గరుడపురాణమ్

కర్ణౌ చ నాసికే వక్షో జాయేరన్మాసి పఞ్చమే । కణ్ఠరన్ధ్రోదరం షష్ఠే గుహ్యాదిర్మాసి సప్తమే ॥ ౨,౩౨.

ఐదవ నెలలో చెవులు, ముక్కు, ఛాతి ఏర్పడతాయి. ఆరవ నెలలో గొంతు, లోపలి రంధ్రాలు, పొత్తికడుపు ఏర్పడతాయి. ఏడవ నెలలో గుప్తాంగాలు మొదలైన అవయవాలు ఏర్పడతాయి.

అఙ్గప్రత్యఙ్గసమ్పూర్ణో గర్భో మాసైరథాష్టభిః । అష్టమే చలతే జీవో ధాత్రీగర్భే పునః పునః । నవమేమాసి సమ్ప్రాప్తే గర్భస్థౌజౌ దృఢం భవేత్ ॥ ౨,౩౨.

ఎనిమిది నెలలకు శిశువు అన్ని అవయవాలతో సంపూర్ణంగా తయారవుతుంది. ఎనిమిదవ నెలలో ప్రాణుడు తల్లి గర్భంలో ఎడాపెడా కదలాడతాడు. తొమ్మిదవ నెల వచ్చినప్పుడు గర్భంలోని బలము స్థిరంగా మారుతుంది.

చికిత్సా జాయతే తస్య గర్భవాసపరిక్షయే । నారీ వాథ నరో వాథ నపుంస్త్వం వాభిజాయతే ॥ ౨,౩౨.

గర్భవాస కాలం పూర్తయినప్పుడు పుట్టడం జరుగుతుంది. అప్పుడు ఆడ, మగ లేదా నపుంసకుడు జన్మిస్తాడు.

శక్తిత్రయం విశాలాక్షం షాట్కౌశికసమాయుతమ్ । పఞ్చేన్ద్రియసమోపేతం దశనాడీవిభూషితమ్ ॥ ౨,౩౨.

మూడు శక్తులతో, విశాలమైన కళ్లతో, ఆరు పొరలతో, ఐదు ఇంద్రియాలతో, పది నాడులతో అలంకరించబడి ఉంటాడు.

దశప్రాణగుణోపేతం యో జానాతి స యోగవిత్ । మజ్జాస్థిశుక్రమాంసాని రోమ రక్తం బలం తథా ॥ ౨,౩౨.

పది ప్రాణశక్తులతో కూడినవాడు — ఇది ఎవరికి తెలుసు వాడే యోగిని. మజ్జ, ఎముక, వీర్యం, మాంసం, జుట్టు, రక్తం, బలం కూడా ఉంటాయి.

షాట్కౌశికమిదం పిణ్డం స్యాజ్జన్తోః పాఞ్చభౌతికమ్ । నవమే దశమే మాసి జాయతే పాఞ్చభౌతికః ॥ ౨,౩౨.

ఈ ఆరు పొరలతో కూడిన శరీరం ఐదు భూతాలతో తయారవుతుంది. తొమ్మిదవ లేదా పదవ నెలలో ఐదు భూతాలతో కూడిన జీవి జన్మిస్తుంది.

సూతివాతైః సమాకృష్టః పీడయా విహ్వలీకృతః । పుష్టో నాడ్యాః సుషుమ్ణాయా యోషిద్గర్భస్థితస్త్వరన్ ॥ ౨,౩౨.

పుట్టుక వాయువులతో లాగబడుతూ, బాధతో తల్లడిల్లుతూ, మధ్య నాడి ద్వారా పోషించబడుతూ, ఆడవారి గర్భంలో ఉన్నవాడు బయటకు రావడానికి తొందరపడతాడు.

thumb|పఞ్చమహాభూతాని క్షితిర్వారి హవిర్భోక్తా పవనాకాశమేవ చ । ఏభిర్భూతైః పీడితస్తు నిబద్ధః స్నాయుబన్ధనైః ॥ ౨,౩౨.

భూమి, నీరు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం — ఈ ఐదు మహాభూతాలు అతన్ని బాధిస్తాయి. కండరాల బంధనాలతో బంధించబడి ఉంటాడు.

మూలభూతా ఇమే ప్రోక్తాః సప్త నాడ్యన్తరే స్థితాః । త్వచాస్థినాడ్యో రోమాణి మాంసఞ్చైవాత్ర పఞ్చమమ్ ॥ ౨,౩౨.

ఇవి ఏడు మూలభూతాలు అని చెప్పబడతాయి, ఇవి నాడుల్లో ఉంటాయి. చర్మం, ఎముక, జుట్టు, మాంసం, ఐదవది కూడా ఇక్కడే ఉంటుంది.

