గరుడపురాణమ్

ధర్మం చార్థం చ కామం చ మోక్షం చ కథయన్తి తే । ఏకో హి ధర్మమార్గశ్చ ద్వితీయశ్చార్థమార్గకః ॥ ౨,౧౭.

వారు ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం గురించి చెబుతారు. ఒకరు ధర్మ మార్గాన్ని, రెండవవాడు అర్థ మార్గాన్ని అనుసరిస్తాడు.

అపరః కామమార్గశ్చ మోక్షమార్గశ్చతుర్థకః । ఉత్తమా ధమమార్గేణ వైనతేయ ప్రయాన్తి హి ॥ ౨,౧౭.

ఇంకొకరు కామ మార్గాన్ని, నాలుగవవాడు మోక్ష మార్గాన్ని అనుసరిస్తాడు. ఉత్తములు ధర్మ మార్గంలోనే ప్రయాణిస్తారు, ఓ వైనతేయ.

అర్థదాతా విమానైస్తు అశ్వైః కామప్రదాయకః । హంసయుక్తవిమానైశ్చ మోక్షాకాఙ్క్షీ విసర్పతి ॥ ౨,౧౭.

ధనాన్ని ఇచ్చేవారు గుర్రాలు కలిగిన విమానాల్లో ప్రయాణిస్తారు; కోరికలను తీరుస్తేవారు హంసలతో కూడిన విమానాల్లో కదలిపోతారు; మోక్షాన్ని కోరేవారు ఎగిరిపోతారు.

ఇతరః పాదచారేణ త్వసిపత్రవనాని చ । పాషాణైః కణ్టకైః క్లిష్టః పాశబద్ధోఽథ యాతి వై ॥ ౨,౧౭.

ఇతరులు కాలినడకన, కత్తిపత్రల అడవులలో, రాళ్లు ముల్లు తగిలి బాధపడుతూ, బందీలై ముందుకు సాగుతారు.

యః కశ్చిన్మానుషే లోకే శ్రవణాన్పూజయేదిహ । వర్ధన్యా జలపాత్రేమ పక్వాన్నపరిపూర్ణయా ॥ ౨,౧౭.

మనుష్య లోకంలో ఎవరు ఇక్కడ శ్రవణలను అభివృద్ధికి నీళ్ళ పాత్రతో, వండిన అన్నంతో నిండిన పాత్రతో పూజిస్తారో,

శ్రవణాన్పూజయేత్తత్ర మయా సహ ఖగేశ్వర । తస్యాహం తత్ప్రదాస్యామి యత్సురైరపి దుర్లభమ్ ॥ ౨,౧౭.

అక్కడ నన్ను తోడుగా ఉంచి శ్రవణలను పూజిస్తే, ఓ పక్షిరాజా, దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన దానిని నేను అతనికి ఇస్తాను.

సంభోజ్య బ్రాహ్మణాన్ భక్త్యా త్వేకాదశ శుభాఞ్ఛుచీన్ । ద్వాదశం సకలత్రం చ మమ ప్రీత్యై ప్రపూజయేత్ ॥ ౨,౧౭.

పది ఒకటి పవిత్రమైన, శుభమైన బ్రాహ్మణులను భక్తితో భోజనం పెట్టించి, పన్నెండవవారిని భార్యతో కలిసి నా ఆనందార్థం పూజించాలి.

దేవైః సర్వైశ్చ సంపూజ్య స్వర్గం యాన్తి సుఖేప్సయా । తైః పూజితైరహ తుష్టశ్చిత్రగుప్తేన ధర్మరాట్ ॥ ౨,౧౭.

అందరు దేవతలు పూజించినప్పుడు, వారు సుఖాన్ని కోరుతూ స్వర్గానికి వెళ్తారు. వారు పూజించినప్పుడు నేను సంతోషిస్తాను, ధర్మరాజు చిత్రగుప్తుడితో సంతోషించినట్టు.

తైస్తుష్టైర్మత్పురం యాన్తి లోకా ధర్మపారాయణాః । శ్రవణానాం చ మాహాత్మ్యముత్పత్తిం చేష్టితం శుభమ్ ॥ ౨,౧౭.

వారు సంతోషించినపుడు, ధర్మానికి నిబద్ధులైన వారు నా లోకానికి చేరుకుంటారు. శ్రవణల మహిమ, ఆవిర్భావం, శుభకార్యాలు,

శృణోతి పక్షిశార్దూల స చ పాపైర్న లిప్యతే । ఇహ లోకే సుఖం భుక్త్వా స్వర్గలోకే మహీయతే ॥ ౨,౧౭.

ఓ పక్షిశార్దూలా, వీటిని విన్నవాడు పాపాలకు లోనవడు కాదు. ఈ లోకంలో సుఖంగా జీవించి, స్వర్గంలో ఘనత పొందుతాడు.

