గరుడపురాణమ్

ప్రత్యబ్దం పితృమాతృభ్యాం శ్రాద్ధం దత్త్వా న లిప్యతే । ఏకోద్దిష్టం పరిత్యజ్య పార్వణం కురుతే యది ॥ ౨,౨౫.

ప్రతి సంవత్సరం తల్లిదండ్రులకు శ్రాద్ధం చేసి ఇస్తే పాపం అంటదు. ఒకవేళ కొంత మాత్రపు శ్రాద్ధాన్ని వదిలేసి పూర్తి శ్రాద్ధం చేస్తే,

ఆత్మానం చ పితౄంశ్చైవ స నయేద్యమమన్దిరమ్ । సంగృహీతస్తు యః కేచిద్దాసీపుత్త్రాదయశ్చ యే ॥ ౨,౨౫.

తాను కూడా, తన పితృదేవతలను కూడా యమలోకానికి తీసుకుపోతాడు. దత్తత కుమారుడు, దాసి కుమారుడు మొదలైనవారు,

తీర్థే కుర్యుః పితృశ్రాద్ధం దానం (మాసం) దద్యుర్ద్విజన్మనే । సంగృహీతసుతో భూత్వా పాకం వా యః ప్రయచ్ఛతి ॥ ౨,౨౫.

వారు తీర్థంలో పితృశ్రాద్ధం చేయవచ్చు, ప్రతి నెల ద్విజులకు దానం ఇవ్వవచ్చు. దత్తత కుమారుడిగా అయ్యి ఎవరు అన్నం సమర్పిస్తే,

వృథా శ్రాద్ధం విజానీయాచ్ఛూద్రాన్నేన యథా ద్విజః । న ప్రీణయతి తచ్ఛ్రాద్ధం పితామహముఖాన్పితౄన్ । ఏవం జ్ఞాత్వా స్వగశ్రేష్ఠ హీనజాతీన్సుతాంస్త్యజేత్ ॥ ౨,౨౫.

బ్రాహ్మణుడికి శూద్రుడి చేత అన్నం ఇచ్చినట్టు, ఆ శ్రాద్ధం వ్యర్థమవుతుంది. ఆ శ్రాద్ధంతో పితామహుడు మొదలైన పితృదేవతలు సంతృప్తి చెందరు. ఇది తెలుసుకుని, ఓ పక్షిరాజా, హీనజాతి కుమారులను వదిలేయాలి.

(బ్రాహ్మణ్యాం బ్రాహ్మణాజ్జాతశ్చాణ్డాలాదధమః స్మృతః ) । యస్తు ప్రవ్రజితాజ్జాతో బ్రాహ్మణ్యాం శూద్రతశ్చ యః ॥ ౨,౨౫.

బ్రాహ్మణుడి భార్య నుంచి బ్రాహ్మణుని ద్వారా పుట్టినా, చండాలుడైతే అతడు అధముడిగా గుర్తించబడతాడు. వ్రతస్థురాలి నుంచి పుట్టినవాడు, బ్రాహ్మణి నుంచి శూద్రుని ద్వారా పుట్టినవాడు కూడా అలాగే.

ద్వావేతౌ విద్ధి చాణ్డాలౌ సగోత్రాద్యస్తు జాయతే । స్వర్యాతివిహితాన్పుత్రః సముత్పాద్య ఖగేశ్వర ॥ ౨,౨౫.

ఒకే వంశంలో పుట్టిన ఈ ఇద్దరిని చండాలులుగా భావించాలి. నిబంధనలకు విరుద్ధంగా పుట్టిన కుమారుడు కూడా అలాగే, ఓ పక్షిరాజా.

తైః సువృత్తైః సుఖం ప్రాప్యం కువృత్తైర్నరకం వ్రజేత్ । హీనజాతిసముద్భూతైః సువృత్తైః సుఖమేధతే ॥ ౨,౨౫.

