గరుడపురాణమ్

లాలా మూత్రం తథా శుక్రం మజ్జార రక్తఞ్చ పఞ్చమమ్ । ఆపః పఞ్చగుణాః ప్రోక్తా జ్ఞాతవ్యాస్తే ప్రయత్నతః ॥ ౨,౩౨.

లాలాజలం, మూత్రం, వీర్యం, మజ్జ, ఐదవది రక్తం — ఇవే నీటి ఐదు లక్షణాలు. వీటిని జాగ్రత్తగా తెలుసుకోవాలి.

క్షుధా తృషా తథా నిద్రా ఆలస్యం కాన్తిరేవ చ । తేజః పఞ్చగుణం ప్రోక్తం తార్క్ష్య సర్వత్రయోగిభిః ॥ ౨,౩౨.

ఆకలి, దాహం, నిద్ర, అలసట, కాంతి — ఇవే అగ్నికి సంబంధించిన ఐదు లక్షణాలు, ఓ తార్క్ష్య, అన్ని యోగులు కూడా ఇదే చెబుతారు.

రాగద్వేషౌ తథా లజ్జా భయం మోహస్తథైవ చ । ఇత్యేతత్కథితం తార్క్ష్య వాయుజం గుణపఞ్చకమ్ ॥ ౨,౩౨.

ఆసక్తి, ద్వేషం, లజ్జ, భయం, మోహం — ఇవే వాయువు ఐదు లక్షణాలు, ఓ తార్క్ష్య.

ఆకుఞ్చనం ధావనఞ్చ లఙ్ఘనఞ్చ ప్రసారణమ్ । నిరోధః పఞ్చమః ప్రోక్తో వాయోః పఞ్చ గుణాః స్మృతాః ॥ ౨,౩౨.

కుదింపు, పరుగెత్తడం, ఎగరడం, చాపడం, ఐదవది నియంత్రణ — ఇవే వాయువు ఐదు లక్షణాలు అని చెప్పబడతాయి.

ఘోషశ్చిన్తా చ గామ్భీర్యం శ్రవణం సత్యసంక్రమః । ఆకాశస్య గుణాః పఞ్చ జ్ఞాతవ్యాస్తార్క్ష్య యత్నతః ॥ ౨,౩౨.

శబ్దం, ఆలోచన, లోతు, వినికిడి, సత్య ప్రసారం — ఇవే ఆకాశానికి సంబంధించిన ఐదు లక్షణాలు, వీటిని జాగ్రత్తగా తెలుసుకోవాలి, ఓ తార్క్ష్య.

శ్రోత్రం త్వక్చక్షుషీ జిహ్వా నాసా బుద్ధీన్ద్రియాణి చ । పాణీ పాదౌ గుదం ప్రాక్చ గుహ్యం కర్మేన్ద్రియాణి చ ॥ ౨,౩౨.

చెవి, చర్మం, కళ్ళు, నాలుక, ముక్కు — ఇవే జ్ఞానేంద్రియాలు. చేతులు, కాళ్లు, గుదం, ముందు గుప్తాంగం — ఇవే కర్మేంద్రియాలు.

ఇడాచ పిఙ్గలా చైవ సుషుమ్ణా చ తృతీయకా । గాన్ధారీ గజజిహ్వా చ పూషా చైవ యశా తథా ॥ ౨,౩౨.

ఇడా, పింగళ, మూడవది సుషుమ్ణ. గాంధారి, గజజిహ్వ, పూష, అలాగే యశా కూడా.

అలమ్బుషా కుహూశ్చైవ శఙ్ఖినీ దశమీ స్మృతా । పిణ్డ మధ్యే స్థితా హ్యేతాః ప్రధానా దశ నాడయః ॥ ౨,౩౨.

అలంబుషా, కుహూ, శంఖినీ, దశమీ అనే పది ముఖ్యమైన నాడులు శరీర మధ్యభాగంలో ఉంటాయని చెబుతారు.

ప్రాణాపానౌ సమానశ్చ ఉదానో వ్యాన ఏవ చ । నాగః కూర్మశ్చ కృకరో దేవదత్తో ధనఞ్జయః ॥ ౨,౩౨.

ప్రాణ, అపాన, సమాన, ఉదాన, వ్యాన, అలాగే నాగ, కూర్మ, కృకర, దేవదత్త, ధనంజయ అనే పది వాయువులు ఉన్నాయి.

ఇత్యేతే వాయవః ప్రోక్తా దశ దేహేషు సుస్థితాః । కేవలం భుక్తమన్నఞ్చ పుష్టిదం సర్వదేహినామ్ ॥ ౨,౩౨.

ఈ పది వాయువులు శరీరంలో బాగా స్థిరంగా ఉంటాయి. భోజనం చేసిన ఆహారమే అన్ని జీవులకు పోషణను ఇస్తుంది.

