మమ స్వేదసముద్భూతాస్తిలాస్తార్క్ష్య పవిత్రకాః । అసురా దానవా దైత్యాస్తృప్యన్తి తిలదానతః ॥ ౨,౨౯.
తార్క్ష్యా! నా చెమటతో పుట్టిన నువ్వులు పవిత్రమైనవి. నువ్వులు దానం చేయడం వల్ల అసురులు, దానవులు, దైత్యులు తృప్తి చెందుతారు.
తిలాః శ్వేతాస్తిలాః కృష్ణాస్తిలా గోమూత్రసన్నిభాః । తే మే దహన్తు పాపాని శరీరేణ కృతాని చ ॥ ౨,౨౯.
తెల్ల నువ్వులు, నల్ల నువ్వులు, ఆవు మూత్రంలా కనిపించే నువ్వులు — ఇవన్నీ నా శరీరంతో చేసిన పాపాలను కాల్చిపోనివేయాలి.
ఏక ఏవ తిలద్రోణో హేమద్రోణతిలైః సమః । తర్పణే దానహోమే చ దత్తో భవతి చాక్షయః ॥ ౨,౨౯.
ఒక కొలత నువ్వులు, బంగారు కొలతతో సమానమైన ఫలితాన్ని ఇస్తాయి. ఇవి తర్పణం, దానం, హోమంలో ఇచ్చినప్పుడు అవి ఎప్పటికీ తగ్గవు.
దర్భా మల్లోమసమ్భూతాస్తిలాః స్వేదసముద్భవాః । తృప్తాః స్యుర్దేవతా దానైః శ్రాద్ధేన పితరస్తథా । ప్రయోగవిధినా బ్రహ్మా విశ్వఞ్చాప్యుపజీవనాత్ ॥ ౨,౨౯.
మల్లుని వెంట్రుకలతో పుట్టిన దర్భ, చెమటతో ఏర్పడిన నువ్వులు — వీటిని సరిగా దానం చేస్తే దేవతలు, పితృదేవతలు, బ్రహ్మ కూడా తృప్తి చెందుతారు.
సవ్యయజ్ఞోపవీతేన బ్రహ్మాద్యాస్తృప్తిమాన్పుయుః । అపసవ్యేన తృప్యన్తి పితరో దివిదేవతాః ॥ ౨,౨౯.
యజ్ఞోపవీతాన్ని కుడివైపు వేసుకుంటే బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు తృప్తి చెందుతారు; ఎడమవైపు వేసుకుంటే పితృదేవతలు, లోకదేవతలు సంతోషిస్తారు.
అపసవ్యాదితో బ్రహ్మా దర్భమధ్యే తు కేశవః । దర్భాగ్రే శఙ్కరం విద్యాత్త్రయో దేవాః [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php కుశే] స్థితాః ॥ ౨,౨౯.
దర్భకు ఎడమవైపు బ్రహ్మ ఉంటాడు, మధ్యలో కేశవుడు, దర్భ చివర్లో శంకరుడు ఉంటాడు. ఈ ముగ్గురు దేవతలు దర్భలో నివసిస్తారు.
విప్రా మన్త్రాః కుశా వహ్నిస్తులసీ చ ఖగేశ్వర । నైతే నిర్మాల్యతాం యాన్తి క్రియమాణాః పునః పునః ॥ ౨,౨౯.
పక్షీరాజా! బ్రాహ్మణులు, మంత్రాలు, దర్భ, అగ్ని, తులసి — వీటిని సరిగ్గా పునఃపునః ఉపయోగించినా అవి అపవిత్రం కావు.
కుశాః పిణ్డేషు నిర్మాల్యాః బ్రాహ్మణాః ప్రేతభోజనే । మన్త్రాః శూద్రేషు పతితాశ్చితాయాశ్చ హుతాశనః ॥ ౨,౨౯.
పిండప్రదానంలో దర్భ అపవిత్రమవుతుంది; బ్రాహ్మణులు ప్రేతభోజనం చేస్తే అపవిత్రత వస్తుంది; మంత్రాలు శూద్రులు పలికితే అపవిత్రమవుతాయి; అగ్ని చితిలో ఉంటే అపవిత్రమవుతుంది.
తులసీ బ్రాహ్మణా గావో విష్ణురేకాదశీ ఖగ । పఞ్చ ప్రవహణాన్యేవ భవాబ్ధౌ మజ్జతాం సతామ్ ॥ ౨,౨౯.
తులసి, బ్రాహ్మణులు, ఆవులు, విష్ణువు, ఏకాదశి — ఈ ఐదు, సంసారసాగరంలో మునిగిపోతున్న సద్జనులకు పడవలవంటివి.
విష్ణురేకాదశీ గీతా తులసీవిప్రధేనవః । అపారే దుర్గసంకారే షట్పదీ ముక్తిదాయినీ ॥ ౨,౨౯.
విష్ణువు, ఏకాదశి, గీత, తులసి, బ్రాహ్మణులు, ఆవులు — ఈ ఆరు, దాటి పోలేని కష్టమైన మార్గంలో ముక్తిని ప్రసాదిస్తాయి.
