ఇత్యుక్తో గరుడో రుద్ర ! కశ్యపాయాహ పృచ్ఛతే 2.
ఇలా అడిగినప్పుడు, గరుత్మంతుడు కశ్యపుని ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాడు, ఓ రుద్రా!
స్వయం చాన్యమనా భూత్వా విద్యయాన్యాన్య జీవయత్ గరుడోక్తం గారుడం హి శ్రృణు రుద్ర ! మదాత్మకమ్ ।। 2.
తన మనస్సు మరొకదానిపై నిలిపి, విద్యతో మరొకరిని ప్రాణం పోసాడు. గరుత్మంతుడు తన స్వరూపమైన గారుడ విద్యను చెప్పినదాన్ని విను, ఓ రుద్రా!
ఇతి రుద్రాబ్జజౌ విష్ణోః శుశ్రావ బ్రహ్మణో మునిః 3.
ఇలా బ్రహ్మ నుండి, పద్మంలో జన్మించిన రుద్రుడు, విష్ణువు గురించి ఆ ముని విన్నాడు.
మునీనాం శ్రృణ్వతాం మధ్యే సర్గాద్యం దేవపూజనమ్ 3.
మునులు అందరూ వినుతూ ఉండగా, సృష్టి ప్రారంభంలో దేవతల ఆరాధన ఎలా జరిగిందో వివరించబడింది.
వర్ణాశ్రమాదిధర్మాశ్చ దానరాజ్యాదిధర్మకాః 3.
వర్ణాశ్రమ ధర్మాలు, దానం, రాజ్యం వంటి విధులు కూడా వివరించబడ్డాయి.
అంగాని ప్రలయో ధర్మకామార్థజ్ఞానముత్తమమ్ 3.
ఆంగాలు, లయ, ధర్మం, కామం, అర్థం అనే విషయాల్లో ఉన్న ఉత్తమమైన జ్ఞానం వివరించబడింది.
పురాణే గారుడే సర్వం గరుడో భగవానథ 3.
ఈ సర్వ విషయాలను గారుడ పురాణంలో, భగవంతుడైన గరుత్మంతుడు వివరించాడు.
భుత్వా హరేర్వాహనం చ సర్గాదీనాం చ కారణమ్ 3.
హరివాహనుడై, సృష్టి మొదలైన వాటికి కారణమైన గరుత్మంతుడు,
చక్రే క్షుధా హృతం యస్య బ్రహ్మాణ్డముదరే హరేః 3.
హరిదేవుని పొట్టలోని బ్రహ్మాండాన్ని ఆకలి తో పట్టుకున్న వాడు ఈ కార్యాలను చేశాడు.
కశ్యపో గారుడాద్వృక్షం దగ్ధం చాజీవయద్యతః 3.
గరుత్మంతుడి విద్యా శక్తితో, కశ్యపుడు గారుడుని వల్ల కాలిన వృక్షాన్ని మళ్లీ ప్రాణం పోశాడు.
తచ్ఛ్రీమద్రారుడం పుణ్యం సర్వదం పఠతస్తవ 3.
ఆ పవిత్రమైన, పుణ్యమైన గారుడ విద్యను నీవు చదివితే, అన్ని ఫలితాలు లభిస్తాయి.
సర్గశ్చ ప్రతిసర్గశ్చ వంశో మన్వన్తరాణి చ 4.
సృష్టి, ప్రళయము, వంశాలు, మన్వంతరాలు వివరించబడ్డాయి.
శ్రృణు రుద్ర ప్రవక్ష్యామి సర్గాదీన్పాపనాశనాన్ 4.
విను రుద్రా! పాపాలను నశింపజేసే సృష్టి మొదలైన విషయాలను నేను వివరించబోతున్నాను.
నరనారాయణో దేవో వాసుదేవో నిరంజనః 4.
దేవుడైన నరనారాయణుడు, వాసుదేవుడు, నిష్కల్మషుడైన వాడు గురించి చెప్పబడింది.
తదేతత్సర్వమేవైతవ్ద్యక్తావ్యక్తస్వరూపవత్ । తథా పురుషరూపేణ కాలరూపేణ చ స్థితమ్ ।। 4.