మంచి ప్రవర్తన ఉన్నవారు సుఖాన్ని పొందుతారు; చెడు ప్రవర్తన ఉన్నవారు నరకానికి వెళ్తారు. తక్కువ జాతిలో పుట్టినవారు కూడా మంచి ప్రవర్తనతో సుఖాన్ని పొందగలరు.

కలికలుషవిముక్తః పూజితః సిద్ధసఙ్ఘైరమరచమరమాలావీజ్యమానోఽప్సరోభిః । పితృశతమపి బన్ధూన్పుత్త్రపౌత్త్రప్రపౌత్త్రానపి నరకనిమగ్నానుద్ధరేదేక ఏవ ॥ ౨,౨౫.

కలియుగపు మలినతల నుంచి విముక్తుడై, సిద్ధుల సమూహాలచే పూజింపబడుతూ, అప్సరసలు అమరచమరాలతో వడివడిగా సేవ చేస్తూ ఉండగా, ఒకే ఒక్క వ్యక్తి నరకంలో పడ్డ వందలాది పితృదేవతలు, బంధువులు, కుమారులు, మనవలు, ప్రపౌత్రులను కూడా పైకి లేపగలడు.

శ్రీగరుడమాహపురాణమ్ ౨౬ గరుడ ఉవాచ । సత్యం బ్రూహి సురశ్రేష్ఠ కృపాం కృత్వా మయి ప్రభో । మృతానాం చైవ జన్తూనాం కదా కుర్యాత్సపిణ్డనమ్ ॥ ౨,౨౬.

గరుడుడు ఇలా అడిగాడు: దేవతలలో శ్రేష్ఠుడవైన ప్రభూ! దయచేసి నాకు సత్యాన్ని చెప్పు. మరణించినవారి కోసం సపిండకర్మను ఎప్పుడు చేయాలి?

సపిణ్డత్వే కుతో యాన్తి అసపిణ్డే కుతో గతిః । కేనైవ సహపిణ్డత్వం స్త్రీపుసోర్వక్తుమర్హసి ॥ ౨,౨౬.

సపిండ సంబంధం ఎలా కలుగుతుంది? సపిండం కానివారికి ఏమవుతుంది? స్త్రీ-పురుషుల మధ్య సపిండత్వం ఎలా ఏర్పడుతుంది? దయచేసి వివరంగా చెప్పు.

స్త్రీపుమాంశౌ సహైకత్వం పాప్నుతః కథముత్తమమ్ । జీవేద్భర్తరి నారీణాం సపిణ్డీకరణం కుతః ॥ ౨,౨౬.

స్త్రీ, పురుషులు కలసి పరమ ఐక్యాన్ని ఎలా పొందగలరు? భర్త బతికుండగా, స్త్రీలకు సపిండకర్మ ఎప్పుడు చేయాలి?

భర్తృలోకం కథం యాన్తి స్వర్గలోకం సురేశ్వర । అగ్న్యారోహే కథం శ్రాద్ధం వృషోత్సర్గః కథం భవేత్ ॥ ౨,౨౬.

భర్త లోకానికి వారు ఎలా చేరుకుంటారు? లేదా స్వర్గానికి ఎలా వెళ్తారు, దేవేంద్రా? అగ్నిప్రవేశ సమయంలో శ్రాద్ధం ఎలా చేయాలి? వృషోత్సర్గం ఎలా జరగాలి?

ఘటదానం కథం కార్యం సపిణ్డీకరణే కృతే । కథయస్వ ప్రసాదేన హీతాయ జగతాం ప్రభో ॥ ౨,౨౬.

సపిండకర్మ జరిగినప్పుడు ఘటదానం ఎలా చేయాలి? ప్రభూ! జగత్తుకు హితంగా దయచేసి వివరంగా చెప్పు.

శ్రీభగవానువాచ । యథావత్కథయిష్యామి సపిణ్డీకరణం ఖగ । వర్షం యావత్ఖగశ్రేష్ఠ యదాచరతి మానవః ॥ ౨,౨౬.

