గరుడపురాణమ్

నిష్క్రమ్యమాణో వాతేన ప్రాజాపత్యేన పీడ్యతే । నిష్క్రమతే చ విలపంస్తదా దుఃఖనిపీడితః ॥ ౨,౩౨.

బయటికి రావడంలో ప్రాణవాయువుతో బాధపడుతూ, ఆ జీవి బాధతో ఏడుస్తూ బయటకు వస్తాడు.

నిష్క్రామంశ్చోదరాన్మూర్ఛామసహ్యాం ప్రతిపద్యతే । ప్రాప్నోతి చేతనాం చాసౌ వాయుస్పర్శసుఖాన్వితః ॥ ౨,౩౨.

గర్భం నుంచి బయటికి వస్తూ, భరించలేని మూర్ఛను అనుభవిస్తాడు. తర్వాత గాలి తాకడంతో, చైతన్యం తిరిగి పొందుతూ కొంత సాంత్వనను పొందుతాడు.

తతస్తం వైష్ణవీ మాయా సమాస్కన్దతి మోహినీ । తయా విమోహితాత్మాసౌ జ్ఞానభ్రంశమవాప్నుతే ॥ ౨,౩౨.

తర్వాత విష్ణుమాయ అనే మోహినీ అతడిని ఆవరించి మాయలో పడేస్తుంది. ఆమె వల్ల ఆత్మ జ్ఞానం కోల్పోతుంది.

భ్రష్టజ్ఞానం బాలభావే తతో జన్తుః ప్రపద్యతే । తతః కౌమారకావస్థాం యౌవనం వృద్ధతామపి ॥ ౨,౩౨.

జ్ఞానం పోయిన ఆ జీవి శిశువై మారిపోతాడు. తర్వాత బాల్యం, యౌవనం, చివరికి వృద్ధాప్యాన్ని కూడా పొందుతాడు.

పునశ్చ తద్వన్మరణం జన్మ ప్రాప్నోతి మానవః । తతః సంసారచక్రేఽస్మిన్ భ్రామ్యతే ఘటయన్త్రవత్ ॥ ౨,౩౨.

అలాగే మళ్లీ మరణం, జన్మను పొందుతూ, ఈ సంసారచక్రంలో, యంత్రంలో చక్రంలా తిరుగుతూ ఉంటాడు.

కదాచిత్స్వర్గమాప్నోతి కదాచిన్నిరయం నరః । స్వర్గం చ నిరయం చైవ స్వకర్మఫలమశ్నుతే ॥ ౨,౩౨.

కొన్నిసార్లు మనిషి స్వర్గాన్ని, మరికొన్నిసార్లు నరకాన్ని పొందుతాడు. తన కర్మఫలితంగా స్వర్గానుభూతి, నరకానుభూతి అనుభవిస్తాడు.

కదాచిద్భుక్తకర్మా చ భువం స్వల్పేన గచ్ఛతి । స్వర్లోకే నరకే చైవ భుక్తప్రాయే ద్విజోత్తమాః ॥ ౨,౩౨.

కొన్నిసార్లు, చేసిన కర్మఫలితాలు తీరిన తర్వాత, కొంతకాలం భూమిపైకి వస్తాడు. స్వర్గంలోనో నరకంలోనో అనుభవాలు పూర్తవుతున్నప్పుడు, మళ్లీ భూమికి వస్తాడు.

నరకేషు మహద్దుఃఖమేతద్యత్స్వర్గవాసినః । దృశ్యతే నాత్ర మోదన్తే పాత్యమానాస్తు నారకైః ॥ ౨,౩౨.

నరకాల్లో ఉన్న బాధను స్వర్గవాసులు చూసినా, అక్కడ ఆనందించరు. నరకవాసులతో కలిసి పడిపోతూ, వారు సంతోషించలేరు.

స్వర్గేఽపి దుః ఖమతులం యదారోహణకాలతః । ప్రభృత్యహం పతిష్యామీత్యేతన్మనసి వర్తతే ॥ ౨,౩౨.

స్వర్గంలో కూడా, అక్కడి నుండి పడిపోతాననే భయం ఎప్పుడూ మనసులో ఉండి, దానివల్ల అసమానమైన బాధ కలుగుతుంది.

నారకాంశ్చైవ సమ్ప్రేక్ష్య మహద్దుఃఖమవాప్యతే । ఏవం గతిమహం గన్తేత్యహర్నిశమనిర్వృతః ॥ ౨,౩౨.

