గరుడపురాణమ్

స్త్రీపుమాంశౌ సహైకత్వం పాప్నుతః కథముత్తమమ్ । జీవేద్భర్తరి నారీణాం సపిణ్డీకరణం కుతః ॥ ౨,౨౬.

స్త్రీ, పురుషులు కలసి పరమ ఐక్యాన్ని ఎలా పొందగలరు? భర్త బతికుండగా, స్త్రీలకు సపిండకర్మ ఎప్పుడు చేయాలి?

భర్తృలోకం కథం యాన్తి స్వర్గలోకం సురేశ్వర । అగ్న్యారోహే కథం శ్రాద్ధం వృషోత్సర్గః కథం భవేత్ ॥ ౨,౨౬.

భర్త లోకానికి వారు ఎలా చేరుకుంటారు? లేదా స్వర్గానికి ఎలా వెళ్తారు, దేవేంద్రా? అగ్నిప్రవేశ సమయంలో శ్రాద్ధం ఎలా చేయాలి? వృషోత్సర్గం ఎలా జరగాలి?

ఘటదానం కథం కార్యం సపిణ్డీకరణే కృతే । కథయస్వ ప్రసాదేన హీతాయ జగతాం ప్రభో ॥ ౨,౨౬.

సపిండకర్మ జరిగినప్పుడు ఘటదానం ఎలా చేయాలి? ప్రభూ! జగత్తుకు హితంగా దయచేసి వివరంగా చెప్పు.

శ్రీభగవానువాచ । యథావత్కథయిష్యామి సపిణ్డీకరణం ఖగ । వర్షం యావత్ఖగశ్రేష్ఠ యదాచరతి మానవః ॥ ౨,౨౬.

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: పక్షిరాజా! సపిండకర్మను పూర్తిగా వివరంగా చెబుతాను. ఓ పక్షిశ్రేష్ఠా! మనిషి ఎంతకాలం ఆచరిస్తే, అంతవరకు—

సపిణ్డనే తతో వృత్తే పితృలోకం స గచ్ఛతి । తస్మాత్పుత్త్రేణ కర్తవ్యం సపిణ్డీకరణం పితుః ॥ ౨,౨౬.

సపిండకర్మ జరిగిన తర్వాత, అతడు పితృలోకాన్ని పొందుతాడు. అందుకే కుమారుడు తన తండ్రికి సపిండకర్మను తప్పక చేయాలి.

సంవత్సరే తు సమ్పూర్ణే కుర్యాత్పిణ్డ ప్రవేశనమ్ । పిణ్డప్రవేశవిధినా తస్య నిత్యం మృతాహ్నికమ్ ॥ ౨,౨౬.

సంవత్సరం పూర్తయిన తర్వాత, పిండప్రవేశాన్ని చేయాలి. పిండప్రవేశ విధానంతో, ప్రతిరోజూ మృతులకు చేయాల్సిన కర్మలు నెరవేరతాయి.

నిశ్చితం పక్షిశార్దూల వర్షాన్తే పిణ్డమేలనమ్ । సహపిణ్డే కృతే ప్రేతస్తతో యాతి పరాం గతిమ్ । తన్నామ సమ్పరిత్యజ్య తతః పితృగణో భవేత్ ॥ ౨,౨౬.

పక్షిశార్దూలా! సంవత్సరం ముగిసినప్పుడు పిండాల కలయిక జరుగుతుంది. కలిపిన తర్వాత, ప్రేతాత్మ పరమగతిని పొందుతుంది. అప్పటి నుంచి అతని పేరు విడిచిపెట్టి, పితృగణంలో చేరిపోతాడు.

త్రిపక్షే వాపి షణ్మాసే మేలయేత్ప్రపితామహైః । జ్ఞాత్వా వృద్ధివివాహాది స్వగోత్రవిహితాని చ ॥ ౨,౨౬.

లేదా, మూడు పక్షాలు, ఆరు నెలలు లేదా ప్రపితామహులతో కలిపి కూడా పిండాలను కలపవచ్చు. వృద్ధి, వివాహాది, తన వంశానికి సంబంధించిన ఆచారాలను తెలుసుకొని చేయాలి.

వివాహం నైవ కుర్వీత మృతే చ గృహమేధిని । భిక్షుర్భిక్షాం న గృహ్ణాతి యావత్కుర్యాత్సపిణ్డనమ్ ॥ ౨,౨౬.

గృహస్థుడు మరణించినప్పుడు, వివాహం చేయకూడదు. సన్యాసి కూడా సపిండకర్మ పూర్తయ్యే వరకు భిక్ష తీసుకోడు.

