కిమర్థం పుత్రపుత్రాశ్చ తస్య తిష్ఠన్తి చాగ్రతః । కిమర్థం దీపదానఞ్చ కిమర్థం విష్ణుపూజనమ్ ॥ ౨,౨౮.
ఆయన కుమారులు, మనవళ్లు ముందుగా ఎందుకు నిలబడతారు? దీపాలను ఎందుకు వెలిగిస్తారు? విష్ణువు పూజను ఎందుకు చేస్తారు?
కిమర్థమాతురో దానం దదాతి ద్విజపుఙ్గవే । బన్ధూన్మిత్రాణ్యమిత్రాంశ్చ క్షమాపయతి తత్కథమ్ ॥ ౨,౨౮.
ఒక రోగి ఎందుకు బ్రాహ్మణులకు దానం ఇస్తాడు? బంధువులు, మిత్రులు, శత్రువులను ఎందుకు క్షమించమని అడుగుతాడు? అది ఎలా జరుగుతుంది?
తిలా లోహం హిరణ్యం చ కార్పాసం లవణం తథా । సప్తధాన్యం క్షితిర్గావో దీయతే కేన హే తునా ॥ ౨,౨౮.
ఎందుకు నువ్వులు, ఇనుము, బంగారం, పత్తి, ఉప్పు, ఏడు రకాల ధాన్యాలు, భూమి, ఆవులు దానం చేస్తారు? ఇవి ఎవరు ఇస్తారు?
కథం చ మ్రియతే జన్తుర్మృతస్య చ కుతో గతిః । అతివాహశరీరం చ కథం విశ్రమతే తదా ॥ ౨,౨౮.
ప్రాణి ఎలా చనిపోతుంది? చనిపోయినవారికి ఎక్కడికి పోతారు? ఆ సమయంలో సూక్ష్మదేహం ఎలా విశ్రాంతి పొందుతుంది?
శంవ స్కన్ధే వహేత్పుత్రో వహ్నిదాతా చ పౌత్రకః । కిమర్థం దేవ దేవేశ ఆజ్యేనాభ్యఞ్జనం కుతః ॥ ౨,౨౮.
శవాన్ని కుమారుడు భుజంపై ఎందుకు మోస్తాడు? మనవడు అగ్ని ఎందుకు ఇస్తాడు? దేవదేవా, శరీరానికి నెయ్యి ఎందుకు పట్టిస్తారు?
యమసూక్తం కిమర్థం చ ఉదీచీం దిశమాహరేత్ । పానీయమేకవస్త్రేణ సూర్యబిమ్బనిరీక్షణమ్ ॥ ౨,౨౮.
యమసూక్తాన్ని ఎందుకు చదువుతారు? ఉత్తర దిక్కు ఎందుకు పిలుస్తారు? ఒక్క వస్త్రంతో నీళ్లు ఎందుకు ఇస్తారు? సూర్యుడిని ఎందుకు చూస్తారు?
యవసర్షపదూర్వాశ్చపాషాణే నిమ్బచర్వణమ్ । వస్త్రం నరశ్చ నారీ చ విదధ్యాదధరోత్తరమ్ ॥ ౨,౨౮.
యవలు, ఆవాలు, దర్భ గడ్డి రాయిపై ఎందుకు పెడతారు? వేప ఆకులు ఎందుకు నమిలుతారు? పురుషుడు, స్త్రీ దిగువ, పై వస్త్రాలు ఎందుకు ధరించాలి?
అన్నాద్యం గృహమాగత్య భోక్తవ్యం గోత్రిభిః సహ । నవకాని చ పిణ్డాని కిమర్థం వితరేత్సుతః ॥ ౨,౨౮.
ఇంటి వద్ద బంధువులతో కలిసి అన్నం, తినుబండారాలు ఎందుకు తినాలి? కుమారుడు తొమ్మిది పిండాలు ఎందుకు పెడతాడు?
కిమర్థం చత్వరే దుగ్ధం పాత్రే పక్వే చ మృన్మయే । కాష్ఠత్రయం గుణే బద్ధ్వా కృత్వా రాత్రౌ చతుష్పథే ॥ ౨,౨౮.
చౌరస్తాలో మట్టి పాత్రలో పాలు ఎందుకు పెడతారు? మూడు ముక్కల కట్టెలను కట్టి రాత్రి నలుబై దారుల మలుపులో ఎందుకు పెడతారు?
నిశాయాం దీయతే దీపో యావదబ్దం దినేదినే । దాహోదకం కిమర్థం చ సంవాదః స్వజనైః సహ ॥ ౨,౨౮.
ఒక సంవత్సరం పాటు ప్రతిరోజూ రాత్రి దీపం ఎందుకు వెలిగిస్తారు? నీళ్లు ఎందుకు ఇస్తారు? తనవారితో మాట్లాడటం ఎందుకు జరుగుతుంది?