$ తిలాః పవిత్రాస్త్రివిధా దర్భాశ్చ తులసీదాలమ్ । నివారయన్తి చైతాని దుర్గతిం యాన్తమాతురమ్ ॥ ౨,౨౯.
మూడు విధాలుగా పవిత్రమైన నువ్వులు, దర్భ, తులసి ఆకులు — ఇవి చెడ్డ స్థితిలోకి వెళ్తున్నవారికి దుఃఖాన్ని నివారిస్తాయి.
హస్తాభ్యాముద్ధృతైర్దర్భైస్తోయేన ప్రోక్షయేద్భువమ్ । మృత్యుకాలే క్షిపేద్దర్భానాతురస్య కరద్వయే ॥ ౨,౨౯.
రెండు చేతులతో దర్భ పట్టుకుని, నీటిని భూమిపై చల్లాలి. మరణ సమయంలో, ఆతురుని రెండు చేతుల్లో దర్భ పెట్టాలి.
దర్భేషు క్షిప్యతే యోఽసౌ దభస్తు పరివేష్టితః । విష్ణులోకం స వై యాతి మన్త్రహీనోఽపి మానవః ॥ ౨,౨౯.
దర్భ మీద ఉంచబడినవాడు లేదా దర్భతో చుట్టబడినవాడు, మంత్రాలు లేకపోయినా, విష్ణు లోకానికి చేరుతాడు.
దర్భమూలీగతో భూమౌ దర్భపాణిస్తు యో మృతః । ప్రాయశ్చిత్తవిశుద్ధోఽసౌ సంసారేపారసాగరే ॥ ౨,౨౯.
దర్భ మూలం భూమిని తాకుతూ మరణించినవాడు, లేదా చేతిలో దర్భతో మరణించినవాడు, ప్రాయశ్చిత్తంతో పవిత్రుడై, సంసారసాగరాన్ని దాటి పోతాడు.
గోమయేనోపలిప్తే తు దర్భస్యాస్తరణే స్థితః । తత్ర దత్తేన దానేన సర్వం పాపం వ్యపోహతి ॥ ౨,౨౯.
గోమయంతో పూసిన నేలపై దర్భ గడ్డి పరచి, అందులో నిలబడి దానం చేస్తే, ఆ దానంతో అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి.
లవణం తద్రసం దివ్యం సర్వకామప్రదం నృణామ్ । యస్మాదన్నరసాః సర్వే నోత్కటా లవణం వినా ॥ ౨,౨౯.
ఉప్పు తనదైన రుచితో ఉన్నది, అది మనుషులకు అన్ని కోరికలు నెరవేర్చుతుంది. ఎందుకంటే అన్నం రుచి పూర్తిగా రావాలంటే ఉప్పు తప్పనిసరి.
పితౄణాం చ ప్రియం భవ్యం తస్మాత్స్వర్గప్రదం భవేత్ । విష్ణుదేహసముద్భూతో యతోఽయం లవణో రసః ॥ ౨,౨౯.
ఉప్పు పితృదేవతలకు ఇష్టమైనది, శుభమైనది. అందువల్ల అది స్వర్గాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. ఎందుకంటే ఈ ఉప్పు రుచి విష్ణువు శరీరంలో నుండే పుట్టింది.
విశేషాల్లవణం దానం తేన శంసన్తి యోగినః । బ్రాహ్మణ క్షత్త్రియవిశాం స్త్రీణాం శూద్రజనస్య చ ॥ ౨,౨౯.
అందుకే యోగులు ఉప్పు దానాన్ని ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, స్త్రీలు, శూద్రులకు ఎంతో ప్రశంసిస్తారు.
ఆతురాణాం యదా ప్రాణాః ప్రయాన్తి వసుధాతలే । లవణం తు తదా దేయం ద్బారస్యోద్ధాటనం దివః ॥ ౨,౨౯.
ఈ భూమిపై రోగుల ప్రాణాలు విడిచే వేళ, అప్పుడే ఉప్పు దానం చేయాలి. అది స్వర్గ ద్వారం తెరుస్తుంది.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౩౦ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । శృణు తార్క్ష్య పరం గుహ్యం దానానాం దానముత్తమమ్ । పరమం సర్వదానానాం పరం గోప్యం దివౌకసామ్ ॥ ౨,౩౦.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: తార్క్ష్యా! దానాలన్నిటిలో అత్యంత గొప్పదైన, పరమ రహస్యమైన దానాన్ని నేను చెబుతాను. ఇది దేవతలకూ అత్యంత గోప్యమైనది.
దేయమేకం మహాదానం కార్పాసం చోత్తమోత్తమమ్ । యేన దత్తేన ప్రీయన్తే భూర్భువః స్వరితి క్రమాత్ ॥ ౨,౩౦.
ఒకే ఒక్క గొప్ప దానం, అంటే ఉత్తమమైన పత్తి దానం చేయాలి. దాన్ని ఇచ్చినవారికి భూ లోకం, భువర్ లోకం, స్వర్గ లోకం వరుసగా సంతోషిస్తాయి.