నరకవాసులను చూసి, "నేను కూడా అక్కడికి పోతానేమో" అనే ఆలోచనతో, రాత్రింబవళ్లు మనిషి శాంతిని కోల్పోయి, పెద్ద బాధ అనుభవిస్తాడు.

గర్భవాసే మహద్దుఃఖం జాయమానస్య యోనిజమ్ । జాతస్య బాలభావేఽపి వృద్ధత్వే దుఃఖమేవ చ ॥ ౨,౩౨.

గర్భంలో జన్మించేవారికి పెద్ద బాధ ఉంటుంది. జన్మించిన తర్వాత కూడా బాల్యంలో, వృద్ధాప్యంలో బాధే మిగిలి ఉంటుంది.

కామేర్ష్యాక్రోధసమ్బన్ధాద్యౌవనేఽపి చ దుః సహమ్ । దుఃస్వప్నం యా వృద్ధతా చ మరణే దుఃఖముత్కటమ్ ॥ ౨,౩౨.

కామం, అసూయ, కోపం వల్ల యౌవనంలోనూ బాధ ఉంటుంది. వృద్ధాప్యం దుష్టస్వప్నంలా ఉంటుంది. మరణ సమయంలో బాధ మరింత తీవ్రంగా ఉంటుంది.

కృష్యమాణశ్చ యామ్యైః స నరకేఽపి చ యాత్యధః । పునశ్చ గర్భాజ్జన్మ స్యాన్మరణం దుష్కరం తథా ॥ ౨,౩౨.

యముని దూతలు లాగుతూ మరింత నరకాల్లోకి తీసుకెళ్తారు. మళ్లీ గర్భంలోకి వెళ్లి జన్మించి, మరణాన్ని కూడా భరించాల్సి వస్తుంది.

ఏవం సంసారచక్రేఽస్మిజ్జన్తవో ఘటయన్త్రవత్ । భ్రామ్యన్తే ప్రాక్తనైర్బధైర్బద్ధా విధ్యన్తి చాసకృత్ ॥ ౨,౩౨.

ఈ సంసార చక్రంలో, మనుషులు పూర్వ జన్మలో చేసిన పాపాల బంధనాలతో, యంత్రపు చక్రంలా తిరుగుతూ, మళ్లీ మళ్లీ బాధలు అనుభవిస్తూ ఉంటారు.

నాస్తి పక్షిన్సుఖం కిఞ్చిత్క్షేత్రే దుః ఖశతాకులే । వినతాసుత మోక్షాయ యతితవ్యం తతో నరైః ॥ ౨,౩౨.

బాధలు, కష్టాలతో నిండిన పొలంలో పక్షులకు ఎటువంటి సుఖం ఉండదు. అందుచేత, వినతా కుమారా, మనుషులు మోక్షం కోసం ప్రయత్నించాలి.

ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యథా గర్భస్య సంస్థితిః । కథయామి క్రమప్రశ్రం పృష్టం వా వర్తతే స్పృహా ॥ ౨,౩౨.

గర్భంలో జీవి ఎలా ఉంటాడో, ఇది అంతా నీకు వివరించాను. ఇంకా కావలసినదాన్ని క్రమంగా చెబుతాను, లేదా నీవు అడిగినదానికి సమాధానం ఇస్తాను.

గరుడ ఉవాచ । మధ్యే కృతమహాప్రశ్నద్వయస్యాప్తం మయోత్తరమ్ । ప్రశ్నస్యాపి తృతీయస్య ఉత్తరం చ విధీయతామ్ ॥ ౨,౩౨.

గరుడుడు ఇలా అన్నాడు: నీ రెండు గొప్ప ప్రశ్నలకు సమాధానాలు నాకు లభించాయి. ఇప్పుడు మూడవ ప్రశ్నకు కూడా సమాధానం చెప్పుము.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । మ్రియమాణస్య కిం కృత్యమితి త్వం పృష్టవానసి । శృణు తత్రోత్తరం తూక్తం కథయామి సమాసతః ॥ ౨,౩౨.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: 'చావుబోతున్నవాడికి ఏమి చేయాలి?' అని నీవు అడిగావు. దీనికి సమాధానాన్ని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను, విను.

ఆసన్నమరణం జ్ఞాత్వా పురుషం స్నాపయేత్తతః । గోమూత్రగోమయసుమృత్తీర్థోదకకుశోదకైః ॥ ౨,౩౨.

చావు సమీపంలో ఉందని తెలుసుకున్నప్పుడు, ఆ వ్యక్తిని ఆవుపిప్పి, ఆవుగోమయం, శుద్ధమైన మట్టి, తీర్థజలం, దర్భతో కలిపిన నీటితో స్నానం చేయించాలి.