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౮ శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । శ్రవణానాం వచః శ్రుత్వా క్షణం ధ్యాత్వా పునస్తతః । యత్కృతం తు మనుష్యైశ్చపుణ్యం పాపమహర్నిశమ్ ॥ ౨,౧౮.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: శ్రవణల మాటలు విని, క్షణం ధ్యానం చేసి, మళ్లీ, మనుషులు రాత్రింబవళ్ళు చేసే పుణ్యమూ పాపమూ గురించి చెబుతాను.

తత్సర్వం చ పరిజ్ఞాయ చిత్రగుప్తో నివేదయేత్ । చిత్రగుప్తస్తతః సర్వం కర్మ తస్మై వదత్యథ ॥ ౨,౧౮.

అన్ని విషయాలు పూర్తిగా తెలుసుకొని, చిత్రగుప్తుడు వాటిని నివేదిస్తాడు. ఆ తరువాత, అతడు చేసిన అన్ని పనులను చిత్రగుప్తుడు చెప్పి వివరిస్తాడు.

వాచైవ యత్కృతం కర్మ కృతం చైవ తు కాయికమ్ । మానసం చ తథా కర్మ కృతం భుఙ్క్తే శుభాశుభమ్ ॥ ౨,౧౮.

మన మాటతో చేసిన పనులు, శరీరంతో చేసిన పనులు, అలాగే మనసుతో చేసిన పనులు — ఇవన్నీ ఫలితాన్ని అనుభవించాల్సిందే. అవి మేలైనవైనా, చెడ్డవైనా అనుభవించాలి.

ఏవం తే కథితస్తార్క్ష్య ప్రేతమార్గస్య నిర్ణయః । విశ్రాన్తి దాని సర్వాణి స్థానాని కథితాని తే ॥ ౨,౧౮.

తార్క్ష్యా! departed ఆత్మలు వెళ్ళే మార్గంలో జరిగే విషయాలన్నీ నీకు వివరించాను. ఆ మార్గంలో విశ్రాంతి తీసుకునే అన్ని చోట్లను కూడా నీకు చెప్పాను.

తముద్దిశ్య దదాత్యన్నం సుఖం యాతి మహాధ్వని । దివా రాత్రౌ తముద్దిశ్య స్థానే దీపప్రదో భవేత్ ॥ ౨,౧౮.

ఆత్మ కోసం అన్నం సమర్పిస్తే, అతడు ఆ మహా ప్రయాణంలో సుఖంగా వెళ్తాడు. పగలు అయినా, రాత్రి అయినా, ఆ స్థలంలో అతని పేరుతో దీపం వెలిగించాలి.

అన్ధకారే మహాఘోరే శ్వపూర్ణే లక్ష్యవర్జితే । దీప్తేఽధ్వని చ తే యాన్తి దీపో దత్తశ్చ యైర్నరైః ॥ ౨,౧౮.

భయంకరమైన చీకటిలో, కుక్కలతో నిండిన, గుర్తించదగిన గుర్తులు లేని చోట, అలాగే ప్రకాశవంతమైన మార్గంలో, దీపం సమర్పించినవారి వల్ల అతడు ముందుకు సాగుతాడు.

కార్తికే చ చతుర్దశ్యాం దీపదానం సుఖాయ వై । అథ వక్ష్యామి సంక్షేపాద్యమమార్గస్య నిష్కృతిమ్ ॥ ౨,౧౮.

కార్తీక మాసంలో పద్నాలుగవ రోజున దీపం సమర్పిస్తే నిజంగా సుఖం కలుగుతుంది. ఇప్పుడు యమపథంలో పాప పరిహారం గురించి సంక్షిప్తంగా చెబుతాను.

వృషోత్సర్గస్య పుణ్యేన పితృలోకం స గచ్ఛతి । ఏకాదశాహపిణ్డేన శుద్ధదేహో భవేత్తతః ॥ ౨,౧౮.

వృషభాన్ని విడిచిపెట్టిన పుణ్యంతో పితృలోకాన్ని చేరుతాడు. పదకొండవ రోజున పిండం సమర్పిస్తే, అతని దేహం పవిత్రమవుతుంది.

ఉదకుమ్భప్రదానేన కిఙ్కరాస్తృప్తిమాప్నుయుః ॥ ౨,౧౮.

నీటి కుండ సమర్పిస్తే, యముని సేవకులు తృప్తి పొందుతారు.

శయ్యాదానాద్బిమానస్థో యాతి స్వర్గేషు మానవః । తదహ్ని దీయతే సర్వం ద్వాదశాహే విశేషతః ॥ ౨,౧౮.

