గరుడపురాణమ్

పాదాధస్తు తలం జ్ఞేయం పాదోర్ధ్వం వితలం తథా । జానుభ్యాం సుతలం విద్ధి సక్థిదేశే మహాతలమ్ ॥ ౨,౩౨.

పాదాల కింద తల అనే లోకం, పాదాల పైన విటల లోకం, మోకాళ్ల వద్ద సుతల లోకం, తొడల దగ్గర మహాతలంగా తెలుసుకోవాలి.

తథా తలాతలఞ్చోరౌ గుహ్యదేశే రసాతలమ్ । పాతాలం కటిసంస్థన్తు పాదాదౌ లక్షయేద్బుధః ॥ ౨,౩౨.

అలాగే, మడమల దగ్గర తలాతల, గోపుర ప్రాంతంలో రసాతల, నడుము వద్ద పాతాళం — ఇలా పాదాల నుంచి పైకి జ్ఞానులు గుర్తించాలి.

భూర్లోకం నాభిమధ్యే తు భువర్లోకం తదూర్ధ్వతః । స్వర్గలోకం హృదయే విద్యాత్కణ్ఠదేశే మహస్తథా ॥ ౨,౩౨.

నాభి వద్ద భూర్లోకం, దాని పైన భువర్ల్లోకం, హృదయంలో స్వర్గలోకం, కంఠంలో మహర్ల్లోకం ఉందని తెలుసుకోవాలి.

జనలోకం వక్త్రదేశే తపోలోకం లలాటకే । సత్యలోకం మహారన్ధ్రే భువనాని చతుర్దశ ॥ ౨,౩౨.

వదనంలో జనలోకం, నుదుటిపై తపోలোকం, తలపై మహారంధ్రంలో సత్యలోకం — ఇవే పద్నాలుగు లోకాలు.

త్రికోణే సంస్థితో మేరురధః కోణే చ మన్దరః । దక్షిణే చైవ కైలాసో వామభాగే హిమాచలః ॥ ౨,౩౨.

త్రికోణంలో మేరు పర్వతం, కింద మందర పర్వతం, దక్షిణవైపు కైలాసం, ఎడమవైపు హిమాచలం ఉన్నాయి.

నిషధశ్చోర్ధ్వభాగే చ దక్షిణే గన్ధమాదనః । మలయో (రమణో) వామరేఖాయాం సప్తైతే కులపర్వతాః ॥ ౨,౩౨.

పైన నిషధ పర్వతం, దక్షిణంలో గంధమాదన పర్వతం, ఎడమ రేఖలో మలయ (లేదా రమణ) పర్వతం — ఇవే ఏడు ప్రముఖ పర్వతాలు.

thumb|400px|కుశా ఏవం అశ్వత్థ పత్రయోః సూక్ష్మదర్శీ అవలోకనమ్ అస్థిస్థానే స్థితో జమ్బూః శాకో మజ్జాసు సంస్థితః । కుశద్వీపః స్థితో మాంసే క్రౌఞ్చద్వీపః శిరాస్థితః ॥ ౨,౩౨.

ఎముకల దగ్గర జంబూ ద్వీపం, మజ్జలో శాక ద్వీపం, మాంసంలో కుశ ద్వీపం, శిరల్లో క్రౌంచ ద్వీపం స్థితి చెంది ఉన్నాయి.

త్వచాయాం శాల్మలిర్ద్వీపో ప్లక్షః రోమ్ణాం చ సఞ్చయే । నఖస్థః పుష్కరద్వీపః సాగరాస్తదనన్తరమ్ ॥ ౨,౩౨.

చర్మంలో శాల్మలి ద్వీపం, రోమాల సముదాయంలో ప్లక్ష ద్వీపం, నఖాల్లో పుష్కర ద్వీపం, వాటి తరువాత సముద్రాలు ఉన్నాయి.

క్షారోదశ్చ తథా మూత్రే క్షారే క్షీరోదసాగరః । సురోదధిశ్చ శ్లేష్మస్థః మజ్జాయాం ఘృతసాగరః ॥ ౨,౩౨.

మూత్రంలో క్షారోద సముద్రం, పిత్తంలో క్షీరోద సముద్రం, శ్లేష్మంలో సురోదధి, మజ్జలో నెయ్యి సముద్రం ఉన్నాయి.

రసోదధిం రసే విద్యాచ్ఛోణితే దధిసాగరమ్ । స్వాదులం లమ్బికాస్థానే గర్భోదం శుక్రసంస్థితమ్ ॥ ౨,౩౨.

రుచిలో రసమయమైన సముద్రం ఉందని తెలుసుకోవాలి. రక్తంలో పెరుగు సముద్రం ఉంటుంది. నోటిలో లంబిక దగ్గర తీపి ఉంటుంది. శుక్రంలో గర్భాల సముద్రం స్థితమై ఉంటుంది.

