గోభూతిలహిరణ్యాని దానాన్యాహుః స్వశక్తితః ॥ ౨,౩౧.
గోవులు, భూమి, బంగారం — ఇవి తన శక్తికి అనుగుణంగా దానం చేయాలని చెప్పారు.
మృతోద్దేశేన యో యద్యాజ్జలపాత్రఞ్చ మృన్మయమ్ । ఉదపాత్రసహస్రస్య ఫలమాప్నోతి మానవః ॥ ౨,౩౧.
మరణించినవారి కోసం మట్టి నీటి కుండను దానం చేసినవాడు, వెయ్యి నీటి కుండలు దానం చేసిన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
యమదూతా మహారౌద్రాః కరాలాః కృష్ణపిఙ్గలాః । న భీషయన్తి తం యామ్యా వస్త్రదానే కృతే సతి ॥ ౨,౩౧.
యముని దూతలు భయంకరంగా, నల్లగా, పింగళంగా ఉన్నా, యముని సేవకులకు బట్టలు దానం చేసినవారిని భయపెట్టరు.
మార్గే హి గచ్ఛమానస్తు తృష్ణార్తః శ్రమపీడితః । ఘటాన్నదానయోగేన సుఖీ భవతి నిశ్చితమ్ ॥ ౨,౩౧.
పథంలో ప్రయాణిస్తున్నవాడు దాహంతో, అలసటతో బాధపడుతున్నప్పుడు, నీటి కుండను దానం చేయడం వల్ల అతడు ఖచ్చితంగా సంతోషంగా ఉంటాడు.
శయ్యా దక్షిణయా యుక్తా ఆయుధామ్బరసంయుతా । హైమశ్రీపతినా యుక్తా దేయా విప్రాయ శర్మణే । తథా ప్రేతత్వముక్తోఽసౌ మోదతే సహ దైవతైః ॥ ౨,౩౧.
దక్షిణ దిశతో, ఆయుధాలు, బట్టలతో, బంగారంతో అలంకరించిన పడకను బ్రాహ్మణునికి శుభానికి దానం చేయాలి; అలా, పేతత్వం నుంచి విముక్తి పొందినవాడు దేవతలతో కలిసి ఆనందిస్తాడు.
ఏతత్తే కథితం తార్క్ష్య దానమన్త్యేష్టికర్మజమ్ । అధునా కథయిష్యేఽహమన్యదేహప్రవేశనమ్ ॥ ౨,౩౧.
తార్క్ష్యా, అంత్యేష్టి కర్మకు సంబంధించిన దానాలను నేను వివరించాను; ఇప్పుడు మరొక శరీరంలో ప్రవేశించడについて చెప్పబోతున్నాను.
జాతస్య మృత్యులోకే వై ప్రాణినో మరణం ధ్రువమ్ । మృతిః కుర్యాత్స్వధర్మేణ యాస్యతశ్చ పరన్తప ॥ ౨,౩౧.
ఈ మానవ లోకంలో జన్మించినవారికి మరణం తప్పనిసరి; ప్రతి ఒక్కరూ తన ధర్మాన్ని అనుసరించి మరణించి, ఆ తరువాత వెళ్లాలి, శత్రువులను తుడిచివేసే వాడా.
పూర్వకాలే మృతానాఞ్చ ప్రాణినాఞ్చ ఖగేశ్వర । సూక్ష్మోభూత్వా త్వసౌ వాయుర్నిర్గచ్ఛత్యాస్యమణ్డలాత్ ॥ ౨,౩౧.
పూర్వ కాలంలో, ఖగేశ్వరా, ప్రాణులు మరణించినప్పుడు, ప్రాణవాయువు సూక్ష్మంగా మారి, నోటి ద్వారా బయటకు వెళ్తుంది.
నవద్వారై రోమభిశ్చ జనానాం తాలురన్ధ్రకే । పాపిష్ఠానామపానేన జీవో నిష్క్రామతి ధ్రువమ్ ॥ ౨,౩౧.
తొమ్మిది ద్వారాలు, రోమాలు, తాలువు రంధ్రం ద్వారా, పాపిష్టుల జీవుడు అపాన మార్గంలో ఖచ్చితంగా బయటకు వెళ్తాడు.
శరీరఞ్చ పతేత్పశ్చాన్నిర్గతే మరుతీశ్వరే । వాతాహతః పతత్యేవ నిరాధారో యథా ద్రుమః ॥ ౨,౩౧.
ప్రాణవాయువు బయటకు వెళ్లిన తరువాత, శరీరం పడిపోతుంది; గాలి తాకిన చెట్టు ఎలా ఆధారం లేకుండా పడిపోతుందో, అలాగే పడిపోతుంది.