పట్టు సమర్పిస్తే, departed ఆత్మ విమానంలో కూర్చొని స్వర్గానికి వెళ్తాడు. ఆ రోజున, ముఖ్యంగా పన్నెండవ రోజున, అన్నీ సమర్పించాలి.

పదాని సర్వవస్తూని వరిష్ఠాని త్రయోదశే । యో దదాతి మృతస్యేహ జీవన్నప్యాత్మహేతవే ॥ ౨,౧౮.

మృతుని కోసం, లేదా తానే బ్రతికుండానే తన కోసం, ఎవరు పదమూడు ముఖ్యమైన వస్తువులు సమర్పిస్తారో, వారు ఇక్కడే ఆ పుణ్యాన్ని పొందుతారు.

తదాశ్రితో మహామార్గే వైనతేయ స గచ్ఛతి । ఏక ఏవాస్తి సర్వత్రే వ్యవహారః ఖగాధిప ॥ ౨,౧౮.

వినతా కుమారా! ఆ మహా మార్గంలో దానిని ఆధారంగా తీసుకుని అతడు ముందుకు సాగుతాడు. పక్షిరాజా! అన్ని చోట్లా ఒకే నియమం ఉంది.

ఉత్తమాధమమధ్యానాం తత్తదావర్జనం భవేత్ । యావద్భాగ్యం భవేద్యస్య తావన్మార్గేఽతిరిచ్యతే ॥ ౨,౧౮.

ఎవరైనా ఉన్నతులు, మధ్యస్థులు, తక్కువవారు అయినా, వారికి తగినదే లభిస్తుంది. ఎవరి అదృష్టం ఎంత ఉంటే, ఆ మార్గంలో అంతవరకు వారికి కలుగుతుంది.

స్వయం స్వస్యేన యద్దత్తం తత్తత్రాధికరోతి తమ్ । మృతే యద్బాన్ధవైర్దత్తం తదాశ్రిత్య సుఖీ భవేత్ ॥ ౨,౧౮.

తానే స్వయంగా తన సంపదతో ఏదైనా సమర్పిస్తే, అది అక్కడ అతనికే లభిస్తుంది. మరణించిన తరువాత బంధువులు సమర్పించినదాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని సుఖంగా ఉంటాడు.

గరుడ ఉవాచ । కస్మాత్పదాని దేయాని కింవిధాని త్రయోదశ । దీయతే కస్య దేవేశ తద్వదస్వ యథాతథమ్ ॥ ౨,౧౮.

గరుడుడు అడిగాడు: పదాలు ఎందుకు సమర్పించాలి? ఆ పదమూడు ఎలా ఉంటాయి? అవి ఎవరికీ సమర్పించాలి, దేవదేవా! దయచేసి నిజంగా చెప్పు.

శ్రీభగవానువాచ । ఛత్త్రోపానహవస్త్రాణి ముద్రికా చ కమణ్డలుః । ఆసనం భాజనం చైవ పదం సప్తవిధం స్మృతమ్ ॥ ౨,౧౮.

శ్రీభగవంతుడు పలికాడు: గొడుగు, పాదరక్షలు, వస్త్రాలు, ఉంగరం, కమండలు, ఆసనం, పాత్ర — ఇవే ఏడుప్రకారాల పదాలుగా గుర్తించబడ్డాయి.

ఆతపస్తత్ర యో రౌద్రో దహ్యతే యేన మానవః । ఛత్రదానేన సుచ్ఛాయా జాయతే ప్రేతతుష్టిదా ॥ ౨,౧౮.

అక్కడ భయంకరమైన ఎండలో మనిషి కాలిపోతాడు. గొడుగు సమర్పిస్తే చల్లని నీడ లభించి, departed ఆత్మకు సంతృప్తి కలుగుతుంది.

అసిపత్రవనం ఘోరం సోఽతిక్రామతి వై ధ్రువమ్ । అశ్వారూఢాశ్చ గచ్ఛన్తి దదతే య ఉపానహౌ ॥ ౨,౧౮.

అసిపత్రవనం అనే భయంకరమైన అడవిని అతడు తప్పక దాటి వెళ్తాడు. పాదరక్షలు సమర్పించినవారు గుర్రంపై ఎక్కినట్టు సులభంగా ముందుకు సాగుతారు.

ఆసనే స్వాగతే (భోజనే) చైవ దత్తం తస్మై ద్విజాయతే । సుఖేన భుఙ్క్తే స ప్రేతః పథి గచ్ఛఞ్ఛనైః శనైః ॥ ౨,౧౮.

కూర్చోవడానికి లేదా భోజనానికి ఆసనం బ్రాహ్మణునికి సమర్పిస్తే, అది అతనికే లభిస్తుంది. ఆ departed ఆత్మ మార్గంలో నెమ్మదిగా, సుఖంగా ప్రయాణిస్తూ ఆనందంగా ఉంటుంది.