నాదచక్రే స్థితః సూర్యో బిన్దుచక్రే చ చన్ద్రమాః । లోచనస్థః కుజో జ్ఞేయో హృదయే చ బుధః స్మృతః ॥ ౨,౩౨.

నాదచక్రంలో సూర్యుడు ఉన్నాడు. బిందుచక్రంలో చంద్రుడు ఉన్నాడు. కళ్లలో మంగళుడు ఉంటాడు. హృదయంలో బుధుడు ఉంటాడని చెప్పబడింది.

విష్ణుస్థానే గురుం విద్యాచ్ఛ్రుక్రే శుక్రో వ్యవస్థితః । నాభిస్థానే స్థితో మన్దో ముఖే రాహుః స్థితః సదా ॥ ౨,౩౨.

విష్ణు స్థలంలో గురువు ఉంటాడని తెలుసుకోవాలి. శుక్రంలో శుక్రుడు స్థిరంగా ఉన్నాడు. నాభిలో శని ఉంటాడు. నోటిలో రాహువు ఎప్పుడూ ఉంటాడు.

పాయు (ద) స్థానే స్థితః కేతుః శరీరే గ్రహమణ్డలమ్ । విభక్తఞ్చ సమాఖ్యాతమాపాదతలమస్తకమ్ ॥ ౨,౩౨.

పాయువు దగ్గర కేతు ఉంటాడు. గ్రహమండలం శరీరమంతా పాదాల నుంచి తల వరకు విస్తరించి ఉంటుంది.

ఉత్పన్నా యే హి సంసారే మ్రియన్తే తే న సంశయః । బుభుక్షా చ తృషా రౌద్రా దాహోద్భూతా చ మూర్ఛనా ॥ ౨,౩౨.

ఈ లోకంలో ఎవరు పుట్టినా వారు తప్పకుండా చనిపోతారు – ఇందులో సందేహం లేదు. ఆకలి, దాహం, తీవ్రమైన బాధలు, వేడితో మూర్చ కూడా కలుగుతాయి.

యత్ర పీడాస్త్విమా రౌద్రాస్తా వై వృశ్చికదంశజాః । వినాశః పూర్ణకాలే చ జాయతే సర్వదేహినామ్ ॥ ౨,౩౨.

ఈ భయంకరమైన బాధలు ఎక్కడ కలుగుతాయో, అవి విషచిలుక కాటు లాంటివి. నిర్ణీత సమయంలో ప్రతి జీవికి నాశనం కలుగుతుంది.

అగ్రే అగ్రే హి ధావన్తి యమలోకగతస్యవై । తప్తవాలుకమధ్యేన ప్రజ్వలద్వహ్నిమధ్యతః ॥ ౨,౩౨.

యమలోకానికి వెళ్లినవారు ముందుకు పరుగెత్తుతారు. వారు మండుతున్న ఇసుక మధ్యగా, మండుతున్న అగ్ని మధ్యగా వెళ్తారు.

కేశగ్రాహైః సమాక్రాన్తా నీయన్తే యమకిఙ్కరైః । పాపిష్ఠాస్త్వధమాస్తార్క్ష్య దయాధర్మవివిర్జితాః ॥ ౨,౩౨.

తలకేసులు పట్టుకుని, యమదూతలు పాపిష్టులు, దుర్మార్గులు, దయా ధర్మాలు లేని వారిని లాగుతూ తీసుకెళ్తారు, ఓ తార్క్ష్య.

యమలోకే వసన్త్యేతే కుట్యాం జన్మ న విద్యతే । ఏవం సఞ్జాయతే తార్క్ష్య మర్త్యే జన్తుః స్వకర్మభిః ॥ ౨,౩౨.

వారు యమలోకంలో, జననం లేని గుడిసెలో ఉంటారు. ఇలా, ఓ తార్క్ష్య, ప్రతి జీవి తన కర్మఫలితంగా మానవ జన్మ పొందుతాడు.

ఉత్పన్నా యే హి సంసారే మ్రియన్తే తే న సంశయః । ఆయుః కర్మ చ విత్తఞ్చ విద్యా నిధనమేవ చ ॥ ౨,౩౨.

ఈ లోకంలో ఎవరు పుట్టినా వారు తప్పకుండా చనిపోతారు – ఇందులో సందేహం లేదు. ఆయువు, కర్మ, ధనం, విద్య, మరణం – ఇవన్నీ...

పఞ్చైతాని హి సృజ్యన్తే గర్భస్థస్యైవ దేహినః । కర్మణా జాయతే జన్తుః కర్మణైవ ప్రలీయతే ॥ ౨,౩౨.