నయతే ప్రాణదో వాయుః శరీరే సర్వసన్ధిషు । ఆహారో భుక్తమాత్రస్తు వాయునా క్రియతే ద్విధా ॥ ౨,౩౨.

ప్రాణవాయువు శరీరంలోని అన్ని సంధుల్లో ఆహారాన్ని నడిపిస్తుంది. భోజనం చేసిన వెంటనే వాయువు ఆహారాన్ని రెండు భాగాలుగా విడగొడుతుంది.

స ప్రవిశ్య గుహే సమ్యక్పృథగన్నం పృథగ్జలమ్ । ఊర్ధ్వమగ్నేర్జలం కృత్వా తదన్నఞ్చ జలోపరి ॥ ౨,౩౨.

ఆ వాయువు లోపలికి వెళ్లి, ఆహారం, నీటిని వేరు చేస్తుంది. అగ్ని కంటే పైగా నీటిని, నీటి మీద ఆహారాన్ని ఉంచుతుంది.

అగ్నేశ్చాధః స్వయం ప్రాణస్తమగ్నిఞ్చ ధమేచ్ఛనైః । వాయునా ధమ్యమానోఽగ్నిః పృథక్కిట్టం పృథగ్రసమ్ ॥ ౨,౩౨.

అగ్నికి కింద ప్రాణవాయువు ఉండి, మెల్లగా అగ్నిని ఊదుతుంది. వాయువు అగ్నిని ఊదినప్పుడు మలము, రసం వేర్వేరు అవుతాయి.

మలైర్ద్వాదశభిః కిట్టం భిన్నం దేహాత్పృథగ్భవేత్ । కర్ణాక్షినాసికా జిహ్వా దన్తనాభివపుర్గుదమ్ ॥ ౨,౩౨.

పన్నెండు విధాల మలము శరీరం నుంచి వేరుగా అవుతుంది. చెవులు, కళ్ళు, ముక్కు, నాలుక, పళ్ళు, నాభి, చర్మం, గుదము ఇవన్నీ మలానికి ఆధారంగా ఉంటాయి.

నఖా మలాశ్రయా హ్యేతే విణ్మూత్రఞ్చేత్యనన్తకమ్ । శుక్రశోణితసంయోగాదేతత్షాట్కౌశికం స్మృతమ్ ॥ ౨,౩౨.

పొగలు, మలము, మూత్రం ఇవన్నీ మలానికి నిలయాలు. వీటితో పాటు శుక్రం, రక్తం కలిసినప్పుడు ఆరు విధాల మలంగా పరిగణిస్తారు.

రోమ్ణాం కోట్యస్తథా తిస్రోఽప్యర్ధకోటి సమన్వితాః । ద్వాత్రింశద్దశనాః ప్రోక్తాః సామాన్యాద్వినతాసుత ॥ ౨,౩౨.

రొమ్ములు ఏడున్నర లక్షలు ఉంటాయి, పది పది రెండు爪లు, పళ్ళు ముప్పై రెండు ఉంటాయని వినతా కుమారుడా, సాధారణంగా చెబుతారు.

సప్త లక్షాణి కేశాః స్యుర్నఖాః ప్రోక్తాస్తు వింశతిః । మాంసం పలసహస్రైకం సామాన్యాద్దేహసంస్థితమ్ ॥ ౨,౩౨.

కేశాలు ఏడున్నర లక్షలు, పది పది爪లు ఉంటాయి. శరీరంలోని మాంసం సాధారణంగా వెయ్యి పళ్ళ బరువుగా ఉంటుంది.

రక్తం పలశతం తార్క్ష్యం బుద్ధమేవ పురాతనైః । పలాని దశ మేదశ్చ త్వచా చైవ తు తత్సమా ॥ ౨,౩౨.

రక్తం వంద పళ్ళు ఉంటుందని పురాతనులు చెప్పారు తార్క్ష్యా. కొవ్వు పది పళ్ళు, చర్మం కూడా అంతే బరువుగా ఉంటుంది.

పలద్వాదశకం మజ్జా మహారక్తం పలత్రయమ్ । శుక్రం ద్వికుడవం జ్ఞేయం శోణితం కుడవం స్మృతమ్ ॥ ౨,౩౨.

మజ్జ పన్నెండు పళ్ళు, గాఢరక్తం మూడు పళ్ళు. శుక్రం రెండు కుడవలు, రక్తం ఒక కుడవగా తెలుసుకోవాలి.

శ్లేష్మాణశ్చ షడూర్ధ్వఞ్చ విణ్మూత్రం తత్ప్రమాణతః । అస్థ్నాం హి హ్యధికం ప్రోక్తం షష్ట్యుత్తరశతత్రయాత్ ॥ ౨,౩౨.