వాససీ పరిధార్యాథ ధౌతే తు శుచినీ శుభే । దర్భాణ్యాదౌ సమాస్తీర్య దక్షిణాగ్రాన్వికీర్య చ ॥ ౨,౩౨.

తరువాత, శుభ్రమైన, పరిశుద్ధమైన వస్త్రాలు ధరించి, శరీరాన్ని శుభ్రపరచుకొని, ముందుగా దర్భను దక్షిణ దిశకు మొనదీసి పరచాలి.

తిలాన్ గోమయలిప్తాయాం భూమౌ తత్ర నివేశయేత్ ॥ ౨,౩౨.

ఆవుగోమయం పూసిన నేలపై నువ్వులు ఉంచాలి.

ప్రాగుదక్శిరసం వాపి ముఖే స్వర్ణం వినిః క్షేపేత్ । శాలగ్రామశిలా తత్ర తులసీ చ ఖగేశ్వర ॥ ౨,౩౨.

తల తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశకు ఉండేలా, లేదా నోటిలో బంగారం పెట్టాలి. అక్కడే శాలగ్రామ శిల మరియు తులసి కూడా ఉండాలి, పక్షిరాజా.

విధేయా సన్నిధౌ సర్పిర్దీపం ప్రజ్వాలయేత్పునః । నమో భగవతే వాసుదేవాయేతి జపస్తథా ॥ ౨,౩౨.

ఈ సమస్తం సమీపంలో, మళ్లీ నెయ్యి దీపం వెలిగించాలి. 'నమో భగవతే వాసుదేవాయ' అని జపించాలి.

ఆదౌ తు ప్రణవం కృత్వా పూజాదానే తతః స్మృతే । సమభ్యర్చ్య హృషీకేశం పుష్పధూపాదిభిస్తతః ॥ ౨,౩౨.

మొదట 'ఓం' అని పలికి, పూజా దానాలు చేసి, పుష్పాలు, ధూపం మొదలైన వాటితో హృషీకేశుడిని భక్తితో ఆరాధించాలి.

ప్రణిపాతైః స్తవైః పుణ్యైర్ధ్యా నయోగేన పూజయేత్ । దత్త్వా దానం చ విప్రేభ్యో దీనానాథేభ్య ఏవ చ ॥ ౨,౩౨.

వందనలు, స్తోత్రాలు, పుణ్యమైన కీర్తనలు, ధ్యానం, యోగంతో పూజ చేయాలి. బ్రాహ్మణులకు, బీదలకు, అనాధలకు దానం చేయాలి.

పుత్త్రే మిత్రే కలత్రే చ క్షేత్రధాన్యధనాదిషు । నివర్తయేన్మమత్వం చ విష్ణోః పాదౌ హృది స్మరన్ ॥ ౨,౩౨.

కుమారులు, స్నేహితులు, భార్య, పొలాలు, ధాన్యం, ధనం మొదలైన వాటిపై మమకారం విడిచిపెట్టి, విష్ణువు పాదాలను హృదయంలో ధ్యానించాలి.

ఉచ్చైః పురుషసూక్తం చ యది శ్రేష్ఠాపదస్తదా । పుత్త్రాద్యాః ప్రపఠేయుస్తే మ్రియమాణే నిజే జనే ॥ ౨,౩౨.

విధ్య ఉండితే, పురుషసూక్తాన్ని బిగ్గరగా పఠించాలి. అప్పుడు కుమారులు మొదలైనవారు తమ కుటుంబ సభ్యుడు మరణిస్తున్నప్పుడు ఆ సూక్తాన్ని చదవాలి.

ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం కృత్యం మృత్యావుపస్థితే । ఫలమప్యస్య కృత్స్నస్య సమాసాత్తే వదామ్యహమ్ ॥ ౨,౩౨.

మరణ సమయం వచ్చినప్పుడు చేయవలసిన కార్యాలన్నీ నీకు వివరించాను. ఇప్పుడు వాటి ఫలితాన్ని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను.

స్నానేన శుచితాప్రాప్తిరపావిత్ర్యహృతిస్తతః । తతో విష్ణోః స్మృతిస్తస్య జ్ఞానాత్సర్వఫలప్రదా ॥ ౨,౩౨.

స్నానంతో శుద్ధి లభిస్తుంది, అపవిత్రత తొలగిపోతుంది. ఆ తరువాత విష్ణువును స్మరించటం వల్ల జ్ఞాన ఫలితాలన్నీ లభిస్తాయి.