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: పక్షిరాజా! సపిండకర్మను పూర్తిగా వివరంగా చెబుతాను. ఓ పక్షిశ్రేష్ఠా! మనిషి ఎంతకాలం ఆచరిస్తే, అంతవరకు—

సపిణ్డనే తతో వృత్తే పితృలోకం స గచ్ఛతి । తస్మాత్పుత్త్రేణ కర్తవ్యం సపిణ్డీకరణం పితుః ॥ ౨,౨౬.

సపిండకర్మ జరిగిన తర్వాత, అతడు పితృలోకాన్ని పొందుతాడు. అందుకే కుమారుడు తన తండ్రికి సపిండకర్మను తప్పక చేయాలి.

సంవత్సరే తు సమ్పూర్ణే కుర్యాత్పిణ్డ ప్రవేశనమ్ । పిణ్డప్రవేశవిధినా తస్య నిత్యం మృతాహ్నికమ్ ॥ ౨,౨౬.

సంవత్సరం పూర్తయిన తర్వాత, పిండప్రవేశాన్ని చేయాలి. పిండప్రవేశ విధానంతో, ప్రతిరోజూ మృతులకు చేయాల్సిన కర్మలు నెరవేరతాయి.

నిశ్చితం పక్షిశార్దూల వర్షాన్తే పిణ్డమేలనమ్ । సహపిణ్డే కృతే ప్రేతస్తతో యాతి పరాం గతిమ్ । తన్నామ సమ్పరిత్యజ్య తతః పితృగణో భవేత్ ॥ ౨,౨౬.

పక్షిశార్దూలా! సంవత్సరం ముగిసినప్పుడు పిండాల కలయిక జరుగుతుంది. కలిపిన తర్వాత, ప్రేతాత్మ పరమగతిని పొందుతుంది. అప్పటి నుంచి అతని పేరు విడిచిపెట్టి, పితృగణంలో చేరిపోతాడు.

త్రిపక్షే వాపి షణ్మాసే మేలయేత్ప్రపితామహైః । జ్ఞాత్వా వృద్ధివివాహాది స్వగోత్రవిహితాని చ ॥ ౨,౨౬.

లేదా, మూడు పక్షాలు, ఆరు నెలలు లేదా ప్రపితామహులతో కలిపి కూడా పిండాలను కలపవచ్చు. వృద్ధి, వివాహాది, తన వంశానికి సంబంధించిన ఆచారాలను తెలుసుకొని చేయాలి.

వివాహం నైవ కుర్వీత మృతే చ గృహమేధిని । భిక్షుర్భిక్షాం న గృహ్ణాతి యావత్కుర్యాత్సపిణ్డనమ్ ॥ ౨,౨౬.

గృహస్థుడు మరణించినప్పుడు, వివాహం చేయకూడదు. సన్యాసి కూడా సపిండకర్మ పూర్తయ్యే వరకు భిక్ష తీసుకోడు.

స్వగోత్రేఽప్యశుచిస్తావద్యావత్పిణ్డం న మేలయేత్ । మేలనాత్ప్రేతశబ్దస్తు నివర్తేత ఖగేశ్వర ॥ ౨,౨౬.

తన వంశంలోనే అయినా, పిండాలు కలపకముందు అపవిత్రుడిగానే ఉంటాడు. పిండాలు కలిపిన తర్వాత, 'ప్రేత' అనే పేరు పోతుంది, ఓ పక్షిరాజా!

ఆనన్త్యాత్కులధర్మాణాం పుంసాఞ్చైవాయుషః క్షయాత్ । అస్థిరత్వాచ్ఛరీరస్య ద్వాదశాహః ప్రశస్యతే ॥ ౨,౨౬.

కుటుంబ ధర్మాలు అంతులేనివి, మనుషుల ఆయుషు తగ్గిపోతున్నది, శరీరం కూడా స్థిరంగా ఉండదు కనుక, పన్నెండు రోజులు చేయడం శ్రేయస్కరం.