భగవన్నతివాహస్య నవపిణ్డైస్తు కిం భవేత్ । కథం దేవపితృభ్యశ్చ వాహస్యావాహనం కథమ్ । ఇదం చ క్రియతే దేవ కస్మాత్పిణ్డం ప్రదాపయేత్ ॥ ౨,౨౮.
భగవన్, మరణించినవారికి తొమ్మిది పిండాలు పెడితే ఏమవుతుంది? దేవతలు, పితృదేవతలకు ఆహ్వానం ఎలా చేస్తారు? పిండం ఎందుకు ఇవ్వాలి?
కిం తత్ప్రదీయతే తస్య పిణ్డదానాదనన్తరమ్ । అస్థిసఞ్చయనం చైవ శయ్యాదానం కిమర్థకమ్ ॥ ౨,౨౮.
పిండప్రదానం తరువాత ఏమి ఇస్తారు? ఎముకలు ఏరడం, మంచం సిద్ధం చేయడం ఎందుకు చేస్తారు?
ద్వితీయేఽహ్ని కుతః స్నానం చతుర్థే సాగ్నికే ద్విజే । దశమే కిం మలస్నానం కార్యం సర్వజనైః సహ ॥ ౨,౨౮.
రెండవ రోజున స్నానం ఎందుకు చేస్తారు? నాల్గవ రోజున అగ్నితో బ్రాహ్మణులు ఎందుకు స్నానం చేస్తారు? పదవ రోజున అందరూ కలసి మలిని తొలగించేందుకు స్నానం ఎందుకు చేయాలి?
కస్మాత్తైలోద్వర్తనం చ స్కన్ధవాహాన్ గృహం నయేత్ । తైః సముద్వర్తనం చాపి దద్యుః స్థలజలాశ్రయే ॥ ౨,౨౮.
ఎందుకు నూనెతో మర్దనం చేయాలి? శవాన్ని మోసినవారిని ఇంటికి ఎందుకు తీసుకురావాలి? వారు నేల, నీరు ఉన్న చోట మర్దనం ఎందుకు చేయాలి?
దేశమేఽహని యః పిణ్డస్తం దద్యాదామిషేణ తు । పిణ్డం చైకాదశే కస్మాద్వృషోత్సర్గః కథం భవేత్ ॥ ౨,౨౮.
ఏ రోజున మాంసంతో పిండం ఇవ్వాలి? పదకొండవ రోజున పిండప్రదానం ఎందుకు చేయాలి? వృషభాన్ని విడిచిపెట్టడం ఎలా జరుగుతుంది?
శ్రాద్ధాని షోడశైతాని అబ్దం యావత్కుతో వద । అన్నాదిచోదకేనైవ షష్ట్యధికశతత్రయమ్ ॥ ౨,౨౮.
ఒక సంవత్సరం పాటు పదహారు శ్రాద్ధాలు ఎందుకు చేయాలి? అన్నం, నీళ్లు కలిపి నూరయ్యారవ మూడింటిని ఎందుకు సమర్పించాలి?
దినేదినే చ దాతవ్యం ఘటాన్నం ప్రేతతృప్తయే । ప్రాప్తే కాలే చ మ్రియతే అనిత్యో మానవః ప్రభో ॥ ౨,౨౮.
ప్రేతాత్మకు తృప్తి కోసం ప్రతిరోజూ గిన్నెలో అన్నం ఎందుకు పెట్టాలి? ప్రభూ, సమయం వచ్చినప్పుడు మానవుడు మరణిస్తాడు, అతడు శాశ్వతుడు కాదు.
ఛిద్రం తు నైవ పశ్యామి కుతో జీవః స నిర్గతః । కుతో గచ్ఛన్తి భూతాని పృథివ్యాపో మనస్తథా ॥ ౨,౨౮.
ఏదైనా రంధ్రం కనబడదు, మరి ఆత్మ ఎక్కడినుంచి బయటకు వస్తుంది? భూమి, నీరు, మనస్సు ఎక్కడికి పోతాయి?
తేజో వదస్వ మే నాథ వాయురాకాశమేవ చ । వాయవశ్చైవ పఞ్చైతే కథం గచ్ఛన్తి చాప్తయే ॥ ౨,౨౮.
ప్రభూ, అగ్ని, గాలి, ఆకాశం, ఇంకా ఐదు వాయువులు గురించి నాకు చెప్పండి. ఇవి మరణ సమయంలో ఎలా వెళ్లిపోతాయో వివరించండి.
లోభమోహాదయః పఞ్చ శరీరే చైవ తస్కరాః । తృష్ణా కామోఽప్యహఙ్కారః కుతో యాన్తి జనార్దన ॥ ౨,౨౮.
జనార్దనా, శరీరంలో ఉండే ఐదు దొంగలు — లోభం, మోహం, దాహం, కామం, అహంకారం — ఇవి మరణానంతరం ఎక్కడికి పోతాయో చెప్పండి.