ఏతే పఞ్చ గుణాః ప్రోక్తా మయా భూమేః ఖగేశ్వర । యథా పఞ్చ గుణాశ్చాపస్తథా తచ్ఛృణు కాశ్యప ॥ ౨,౩౨.

ఈ ఐదు భూమి లక్షణాలను నేను వివరించాను, ఓ పక్షిరాజా. ఇప్పుడు నీకు నీటి ఐదు లక్షణాలు చెబుతాను, ఓ కాశ్యప.

లాలా మూత్రం తథా శుక్రం మజ్జార రక్తఞ్చ పఞ్చమమ్ । ఆపః పఞ్చగుణాః ప్రోక్తా జ్ఞాతవ్యాస్తే ప్రయత్నతః ॥ ౨,౩౨.

లాలాజలం, మూత్రం, వీర్యం, మజ్జ, ఐదవది రక్తం — ఇవే నీటి ఐదు లక్షణాలు. వీటిని జాగ్రత్తగా తెలుసుకోవాలి.

క్షుధా తృషా తథా నిద్రా ఆలస్యం కాన్తిరేవ చ । తేజః పఞ్చగుణం ప్రోక్తం తార్క్ష్య సర్వత్రయోగిభిః ॥ ౨,౩౨.

ఆకలి, దాహం, నిద్ర, అలసట, కాంతి — ఇవే అగ్నికి సంబంధించిన ఐదు లక్షణాలు, ఓ తార్క్ష్య, అన్ని యోగులు కూడా ఇదే చెబుతారు.

రాగద్వేషౌ తథా లజ్జా భయం మోహస్తథైవ చ । ఇత్యేతత్కథితం తార్క్ష్య వాయుజం గుణపఞ్చకమ్ ॥ ౨,౩౨.

ఆసక్తి, ద్వేషం, లజ్జ, భయం, మోహం — ఇవే వాయువు ఐదు లక్షణాలు, ఓ తార్క్ష్య.

ఆకుఞ్చనం ధావనఞ్చ లఙ్ఘనఞ్చ ప్రసారణమ్ । నిరోధః పఞ్చమః ప్రోక్తో వాయోః పఞ్చ గుణాః స్మృతాః ॥ ౨,౩౨.

కుదింపు, పరుగెత్తడం, ఎగరడం, చాపడం, ఐదవది నియంత్రణ — ఇవే వాయువు ఐదు లక్షణాలు అని చెప్పబడతాయి.

ఘోషశ్చిన్తా చ గామ్భీర్యం శ్రవణం సత్యసంక్రమః । ఆకాశస్య గుణాః పఞ్చ జ్ఞాతవ్యాస్తార్క్ష్య యత్నతః ॥ ౨,౩౨.

శబ్దం, ఆలోచన, లోతు, వినికిడి, సత్య ప్రసారం — ఇవే ఆకాశానికి సంబంధించిన ఐదు లక్షణాలు, వీటిని జాగ్రత్తగా తెలుసుకోవాలి, ఓ తార్క్ష్య.

శ్రోత్రం త్వక్చక్షుషీ జిహ్వా నాసా బుద్ధీన్ద్రియాణి చ । పాణీ పాదౌ గుదం ప్రాక్చ గుహ్యం కర్మేన్ద్రియాణి చ ॥ ౨,౩౨.

చెవి, చర్మం, కళ్ళు, నాలుక, ముక్కు — ఇవే జ్ఞానేంద్రియాలు. చేతులు, కాళ్లు, గుదం, ముందు గుప్తాంగం — ఇవే కర్మేంద్రియాలు.

ఇడాచ పిఙ్గలా చైవ సుషుమ్ణా చ తృతీయకా । గాన్ధారీ గజజిహ్వా చ పూషా చైవ యశా తథా ॥ ౨,౩౨.

ఇడా, పింగళ, మూడవది సుషుమ్ణ. గాంధారి, గజజిహ్వ, పూష, అలాగే యశా కూడా.

అలమ్బుషా కుహూశ్చైవ శఙ్ఖినీ దశమీ స్మృతా । పిణ్డ మధ్యే స్థితా హ్యేతాః ప్రధానా దశ నాడయః ॥ ౨,౩౨.

అలంబుషా, కుహూ, శంఖినీ, దశమీ అనే పది ముఖ్యమైన నాడులు శరీర మధ్యభాగంలో ఉంటాయని చెబుతారు.

ప్రాణాపానౌ సమానశ్చ ఉదానో వ్యాన ఏవ చ । నాగః కూర్మశ్చ కృకరో దేవదత్తో ధనఞ్జయః ॥ ౨,౩౨.

ప్రాణ, అపాన, సమాన, ఉదాన, వ్యాన, అలాగే నాగ, కూర్మ, కృకర, దేవదత్త, ధనంజయ అనే పది వాయువులు ఉన్నాయి.