ఇవి అన్నీ వ్యక్తమైన రూపంలోను, అవ్యక్తమైన స్వరూపంలోను, పురుషరూపంలోను, కాలరూపంలోను ఉన్నాయి.
వ్యక్తం విష్ణుస్తథాఽవ్యక్తం పురుషః కాల ఏవ చ 4.
వ్యక్తమైనది విష్ణువు, అవ్యక్తమైనది పురుషుడు, అలాగే కాలమూ ఆయనే.
అనాదినిధనో ధాతా త్వనన్తః పురుషోత్తమః 4.
ఆ సృష్టికర్తకు ఆదీ లేదు, అంతమూ లేదు, ఆయన అనంతుడు, పరమపురుషుడు.
తస్మాహుద్ధిర్మనస్తస్మాత్తతః ఖం పవనస్తతః 4.
ఆయన నుండి బుద్ధి, బుద్ధి నుండి మనస్సు, మనస్సు నుండి ఆకాశం, ఆకాశం నుండి గాలి ఉద్భవించాయి.
అణ్డో హిరణ్మయో రుద్ర । తస్యాన్తః స్వయమేవ హి 4.
పసిడితో మెరిసే గుడ్డు రూపంలో రుద్రుడు ఉన్నాడు; ఆ గుడ్డులో ఆయన తానే నివసిస్తున్నాడు.
బ్రహ్మా చతుర్ముఖో భూత్వా రజోమాత్రాధికః సదా 4.
బ్రహ్మదేవుడు నాలుగు ముఖాలతో ఉండి, ఎప్పుడూ రాజోగుణానికి అధికుడిగా ఉంటాడు.
అణ్డస్యాన్తర్జగత్సర్వం సదేవాసురమానుషమ్ 4.
ఆ గుడ్డులోనే దేవతలు, అసురులు, మనుష్యులతో కూడిన ఈ లోకమంతా ఉంది.
అపసంహ్రియతే చాన్తే సంహర్త్తా చ స్వయం హరి 4.
చివరికి అన్నీ లయమైపోతాయి; ఆ సమయానికి హరి తానే సంహారకుడవుతాడు.
రుద్రరూపీ చ కల్పాన్తే జగత్సంహరతేఽఖిలమ్ 4.
కాలచక్రం ముగిసినప్పుడు, రుద్రుని రూపంలో ఆయన ఈ లోకాన్ని మొత్తం నాశనం చేస్తాడు.
దంష్టూయోద్ధరతి జ్ఞాత్వా వారహీమాస్థితస్తనూమ్ 4.
వారాహావతారాన్ని ధరించి, తన దంతాలతో భూమిని ఎత్తిపడతాడు.
ప్రథమో మహతః సర్గో విరూపో బ్రహ్మణస్తు సః 4.
మహత్తత్త్వానికి మొదటి సృష్టి, బ్రహ్మదేవునికి చెందిన వికృతమైనది.
వైకారికస్తృతీయస్తు సర్గస్త్వైన్ద్రియకః స్మృతః 4.
మూడవ సృష్టిని వైకారికం అంటారు; ఇది ఇంద్రియాల సృష్టి.
ముఖ్యసర్గశ్చతుర్థస్తు ముఖ్యా వై స్థావరాః స్మృతాః 4.
నాల్గవ సృష్టి ప్రధానమైనది; అందులో స్థావరజంతువులు ముఖ్యమైనవిగా గుర్తించబడ్డాయి.
తదూర్ద్ధస్త్రోతసాం షష్ఠో దేవసర్గస్తు స స్మృతః 4.
ఆపై ఉన్న ఆరో సృష్టిని దేవతల సృష్టిగా గుర్తించారు.
అష్టమోఽనుగ్రహః సర్గః సాత్త్వికస్తామసస్తు సః 4.
ఎనిమిదవ సృష్టి అనుగ్రహంగా, సత్త్వగుణం మరియు తమోగుణంతో కూడినదిగా ఉంది.
ప్రాకృతో వైకృతశ్చాపి కౌమారో నవమః స్మృతః 4.
ప్రాకృత, వైకృత, కౌమార సృష్టులు తొమ్మిదవదిగా గుర్తించబడ్డాయి.