పృథివ్యాం లీయతే పృథ్వీ ఆపశ్చైవ తథాప్సు చ । తేజస్తేజసి లీయతే సమీరణః సమీరణే । ఆకాశే చ తథా కాశః సర్వవ్యాపీ చ శఙ్కరే ॥ ౨,౩౧.
భూమి భూమిలో కలిసిపోతుంది, నీరు నీటిలో, అగ్ని అగ్నిలో, వాయువు వాయువులో, ఆకాశం ఆకాశంలో కలిసిపోతుంది; అంతటా వ్యాపించిన శంకరుడు మిగిలి ఉంటాడు.
తత్ర కామస్తథా క్రోధః కాయే పఞ్చేన్ద్రియాణి చ । ఏతే తార్క్ష్య సమాఖ్యాతా దేహే తిష్ఠన్తి తస్కరాః ॥ ౨,౩౧.
తార్క్ష్యా, ఇక్కడ కామం, కోపం, ఐదు ఇంద్రియాలు — ఇవన్నీ దేహంలో నివసించే దొంగలుగా చెప్పబడ్డాయి.
కామః క్రోధో హ్యహఙ్కారో మనస్తత్రైవ నాయకః । సంహారకశ్చ కాలోఽయం పుణ్యపాపసమన్వితః ॥ ౨,౩౧.
కామం, కోపం, అహంకారం, మనస్సు — ఇవే అక్కడ నాయకులు; కాలం పుణ్యపాపాలతో కూడి, నాశనం చేసే వాడు.
జగతశ్చ స్వరూపన్తు నిర్మితం స్వేన కర్మణా । పునర్దేహాన్తరం యాతి సుకృతైర్దుష్కృతైర్నరః ॥ ౨,౩౧.
ప్రపంచం యొక్క స్వరూపం తన కర్మによ నిర్మించబడుతుంది; మనిషి తన మంచి లేదా చెడు పనుల ప్రకారం మరో శరీరాన్ని పొందుతాడు.
పఞ్చేన్ద్రియసమాయుక్తం సకలైర్విష్యైః సహ । ప్రవిశేత్స నవం దేహం గృహే దగ్ధే యథా గృహీ ॥ ౨,౩౧.
ఐదు ఇంద్రియాలతో పాటు వాటి విషయాలన్నింటితో కూడిన ఆత్మ, పాత శరీరం నాశనమైనప్పుడు, గృహస్థుడు పాత ఇల్లు కాలిపోయినప్పుడు కొత్త ఇల్లు ప్రవేశించినట్లే, కొత్త శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
శరీరే యే సమాసీనా సమ్భవేత్సర్వధాతవః । షాట్కౌశికో హ్యయం కాయో మాతా పిత్రోశ్చ ధాతవః ॥ ౨,౩౧.
శరీరంలో ఏర్పడే అన్ని ధాతువులు ఆరు పొరలుగా ఉంటాయి. ఈ ధాతువులు తల్లి, తండ్రి నుండి వస్తాయి.
సమ్భవేయుస్తథా తార్క్ష్య సర్వే వాతాశ్చ దేహినామ్ । మూత్రం పురీషం తద్యోగా యే చాన్యే వ్యాధయస్తథా ॥ ౨,౩౧.
అలాగే, తార్క్ష్యా, ప్రతి జీవిలో వాయువులు, మూత్రం, మలం, వాటి కలయిక వల్ల వచ్చే ఇతర వ్యాధులు కూడా పుడతాయి.
అస్థి శుక్రం తథా స్నాయుః దేహేన సహ దహ్యతే । ఏష తే కథితస్తార్క్ష్య వినాశః సర్వదేహినామ్ ॥ ౨,౩౧.
ఎముకలు, వీర్యం, నరాలు శరీరంతో పాటు కాలిపోతాయి. తార్క్ష్యా, అన్ని జీవుల నాశనం ఇదే అని నీకు వివరించాను.
కథయామి పునస్తేషాం శరీరఞ్చ యథా భవేత్ । ఏకస్తమ్భం స్నాయుబద్ధం స్థూణాద్వయసముద్ధృతమ్ ॥ ౨,౩౧.
ఇప్పుడు వారి శరీరం ఎలా ఉంటుందో మళ్లీ చెబుతాను. అది ఒకే ఒక స్థంభంలా, నరాలతో బంధించబడినది, రెండు ఆధారాలపై నిలబడినది.
ఇన్ద్రియైశ్చ సమాయుక్తం నవద్వారం శరీరకమ్ । విషయైశ్చ సమాక్రాన్తం కామక్రోధసమాకులమ్ ॥ ౨,౩౧.
ఇంద్రియాలతో కూడిన ఈ శరీరం తొమ్మిది ద్వారాలు కలిగి ఉంటుంది. ఇది విషయాలతో ఆక్రమించబడినది, కోరిక, కోపాలతో కలవరపడినది.