ఇత్యేతే వాయవః ప్రోక్తా దశ దేహేషు సుస్థితాః । కేవలం భుక్తమన్నఞ్చ పుష్టిదం సర్వదేహినామ్ ॥ ౨,౩౨.

ఈ పది వాయువులు శరీరంలో బాగా స్థిరంగా ఉంటాయి. భోజనం చేసిన ఆహారమే అన్ని జీవులకు పోషణను ఇస్తుంది.

నయతే ప్రాణదో వాయుః శరీరే సర్వసన్ధిషు । ఆహారో భుక్తమాత్రస్తు వాయునా క్రియతే ద్విధా ॥ ౨,౩౨.

ప్రాణవాయువు శరీరంలోని అన్ని సంధుల్లో ఆహారాన్ని నడిపిస్తుంది. భోజనం చేసిన వెంటనే వాయువు ఆహారాన్ని రెండు భాగాలుగా విడగొడుతుంది.

స ప్రవిశ్య గుహే సమ్యక్పృథగన్నం పృథగ్జలమ్ । ఊర్ధ్వమగ్నేర్జలం కృత్వా తదన్నఞ్చ జలోపరి ॥ ౨,౩౨.

ఆ వాయువు లోపలికి వెళ్లి, ఆహారం, నీటిని వేరు చేస్తుంది. అగ్ని కంటే పైగా నీటిని, నీటి మీద ఆహారాన్ని ఉంచుతుంది.

అగ్నేశ్చాధః స్వయం ప్రాణస్తమగ్నిఞ్చ ధమేచ్ఛనైః । వాయునా ధమ్యమానోఽగ్నిః పృథక్కిట్టం పృథగ్రసమ్ ॥ ౨,౩౨.

అగ్నికి కింద ప్రాణవాయువు ఉండి, మెల్లగా అగ్నిని ఊదుతుంది. వాయువు అగ్నిని ఊదినప్పుడు మలము, రసం వేర్వేరు అవుతాయి.

మలైర్ద్వాదశభిః కిట్టం భిన్నం దేహాత్పృథగ్భవేత్ । కర్ణాక్షినాసికా జిహ్వా దన్తనాభివపుర్గుదమ్ ॥ ౨,౩౨.

పన్నెండు విధాల మలము శరీరం నుంచి వేరుగా అవుతుంది. చెవులు, కళ్ళు, ముక్కు, నాలుక, పళ్ళు, నాభి, చర్మం, గుదము ఇవన్నీ మలానికి ఆధారంగా ఉంటాయి.

నఖా మలాశ్రయా హ్యేతే విణ్మూత్రఞ్చేత్యనన్తకమ్ । శుక్రశోణితసంయోగాదేతత్షాట్కౌశికం స్మృతమ్ ॥ ౨,౩౨.

పొగలు, మలము, మూత్రం ఇవన్నీ మలానికి నిలయాలు. వీటితో పాటు శుక్రం, రక్తం కలిసినప్పుడు ఆరు విధాల మలంగా పరిగణిస్తారు.

రోమ్ణాం కోట్యస్తథా తిస్రోఽప్యర్ధకోటి సమన్వితాః । ద్వాత్రింశద్దశనాః ప్రోక్తాః సామాన్యాద్వినతాసుత ॥ ౨,౩౨.

రొమ్ములు ఏడున్నర లక్షలు ఉంటాయి, పది పది రెండు爪లు, పళ్ళు ముప్పై రెండు ఉంటాయని వినతా కుమారుడా, సాధారణంగా చెబుతారు.

సప్త లక్షాణి కేశాః స్యుర్నఖాః ప్రోక్తాస్తు వింశతిః । మాంసం పలసహస్రైకం సామాన్యాద్దేహసంస్థితమ్ ॥ ౨,౩౨.

కేశాలు ఏడున్నర లక్షలు, పది పది爪లు ఉంటాయి. శరీరంలోని మాంసం సాధారణంగా వెయ్యి పళ్ళ బరువుగా ఉంటుంది.

రక్తం పలశతం తార్క్ష్యం బుద్ధమేవ పురాతనైః । పలాని దశ మేదశ్చ త్వచా చైవ తు తత్సమా ॥ ౨,౩౨.

రక్తం వంద పళ్ళు ఉంటుందని పురాతనులు చెప్పారు తార్క్ష్యా. కొవ్వు పది పళ్ళు, చర్మం కూడా అంతే బరువుగా ఉంటుంది.

పలద్వాదశకం మజ్జా మహారక్తం పలత్రయమ్ । శుక్రం ద్వికుడవం జ్ఞేయం శోణితం కుడవం స్మృతమ్ ॥ ౨,౩౨.

మజ్జ పన్నెండు పళ్ళు, గాఢరక్తం మూడు పళ్ళు. శుక్రం రెండు కుడవలు, రక్తం ఒక కుడవగా తెలుసుకోవాలి.