పుణ్యం వాప్యథ వాపుణ్యం యత్కిఞ్చిత్సుకృతం తథా । నష్టే దేహే కుతో యాన్తి దానాని వివిధాని చ ॥ ౨,౨౮.
పుణ్యం, పాపం, చేసిన మంచి పనులు, ఇంకా రకరకాల దానాలు — ఇవన్నీ శరీరం నశించిన తర్వాత ఎక్కడికి పోతాయో చెప్పండి.
సపిణ్డనం కిమర్థం చ పూర్ణే సంవత్సరేఽపి వా । ప్రేతస్య మేలనం సార్ధం కైః సమం తత్ర కో విధిః ॥ ౨,౨౮.
సపిండ క్రియ ఎందుకు చేస్తారు? ఏడాది పూర్తయ్యాకా, లేదా అంతకంటే ముందే చేస్తే దాని ప్రయోజనం ఏమిటి? మరణించినవాడు ఎవరి తోడుగా చేరుతాడు? అక్కడ నియమం ఏమిటి?
యే దగ్ధా యే త్వదగ్ధాశ్చ పతితా యే నరాభువి । యాని చాన్యాని భూతాని తేషామన్తే భవేచ్చ కిమ్ ॥ ౨,౨౮.
దహనం చేసినవారు, దహనం చేయని వారు, భూమిపై పడిపోయినవారు, ఇంకా ఇతర జీవులు — వీరికి చివరికి ఏమవుతుంది?
పాపినో యే దురాచారా ముద్గలత్వం చ యే గతాః । ఆత్మఘాతీ బ్రహ్మహా చ స్తేయీ విశ్వాసఘాతకః ॥ ౨,౨౮.
పాపులు, దురాచారులు, ముద్గలత్వం పొందినవారు, ఆత్మహత్య చేసుకున్నవారు, బ్రాహ్మణ హంతకులు, దొంగలు, విశ్వాస ఘాతకులు — వీరి స్థితి ఏమవుతుంది?
కపిలాం యః పిబేచ్ఛూద్రో యః పఠేద్వైదికాక్షరమ్ । ధారయేద్వా బ్రహ్మసూత్రం కా గతిస్తస్య మాధవ ॥ ౨,౨౮.
మాధవా, ఒక శూద్రుడు ఎర్రగొర్రె పాలు తాగితే, వేద మంత్రాలు చదివితే, లేదా బ్రహ్మసూత్రం ధరిస్తే — అతని గతి ఏమవుతుంది?
విప్రస్య బ్రాహ్మణీ భార్యా సంగృహీ తా యదా భవేత్ । తస్మాత్పాపాచ్చ భీతోఽహం తన్మే వద జగత్పతే । సర్వమేతన్మయా పృష్టో వద లోకహితాయ వై ॥ ౨,౨౮.
బ్రాహ్మణుని భార్యను మరొకరు తీసుకుంటే దాని పాపం ఎంతటి దోషమో చెప్పండి జగత్పతే. ఆ పాపం నాకు భయంగా ఉంది. నేను అడిగిన ప్రతీ విషయాన్ని, ప్రజల మేలు కోసం వివరించండి.
శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౨౯ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । సాధు పృష్టం త్వయా భద్ర మానుషాణాం హితాయ వై । శృణుష్వావహితో భూత్వా సర్వమేవౌర్ధ్వదైహికమ్ ॥ ౨,౨౯.
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు — నీవు మానవుల మేలు కోసం మంచి ప్రశ్నలు అడిగావు. మరణానంతర క్రియలన్నింటినీ శ్రద్ధగా విను.
కమ్యగ్విభేదరహితం శ్రుతిస్మృతిసముద్ధృతమ్ । యన్న దృష్టం సురైః సేన్ద్రైర్యోగిభిర్యోగచిన్తకైః ॥ ౨,౨౯.
నేను చెప్పేది స్వార్థం లేకుండా, వేదాలు, స్మృతులలోనుంచి తీసుకున్నది. దీనిని ఇంద్రుడితో సహా దేవతలు, ధ్యానంలో లీనమైన యోగులు కూడా చూడలేదు.
గుహ్యాద్గుహ్యతరం వత్స నాఖ్యాతం కస్యచిత్క్వచిత్ । భక్తస్త్వం హి మహాభాగ సర్వం తే కథయామ్యహమ్ ॥ ౨,౨౯.
ఇది అత్యంత రహస్యమైనది, ఎవరికి ఎక్కడా చెప్పలేదు. నీవు భక్తుడవు, అదృష్టవంతుడవు కాబట్టి, నేను నీకు అన్నీ వివరంగా చెబుతాను.
అపుత్రస్య గతిర్నాస్తి స్వర్గో నైవ చ నైవ చ । యేన కేనాప్యుపాయేన కార్యం జన్మ సుతస్య చ ॥ ౨,౨౯.
కొడుకు లేని వాడికి పరలోక మార్గం లేదు, స్వర్గం లేదు. ఏ విధంగా అయినా కొడుకు పుట్టేలా చూసుకోవాలి.