. తల కిందకి, కాళ్లు పైకి ఉండగా, గర్భం నుంచి వాయువు బయటికి లాగుతుంది.
జన్మతో వైష్ణవీ మాయా సంమోహయతి సత్వరమ్ । స్వకర్మకృతసమ్బన్ధో జన్తుర్జన్మ ప్రపద్యతే ॥ ౨,౩౨.
పుట్టిన వెంటనే విష్ణుమాయా జీవిని త్వరగా మాయలో పడేస్తుంది. తన కర్మబంధంతో జీవి జన్మను పొందుతాడు.
సుకృతాదుత్తమో భోగభోగ్యవాన్ సుకులే భవేత్ । యథాయథా దుష్కృతం తత్కులే హీనే ప్రజాయతే ॥ ౨,౩౨.
మంచి పనులు చేసినవాడు మంచి కుటుంబంలో, ఆనందాలతో పుడతాడు. ఎంత చెడు చేశాడో, అంత తక్కువ కుటుంబంలో పుడతాడు.
దరిద్రో వ్యాధితో మూర్ఖః పాపకృద్దుఃఖభాజనమ్ । అతః పరం కిమర్థం తే కథయామి ఖగేశ్వర ॥ ౨,౩౨.
పేదవాడు, రోగి, మూర్ఖుడు, పాపాలు చేసినవాడు, బాధలు అనుభవించే వాడు – వీటికి మించి నీకు ఇంకేం చెప్పాలి, ఓ పక్షిరాజు?
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౩౩ గరుడ ఉవాచ । ఉత్పత్తిలక్షణం జన్తోః కథితం మయి పుత్త్రకే । యమలోకః కియన్మాత్రస్త్రైలోక్యే సచరాచరే । విస్తరం తస్య మే బ్రూహి అధ్వా చైవ కియాన్ స్మృతః ॥ ౨,౩౩.
గరుడుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ తండ్రి, జీవి పుట్టుక లక్షణాలు నాకు చెప్పారు. ఈ మూడు లోకాలలో, చరాచరాలతో కూడిన యమలోకం ఎంత పెద్దది? దాని వివరాన్ని, యమపథం ఎంత పొడవుగా ఉంటుందో నాకు చెప్పండి.
కైశ్చ పాపైః కృతైర్దేవ కేన వా శుభకర్మణా । గచ్ఛన్తి మానవాస్తత్ర కథయస్వ విశేషతః ॥ ౨,౩౩.
ఏ పాపాల వల్ల, లేదా ఏ సత్కర్మాల వల్ల మనుషులు అక్కడికి వెళ్తారు? దయచేసి దీనిని నాకు వివరంగా చెప్పండి.
శ్రీభగవానువాచ । షటశీతిసహస్రాణి యోజనానాం ప్రమాణతః । యమలోకస్య చాధ్వానమన్తరా మానుషస్య చ ॥ ౨,౩౩.
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: యమలోకానికి దారి, మానవ లోకానికి మధ్య, ఎనభై ఆరు వేల యోజనాల పొడవుగా ఉంటుంది.
ధ్మాతతామ్రమివాతప్తో జ్వలద్దుర్గో మహాపథః । తత్ర గచ్ఛన్తి పాపిష్ఠా మానవా మూఢచేతసః ॥ ౨,౩౩.
బాగా ఎర్రగా వేడెక్కిన తామ్రంలా, ఒక భయంకరమైన అగ్ని మార్గం ముందుగా ఉంటుంది. అక్కడ పాపమయమైన, మూర్ఖులైన మనుషులు ఆ దారిలో నడుస్తారు.
కణ్టకాశ్చ సుతీక్ష్ణా వై వివిధా ఘోరదర్శనాః । తైస్తువాలుక్షితిర్వ్యాప్తా హుతాశశ్చ తథోల్బణః ॥ ౨,౩౩.
అక్కడ చాలా రకాలు, చాలా పదునైన ముల్లు ఉండి, భయపెట్టే రూపాల్లో కనిపిస్తాయి. ఆ ముల్లులతో నేల నిండిపోయి, అక్కడ భయంకరమైన అగ్నిప్రమాదం కూడా ఉంటుంది.
వృక్షచ్ఛాయా న తత్రాస్తి యత్ర విశ్రమతే నరః । గృహీతః కాలపాశైశ్చ కృతైః కర్మభిరుల్బణైః ॥ ౨,౩౩.