బ్రహ్మాద్యా దేవతాః సర్వాః కార్యాచ్చ ప్రీతిమాప్నుయుః । దేయమేతన్మహాదానం ప్రేతోద్ధరణహేతవే ॥ ౨,౩౦.
బ్రహ్మ మొదలైన అన్ని దేవతలు కూడా ఆ దానంతో సంతోషిస్తారు. departed వ్యక్తిని పైకి తీసుకెళ్లేందుకు ఈ గొప్ప దానం ఇవ్వాలి.
చిరం వసేద్రుద్రలోకే తతో రాజా భవేదిహ । రూపవాన్సుభగో వాగ్మీ శ్రీమానతుల విక్రమః । యమలోకం వినిర్జిత్య స్వర్గం తాక్ష్య స గచ్ఛతి ॥ ౨,౩౦.
అతడు రుద్రుని లోకంలో చాలా కాలం నివసించి, తర్వాత భూమిపై రాజుగా అవతరిస్తాడు. అందగాడు, అదృష్టవంతుడు, మంచి మాటలు చెప్పేవాడు, ధనికుడు, అపరిమిత పరాక్రమం కలవాడు. యమ లోకాన్ని జయించి, తార్క్ష్యా! స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.
గాం తిలాంశ్చ క్షితం హేమ యో దదాతి ద్విజన్మనే । తస్య జన్మార్జిర్త పాపం తత్క్షణాదేవనశ్యతి ॥ ౨,౩౦.
ఎవరైనా బ్రాహ్మణునికి గోవు, నువ్వులు, భూమి, బంగారం దానం చేస్తే, జన్మతో వచ్చిన పాపాలు ఆ క్షణంలోనే నశిస్తాయి.
తిలా గావో మహాదానం మహాపాతకనాశనమ్ । తద్ద్వయం దీయతే విప్రే నాన్యవర్ణే కదాచన ॥ ౨,౩౦.
నువ్వులు, గోవులు గొప్ప దానాలు, పెద్ద పాపాలను తొలగించేవి. ఈ రెండింటిని బ్రాహ్మణునికే ఇవ్వాలి, ఇతర వర్ణాలకు ఎప్పుడూ ఇవ్వకూడదు.
కల్పితం దీయతే దానం తిలా గావశ్చమేదినీ । అన్యేషు నైవ వర్ణేషు పోష్యవర్గే కదాచన ॥ ౨,౩౦.
నువ్వులు, గోవులు, భూమి వంటి దానాలు కేవలం బ్రాహ్మణులకు మాత్రమే ఇవ్వాలి. ఇతర వర్ణాలకు లేదా పోషించబడే వారికి ఎప్పుడూ ఇవ్వకూడదు.
పోష్యవర్గే తథా స్త్రీషు దానం దేయమకల్పితమ్ । ఆతురే వోపరాగే చ ద్వయం దానం విశిష్యతే । ఆతురే దీయతే దానం తత్కాలే చోపతిష్ఠతి ॥ ౨,౩౦.
పోషించబడే వారికి, స్త్రీలకు దానం ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు లేకుండానే ఇవ్వొచ్చు. కానీ రోగంలో లేదా అపవిత్రతలో ఉన్నవారికి ఈ రెండు దానాలు ముఖ్యంగా చెప్పబడ్డాయి. రోగికి ఇచ్చిన దానం వెంటనే ఫలిస్తుంది.
జీవతస్తు పునర్దత్తముపతిష్ఠత్యసంస్కృతమ్ । సత్యంసత్యం పునః సత్యం యద్దత్తం వికలేన్ద్రియే ॥ ౨,౩౦.
బతికే ఉన్నప్పుడు మళ్లీ దానం చేస్తే, పూజా విధులు లేకున్నా ఫలిస్తుంది. నిజంగా, నిజంగా, మరలా నిజంగా, ఇంద్రియాలు బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు ఇచ్చిన దానం ఫలిస్తుంది.
యచ్చాను మోదతే పుత్రస్తచ్చ దానమనన్తకమ్ । అతో దద్యాత్స పుత్రో వా యావజ్జీవత్ససౌ చిరమ్ । అతివాహస్తథా ప్రేతో భోగాంశ్చ లభతే యతః ॥ ౨,౩౦.
కొడుకు ఆనందపడే దానం ఎప్పటికీ నిలుస్తుంది. అందుకే, కొడుకే అయినా, లేదా తానే అయినా, బతికినంతకాలం దానం చేయాలి. మరణించిన తర్వాత కూడా ఆ దాన ఫలితాలు పొందుతారు.
అస్వస్థా తురకాలే తు దేహపాతే క్షితిస్థితే । దేహే తథాతివాహస్య పరతః ప్రీణనం భవేత్ ॥ ౨,౩౦.
అస్వస్థతలో లేదా మరణ సమయానికి, శరీరం భూమిపై ఉన్నప్పుడు, ఆ దానం departed వ్యక్తికి సంతృప్తిని ఇస్తుంది.