నిరగ్నికః సాగ్నికో వా ద్వాదశాహే సపిణ్డయేత్ ॥ ౨,౨౬.

అగ్ని లేకపోయినా, అగ్ని ఉన్నా, పన్నెండవ రోజు సపిండకర్మను చేయాలి.

ద్వాదశాహే త్రిపక్షే వా షణ్మాసే వత్సరేఽపి వా । సపిణ్డీకరణం ప్రోక్తమృషిభిస్తత్త్వదర్శిభిః ॥ ౨,౨౬.

పన్నెండవ రోజు, లేక మూడు పక్షాలు, ఆరు నెలలు, లేదా సంవత్సరం అయినా, సపిండకర్మను తత్వాన్ని గ్రహించిన ఋషులు చెప్పిన విధంగా చేయాలి.

సపుత్త్రస్య న కర్తవ్యమేకోద్దిష్టం కదాచన । సపిణ్డీకరణాదూర్ధ్వం యత్రయత్ర ప్రదీయతే ॥ ౨,౨౬.

కొడుకు ఉన్నవారికి, ఎప్పుడూ ఎక్కడైనా, ఒకే ఒక్క పిండం సమర్పించే కార్యం చేయకూడదు. సపిండీకరణం పూర్తయిన తర్వాత అలాంటి పిండదానం జరగకూడదు.

తత్రతత్ర త్రయం కార్యమన్యథా పితృఘాతకః । త్రిభిః కుర్యాదశక్తశ్చ పార్వణం మునినోదితమ్ ॥ ౨,౨౬.

అలాంటి సందర్భాల్లో మూడు విధులూ తప్పక చేయాలి. లేకపోతే పితృహంతకుడవుతాడు. చేయలేకపోతే, మునులు చెప్పినట్లు పక్షికాన్ని చేయాలి.

తద్దినే తద్దినే కుర్యాత్పితామహముఖాన్యతః । అజ్ఞానాద్దినమాసానాం తస్మాత్పార్వణమిష్యతే ॥ ౨,౨౬.

ప్రతి సంవత్సరంలో, ఆ తేది వచ్చినప్పుడు పితామహుల పేరుతో పిండకర్మ చేయాలి. కానీ, ఆ రోజు లేదా నెల తెలియకపోతే, పక్షికం చేయడమే సమంజసం.

అనుత్పన్నశరీరస్య న దానం పితృభిః సహ । ఏతైః షోడశభిః శ్రాద్ధైః ప్రేతో ముక్తస్తు జాయతే ॥ ౨,౨౬.

ఇంకా జన్మించని శరీరానికి పితృదేవతలతో కలిసి పిండదానం చేయకూడదు. అయితే, ఈ పదహారు శ్రాద్ధాలు చేసినవాడికి ప్రేతాత్మ విముక్తి కలుగుతుంది.

అపుత్త్రస్య సపిణ్డత్వం నైవ కుర్యాత్స్త్రియోఽపి వా । యావజ్జీవ చ సద్భత్ర్యా న కుర్యాత్సహపిణ్డతామ్ ॥ ౨,౨౬.

కొడుకు లేని వారికి, లేదా స్త్రీలకు, సపిండ సంబంధం ఏర్పరచకూడదు. మంచి భార్య బతికున్నంతవరకూ, ఆమెను సపిండంగా చేయకూడదు.

బ్రాహ్మాదిషు వివాహేషు యా వధూరిహ సంస్కృతా । భర్తృగోత్రేణ కర్తవ్యాస్తస్యాః పిణ్డోదకక్రియాః ॥ ౨,౨౬.

బ్రాహ్మాది వివాహాల్లో, ఇక్కడ సంస్కారం పొందిన వధువుకు భర్త వంశానుసారం పిండోదకకర్మలు చేయాలి.