ఆ మార్గంలో ఎక్కడా చెట్ల నీడ ఉండదు, మనిషి విశ్రాంతి తీసుకునే చోటు లేదు. అతను తన చెడు కర్మల వల్ల, కాలపాశాలతో బంధించబడి ఉంటాడు.
తస్మిన్మార్గే న చాన్నాద్యం యేన ప్రాణాన్ ప్రపోషయేత్ । న జలం దృశ్యతే తత్ర తృషా యేన విలీయతే ॥ ౨,౩౩.
ఆ దారిలో ప్రాణాలు నిలబెట్టుకునేందుకు తినేవి, త్రాగేవి ఏమీ ఉండవు. దాహం తీరేలా నీళ్లు కూడా ఎక్కడా కనిపించవు.
క్షుధయా పీడితో యాతి తృష్ణయా చ మహాపథే । శీతేన కమ్పతే క్వాపి యమమార్గేఽతిదుర్గమే ॥ ౨,౩౩.
ఆ మార్గంలో ఆకలితో బాధపడుతూ, దాహంతో తల్లడిల్లుతూ వెళ్తాడు. ఎక్కడో యముని దారిలో తీవ్రమైన చలితో వణికిపోతాడు.
యద్యస్య యాదృశం పాపం స పన్థాస్తస్య తాదృశః । సుదీనాః కృపణా మూఢా దుః ఖైర్వ్యాప్తాస్తరన్తి తమ్ ॥ ౨,౩౩.
ఎవరికి ఎలా పాపం ఉంటే, వారికి అలాంటి దారే ఎదురవుతుంది. దురదృష్టవంతులు, దయనీయులు, మూర్ఖులు, బాధలతో నిండిపోయి ఆ మార్గాన్ని దాటి వెళ్తారు.
రుదన్తి దారుణం కేచిత్కేచిద్ద్రోహం వదన్తి చ । ఆత్మకర్మకృతైర్దేషైః పచ్యమానా ముహుర్ముహుః ॥ ౨,౩౩.
కొంతమంది భయంకరంగా ఏడుస్తారు, మరికొందరు ద్రోహపు మాటలు అంటారు. తమ స్వంత కర్మల ఫలితాలతో మళ్లీ మళ్లీ బాధపడుతూ ఉంటారు.
ఈదృగ్విధః స వై పన్థా విజ్ఞేయో దారుణః ఖగ । వితృష్ణా యే నరా లోకే సుఖం తస్మిన్ వ్రజన్తి తే ॥ ౨,౩౩.
అటువంటి భయంకరమైన దారే, ఓ పక్షీ! ఈ లోకంలో ఆశలు లేని మనుషులు ఆ మార్గాన్ని సులభంగా దాటి వెళ్తారు.
యానియాని చ దానాని దత్తాని భువి మానవైః । తానితాన్యుపతిష్ఠన్తి యమలోకే పురః పథి ॥ ౨,౩౩.
ఈ భూమిపై మనుషులు ఏ దానాలు ఇచ్చారో, అవే యముని లోకంలో, ఆ మార్గంలో వారికి తోడుగా ఉంటాయి.
పాపినో నోపతిష్ఠన్తి దాహశ్రాద్ధజలాఞ్జలి । భ్రమన్తి వాయుభూతాస్తే యే క్షుద్రాః పాపకర్మిణః ॥ ౨,౩౩.
పాపులకైతే నీళ్ళ తర్పణాలు, శ్రాద్ధ ఫలితాలు అక్కడ కనిపించవు. అలాంటి చిన్నపాటి పాపకర్మలు చేసినవారు గాలిలో తిరిగే ఆత్మలుగా సంచరిస్తారు.
ఈదృశం వర్త్మ తద్రౌద్రం కథితం తవ సువ్రత । పునశ్చ కథయిష్యామి యమమార్గస్య యా స్థితిః ॥ ౨,౩౩.
ఇలాంటి భయంకరమైన మార్గాన్ని నీకు వివరించాను, ఓ సత్ప్రవర్తన కలవాడా! ఇప్పుడు యముని మార్గంలో ఉండే స్థితిని మళ్లీ చెబుతాను.
యామ్యనైరృతయోర్మధ్యే పురం వైవస్వతస్య తు । సర్వం వజ్రమయం దివ్యమభేద్యం తత్సురాసురైః ॥ ౨,౩౩.
యముని ప్రాంతం, నిరృతి ప్రాంతం మధ్యలో వైవస్వతుని నగరం ఉంది. అది పూర్తిగా వజ్రముతో తయారై, దేవతలు, రాక్షసులు కూడా పగలగొట్టలేని దివ్యమైనది.