స్వగోత్రేఽప్యశుచిస్తావద్యావత్పిణ్డం న మేలయేత్ । మేలనాత్ప్రేతశబ్దస్తు నివర్తేత ఖగేశ్వర ॥ ౨,౨౬.

తన వంశంలోనే అయినా, పిండాలు కలపకముందు అపవిత్రుడిగానే ఉంటాడు. పిండాలు కలిపిన తర్వాత, 'ప్రేత' అనే పేరు పోతుంది, ఓ పక్షిరాజా!

ఆనన్త్యాత్కులధర్మాణాం పుంసాఞ్చైవాయుషః క్షయాత్ । అస్థిరత్వాచ్ఛరీరస్య ద్వాదశాహః ప్రశస్యతే ॥ ౨,౨౬.

కుటుంబ ధర్మాలు అంతులేనివి, మనుషుల ఆయుషు తగ్గిపోతున్నది, శరీరం కూడా స్థిరంగా ఉండదు కనుక, పన్నెండు రోజులు చేయడం శ్రేయస్కరం.

నిరగ్నికః సాగ్నికో వా ద్వాదశాహే సపిణ్డయేత్ ॥ ౨,౨౬.

అగ్ని లేకపోయినా, అగ్ని ఉన్నా, పన్నెండవ రోజు సపిండకర్మను చేయాలి.

ద్వాదశాహే త్రిపక్షే వా షణ్మాసే వత్సరేఽపి వా । సపిణ్డీకరణం ప్రోక్తమృషిభిస్తత్త్వదర్శిభిః ॥ ౨,౨౬.

పన్నెండవ రోజు, లేక మూడు పక్షాలు, ఆరు నెలలు, లేదా సంవత్సరం అయినా, సపిండకర్మను తత్వాన్ని గ్రహించిన ఋషులు చెప్పిన విధంగా చేయాలి.

సపుత్త్రస్య న కర్తవ్యమేకోద్దిష్టం కదాచన । సపిణ్డీకరణాదూర్ధ్వం యత్రయత్ర ప్రదీయతే ॥ ౨,౨౬.

కొడుకు ఉన్నవారికి, ఎప్పుడూ ఎక్కడైనా, ఒకే ఒక్క పిండం సమర్పించే కార్యం చేయకూడదు. సపిండీకరణం పూర్తయిన తర్వాత అలాంటి పిండదానం జరగకూడదు.

తత్రతత్ర త్రయం కార్యమన్యథా పితృఘాతకః । త్రిభిః కుర్యాదశక్తశ్చ పార్వణం మునినోదితమ్ ॥ ౨,౨౬.

అలాంటి సందర్భాల్లో మూడు విధులూ తప్పక చేయాలి. లేకపోతే పితృహంతకుడవుతాడు. చేయలేకపోతే, మునులు చెప్పినట్లు పక్షికాన్ని చేయాలి.

తద్దినే తద్దినే కుర్యాత్పితామహముఖాన్యతః । అజ్ఞానాద్దినమాసానాం తస్మాత్పార్వణమిష్యతే ॥ ౨,౨౬.

ప్రతి సంవత్సరంలో, ఆ తేది వచ్చినప్పుడు పితామహుల పేరుతో పిండకర్మ చేయాలి. కానీ, ఆ రోజు లేదా నెల తెలియకపోతే, పక్షికం చేయడమే సమంజసం.

అనుత్పన్నశరీరస్య న దానం పితృభిః సహ । ఏతైః షోడశభిః శ్రాద్ధైః ప్రేతో ముక్తస్తు జాయతే ॥ ౨,౨౬.

ఇంకా జన్మించని శరీరానికి పితృదేవతలతో కలిసి పిండదానం చేయకూడదు. అయితే, ఈ పదహారు శ్రాద్ధాలు చేసినవాడికి ప్రేతాత్మ విముక్తి కలుగుతుంది.

అపుత్త్రస్య సపిణ్డత్వం నైవ కుర్యాత్స్త్రియోఽపి వా । యావజ్జీవ చ సద్భత్ర్యా న కుర్యాత్సహపిణ్డతామ్ ॥ ౨,౨౬.

కొడుకు లేని వారికి, లేదా స్త్రీలకు, సపిండ సంబంధం ఏర్పరచకూడదు. మంచి భార్య బతికున్నంతవరకూ, ఆమెను సపిండంగా చేయకూడదు.

బ్రాహ్మాదిషు వివాహేషు యా వధూరిహ సంస్కృతా । భర్తృగోత్రేణ కర్తవ్యాస్తస్యాః పిణ్డోదకక్రియాః ॥ ౨,౨౬.

బ్రాహ్మాది వివాహాల్లో, ఇక్కడ సంస్కారం పొందిన వధువుకు భర్త వంశానుసారం పిండోదకకర్మలు చేయాలి.