ఈ ఐదు వాటి నిర్ణయం గర్భంలో ఉన్నప్పుడే జరుగుతుంది. జీవి కర్మ వల్లే పుడతాడు, కర్మ వల్లే లయమవుతాడు.

సుఖం దుఃఖం భయం క్షేమం కర్మణైవాభిపద్యతే । అధోముఖం చోర్ధ్వపాదం గర్భాద్వాయుః ప్రకర్షతి ॥ ౨,౩౨.

సుఖం, దుఃఖం, భయం, రక్షణ అన్నీ కర్మ వల్లే కలుగుతాయి. తల కిందకి, కాళ్లు పైకి ఉండగా, గర్భం నుంచి వాయువు బయటికి లాగుతుంది.

జన్మతో వైష్ణవీ మాయా సంమోహయతి సత్వరమ్ । స్వకర్మకృతసమ్బన్ధో జన్తుర్జన్మ ప్రపద్యతే ॥ ౨,౩౨.

పుట్టిన వెంటనే విష్ణుమాయా జీవిని త్వరగా మాయలో పడేస్తుంది. తన కర్మబంధంతో జీవి జన్మను పొందుతాడు.

సుకృతాదుత్తమో భోగభోగ్యవాన్ సుకులే భవేత్ । యథాయథా దుష్కృతం తత్కులే హీనే ప్రజాయతే ॥ ౨,౩౨.

మంచి పనులు చేసినవాడు మంచి కుటుంబంలో, ఆనందాలతో పుడతాడు. ఎంత చెడు చేశాడో, అంత తక్కువ కుటుంబంలో పుడతాడు.

దరిద్రో వ్యాధితో మూర్ఖః పాపకృద్దుఃఖభాజనమ్ । అతః పరం కిమర్థం తే కథయామి ఖగేశ్వర ॥ ౨,౩౨.

పేదవాడు, రోగి, మూర్ఖుడు, పాపాలు చేసినవాడు, బాధలు అనుభవించే వాడు – వీటికి మించి నీకు ఇంకేం చెప్పాలి, ఓ పక్షిరాజు?

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౩౩ గరుడ ఉవాచ । ఉత్పత్తిలక్షణం జన్తోః కథితం మయి పుత్త్రకే । యమలోకః కియన్మాత్రస్త్రైలోక్యే సచరాచరే । విస్తరం తస్య మే బ్రూహి అధ్వా చైవ కియాన్ స్మృతః ॥ ౨,౩౩.

గరుడుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ తండ్రి, జీవి పుట్టుక లక్షణాలు నాకు చెప్పారు. ఈ మూడు లోకాలలో, చరాచరాలతో కూడిన యమలోకం ఎంత పెద్దది? దాని వివరాన్ని, యమపథం ఎంత పొడవుగా ఉంటుందో నాకు చెప్పండి.

కైశ్చ పాపైః కృతైర్దేవ కేన వా శుభకర్మణా । గచ్ఛన్తి మానవాస్తత్ర కథయస్వ విశేషతః ॥ ౨,౩౩.

ఏ పాపాల వల్ల, లేదా ఏ సత్కర్మాల వల్ల మనుషులు అక్కడికి వెళ్తారు? దయచేసి దీనిని నాకు వివరంగా చెప్పండి.

శ్రీభగవానువాచ । షటశీతిసహస్రాణి యోజనానాం ప్రమాణతః । యమలోకస్య చాధ్వానమన్తరా మానుషస్య చ ॥ ౨,౩౩.

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: యమలోకానికి దారి, మానవ లోకానికి మధ్య, ఎనభై ఆరు వేల యోజనాల పొడవుగా ఉంటుంది.

ధ్మాతతామ్రమివాతప్తో జ్వలద్దుర్గో మహాపథః । తత్ర గచ్ఛన్తి పాపిష్ఠా మానవా మూఢచేతసః ॥ ౨,౩౩.

బాగా ఎర్రగా వేడెక్కిన తామ్రంలా, ఒక భయంకరమైన అగ్ని మార్గం ముందుగా ఉంటుంది. అక్కడ పాపమయమైన, మూర్ఖులైన మనుషులు ఆ దారిలో నడుస్తారు.

కణ్టకాశ్చ సుతీక్ష్ణా వై వివిధా ఘోరదర్శనాః । తైస్తువాలుక్షితిర్వ్యాప్తా హుతాశశ్చ తథోల్బణః ॥ ౨,౩౩.

అక్కడ చాలా రకాలు, చాలా పదునైన ముల్లు ఉండి, భయపెట్టే రూపాల్లో కనిపిస్తాయి. ఆ ముల్లులతో నేల నిండిపోయి, అక్కడ భయంకరమైన అగ్నిప్రమాదం కూడా ఉంటుంది.