రాగద్వేషసమాకీర్ణం తృష్ణాదుర్గసుదుస్తరమ్ । లోభజాలసమాయుక్తం పురం పురుషసంజ్ఞితమ్ ॥ ౨,౩౧.
రాగద్వేషాలతో నిండినది, తృష్ణ అనే కోటను దాటి పోవడం చాలా కష్టం, లోభపు వలలో చిక్కినది — దీనినే పురుషుని నగరం అంటారు.
ఏతద్గుణసమాయుక్తం శరీరం సర్వదేహినామ్ । తిష్ఠన్తి దేవతాః సర్వా భువనాని చతుర్దశ ॥ ౨,౩౧.
ఇలాంటి లక్షణాలతో కూడిన ఈ శరీరం ప్రతి జీవికి ఉంటుంది. ఇందులో దేవతలన్నీ, పద్నాలుగు లోకాలు నివసిస్తాయి.
ఆత్మానం యే న జానన్తి తే నరాః పశవః స్మృతాః । ఏవమేతన్మయాఖ్యాతం శరీరం తే చతుర్విధమ్ ॥ ౨,౩౧.
తమ ఆత్మను తెలియని మనుషులు జంతువులుగా పరిగణించబడతారు. ఇలా నాలుగు విధాలుగా ఉన్న శరీరాన్ని నీకు వివరించాను.
చతురశీతిలక్షాణి నిర్మితా యోనయః పురా । ఉద్భిజ్జాః స్వేదజాశ్చైవ అణ్డజాశ్చ జరాయుజాః ॥ ౨,౩౧.
నాలుగు లక్షల ఎనభై నాలుగు వేల యోనులు పురాతన కాలంలో సృష్టించబడ్డాయి. వాటిలో గుడ్డు నుండి, స్వేదం నుండి, విత్తనం నుండి, గర్భంలో పుట్టే జీవులు ఉన్నాయి.
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యత్పృష్టోహం త్వయానఘ ॥ ౨,౩౧.
నీవు అడిగిన అన్ని విషయాలను, పాపరహితుడా, నీకు వివరించాను.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౩౨ తార్క్ష్య ఉవాచ । కథముత్పద్యతే జన్తుర్భూతగ్రామే చతుర్విధే । త్వచా రక్తం తథా మాంసం మేదో మజ్జాస్థి జీవితమ్ ॥ ౨,౩౨.
తార్క్ష్యుడు అడిగాడు: నాలుగు విధాలుగా ఉన్న భూత సమూహాల్లో జీవి ఎలా పుడుతుంది? చర్మం, రక్తం, మాంసం, మెద, మజ్జ, ఎముక, ప్రాణం — ఇవి ఎలా ఏర్పడతాయి?
పాదౌ పాణీ తథా గుహ్యం జిహ్వాకేశనఖాః శిరః । సన్ధిమార్గాశ్చ బహుశో రేఖా నైకవిధాస్తథా ॥ ౨,౩౨.
కాలులు, చేతులు, గుప్తాంగం, నాలుక, జుట్టు, నఖాలు, తల, అనేక సంధులు, మార్గాలు, వివిధ రేఖలు — ఇవన్నీ ఎలా ఏర్పడతాయి?
కామః క్రోధో భయం లజ్జా మనో హర్షః సుఖాసుఖమ్ । చిత్రితం ఛిద్రితఞ్చాపి నానాజాలేన వేష్టితమ్ ॥ ౨,౩౨.
కామం, కోపం, భయం, లజ్జ, మనస్సు, ఆనందం, సుఖం, దుఃఖం — ఇవన్నీ రకరకాల వలలో చిక్కుకొని, గాయపడినట్లు, ముద్రపడినట్లు ఉంటాయి.
ఇన్ద్రజాలమిదం మన్యే సంసారేఽసారసాగరే । కర్తా కోఽత్ర హృషీకేశ సంసారే దుః ఖసంకులే ॥ ౨,౩౨.
ఈ సృష్టి నాకైతే మాయాజాలంలా అనిపిస్తుంది, అసారమైన సంసార సముద్రంలో. ఇక్కడ ఎవరు కర్తలు, హృషీకేశా, ఈ బాధతో నిండిన లోకంలో?
శ్రీవిష్ణురువాచ । కథయామి పరం గోప్యం కోశస్యాస్య వినిర్ణయమ్ । యస్య విజ్ఞానమాత్రేణ సర్వజ్ఞత్వం ప్రజ్యతే ॥ ౨,౩౨.
శ్రీ విష్ణువు పలికాడు: ఈ కోశానికి సంబంధించిన పరమ రహస్యాన్ని చెబుతాను. దాన్ని తెలుసుకున్నవాడికి సర్వజ్ఞత లభిస్తుంది.