ఆసురాదివివా హేషు యా వ్యూఢా కన్యకా భవేత్ । తస్యాస్తు పితృగోత్రేణ కుర్యాత్పిణ్డోదకక్రియాః ॥ ౨,౨౬.

అసురాది వివాహాల్లో, పెళ్లైన కన్యకు తండ్రి వంశానుసారం పిండోదకకర్మలు చేయాలి.

పితుః పుత్త్రేణ కర్తవ్యం సపిణ్డీకరణం సదా । పుత్త్రాభావే తు పత్నీ స్యాత్పత్న్యభావే సహోదరః ॥ ౨,౨౬.

తండ్రికి సపిండీకరణం ఎప్పుడూ కొడుకు చేత చేయాలి. కొడుకు లేనప్పుడు భార్య చేయాలి. భార్య లేకపోతే అన్న చేయాలి.

భ్రాతా వా భ్రాతృపుత్త్రో వా సపిణ్డః శిష్య ఏవ వా । సపిణ్డనక్రియాం కృత్వా కుర్యాన్నాన్దీముఖం తతః ॥ ౨,౨౬.

అన్న, అన్న కుమారుడు లేదా శిష్యుడు సపిండుడైతే, వారు సపిండకర్మ చేసి, తర్వాత నాందీముఖం నిర్వహించాలి.

జ్యేష్ఠస్యైవ కనిష్ఠేన భ్రాతృపుత్త్రేణ భార్యయా । సపిణ్డీకరణం కార్యం పుత్రహీనే నరే ఖగ ॥ ౨,౨౬.

ఓ పక్షీ! కొడుకు లేని మనిషికి, చిన్న అన్న, అన్న కుమారుడు లేదా పెద్దవాడి భార్య సపిండీకరణం చేయాలి.

భ్రాతౄణామేకజాతానామేకశ్చేత్పుత్రవాన్ భవేత్ । సర్వేతే తేన పుత్రేణ పుత్రిణో మనురబ్రవీత్ ॥ ౨,౨౬.

ఒక తల్లిదండ్రుల నుంచి పుట్టిన అన్నదమ్ములలో ఒకరికి మాత్రమే కొడుకు ఉంటే, ఆ కొడుకు ద్వారా అందరికీ పుత్రసంతానం కలిగినట్లని మనువు చెప్పారు.

సర్వేషాం పుత్రహీనానాం పత్నీ కుర్యాత్సపిణ్డనమ్ । ఋత్విజా కారయేద్వాపి పురోహితమథాపి వా ॥ ౨,౨౬.

కొడుకులేని వారందరికీ భార్యే సపిండకర్మ చేయాలి. లేకపోతే, ఋత్వికులు లేదా పురోహితుడు చేయవచ్చు.

కృతచూడోపనీతశ్చ పితుః శ్రాద్ధం సమాచరేత్ । ఉచ్చారయేత్స్వధాకారం న తు వేదాక్షరాణ్యసౌ ॥ ౨,౨౬.

చూడాకర్మ, ఉపనయనం చేసినవాడు తండ్రి శ్రాద్ధం చేయాలి. స్వధా మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి. కానీ వేదాక్షరాలు పలకకూడదు.

భర్త్రాదిభిస్త్రిభిః కార్యం సపిణ్డీకరణం స్త్రియాః । పితృవ్యభ్రాతృపుత్రేణ సోదరేణ కనీయసా ॥ ౨,౨౬.

స్త్రీకి, భర్త మొదలైన ముగ్గురు, పితృవ్యుడు, అన్న కుమారుడు లేదా చిన్న అన్న సపిండీకరణం చేయాలి.

అర్వాక్సంవత్సరాత్సన్ధౌ పూర్ణే సంవత్సరేఽపి వా । యే సపిణ్డీకృతాః ప్రేతాస్తేషాం న స్యాత్పృథక్క్రియా ॥ ౨,౨౬.

ఒక సంవత్సరం లోపల, సంవత్సరాంతంలో లేదా సంవత్సరం పూర్తయ్యాక, సపిండీకరణం చేసిన ప్రేతలకు వేరుగా పిండకర్మ చేయకూడదు.

సపిణ్డనే కృతే వత్స పృథక్త్వం తు విగర్హితమ్ । యస్తు కుర్యాత్పృథక్పిణ్డం పితృహా సోఽభిజాయతే ॥ ౨,౨౬.

సపిండీకరణం చేసిన తర్వాత వేరుగా చేయడం తప్పు. ఎవడు వేరుగా పిండం సమర్పిస్తే, అతడు పితృహంతకుడవుతాడు.