శ్లేష్మం ఆరు భాగాలు, మలము, మూత్రం కూడా అంతే పరిమాణంలో ఉంటాయి. ఎముకలు మూడు వందల అరవై అని ఎక్కువగా చెప్పబడింది.

ఏవం పిణ్డః సమాఖ్యాతో వైభవం సమ్ప్రచక్ష్మహే । సుఖం దుః ఖం భయం క్షేమం కర్మణైవ హి ప్రాప్యతే ॥ ౨,౩౨.

ఇలా శరీర నిర్మాణం వివరించబడింది. ఇప్పుడు దాని వైభవాన్ని చెబుతాను. సుఖం, దుఃఖం, భయం, రక్షణ ఇవన్నీ కర్మఫలంగా లభిస్తాయి.

అధోముఖం చోర్ధ్వపాదం గర్భాద్వాయుః ప్రకర్షతి । తలే తు కరయోర్న్యస్య వర్ధతే జానుపార్శ్వయోః ॥ ౨,౩౨.

శిశువు తల కింద, కాళ్లు పైగా ఉండేలా గర్భంలో వాయువు లాగుతుంది. చేతులు పాదతలపై ఉంచినప్పుడు, మోకాళ్ల పక్కన పెరుగుతుంది.

అఙ్గుష్ఠౌ చోపరి న్యస్తౌ జాన్వోరథ కరాఙ్గులీ । జానుపృష్ఠే తథా నేత్రే జానుమధ్యే చ నాసికా ॥ ౨,౩౨.

పెద్దవేళ్లు పైభాగంలో, అలాగే చేతివేళ్లు మోకాళ్ళ వద్ద ఉంటాయి. కళ్ళు మోకాళ్ళ వెనుక భాగంలో, ముక్కు మోకాళ్ళ మధ్యలో ఉంటుంది.

ఏవం వృద్ధిం క్రమాద్యాతి జన్తుః స్త్రీగర్భసంస్థితః । కాఠిన్యమస్థీన్యాయాన్తి భుక్తపీతేన జీవతి ॥ ౨,౩౨.

ఈ విధంగా స్త్రీ గర్భంలో జీవి క్రమంగా పెరుగుతుంది. ఎముకలు గట్టిపడతాయి. తినినది, తాగినదితో జీవించును.

నాడీ వాప్యాయనీ నామ నాభ్యాం తత్ర నిబధ్యతే । స్త్రీణాం తథాన్త్రసుషిరే స నిబద్ధః ప్రజాయతే ॥ ౨,౩౨.

వాప్యాయనీ అనే నాడి నాభికి కట్టబడి ఉంటుంది. స్త్రీలలో అది పేగు లోపల బిగుసుకొని, అక్కడి నుంచి శిశువు జన్మిస్తుంది.

క్రామన్తి భుక్తపీతాని స్త్రీణాం గర్భోదరే తథా । తైరాప్యాయితదేహోఽసౌ జన్తుర్వృద్ధిముపైతి చ ॥ ౨,౩౨.

స్త్రీలు తినే ఆహారం, తాగే పానీయాలు గర్భంలోకి చేరతాయి. వాటితో అక్కడ ఉన్న జీవి శరీరం పోషణ పొందుతూ పెరుగుతుంది.

స్మృత్యస్తత్ర ప్రయాన్త్యస్య బహ్వ్యః సంసారభూతయః । తతో నిర్వేదమాయాతి పీడ్యమాన ఇతస్తతః ॥ ౨,౩౨.

అక్కడ ఆ జీవికి ఎన్నో జ్ఞాపకాలు, ఈ లోకబంధనానికి కారణమైనవి, కలుగుతాయి. అలా ఇక్కడ అక్కడ బాధపడుతూ, అతడు విరక్తి చెందుతాడు.

పునర్నైవం కరిష్యామి భుక్తమాత్ర ఇహోదరాత్ । తథాతథా యతిష్యామి గర్భం నాప్నోమ్యహం యథా ॥ ౨,౩౨.

"ఇలా ఇక మళ్లీ చేయను," అని గర్భంలో ఆహారం తిన్న వెంటనే ఆ జీవి అనుకుంటాడు. "ఎలా అయినా మళ్లీ గర్భంలోకి రాకుండా ప్రయత్నిస్తాను" అని సంకల్పిస్తాడు.

ఇతి సఞ్చిన్తయఞ్జీవో స్మృత్వా జన్మశతాని వై । యాని పూర్వానుభూతాని దేవభూతాత్మజాని వై ॥ ౨,౩౨.

ఇలా ఆలోచిస్తూ, ఆ జీవి దేవత, పిశాచ, మానవుడిగా పూర్వంలో అనుభవించిన వందల జన్మలను జ్ఞాపకం తెచ్చుకుంటాడు.