ఓదనాని చ సక్తూంశ్చ శాకమూలఫలాదినా । ప్రథమేఽహని యద్దద్యాత్తద్దద్యాదుత్తరేఽహని ॥ ౨,౧౫.
పొంగిన అన్నం, పిండి పదార్థాలు, కూరగాయలు, కందులు, పండ్లు మొదలైనవి మొదటి రోజున ఇచ్చినట్లే, తరువాతి రోజుల్లో కూడా ఇవ్వాలి.
దినాని దశ పిణ్డాంశ్చ కుర్వన్త్యత్ర సుతాదయః । ప్రత్యహం తే విభజ్యన్తే చతుర్భాగాః ఖగేశ్వర ॥ ౨,౧౫.
పది రోజుల పాటు కుమారులు మొదలైన వారు పిండాలు తయారు చేస్తారు. ప్రతి రోజు అవి నాలుగు భాగాలుగా విభజించబడతాయి.
భాగద్వయం తు దేహార్థం ప్రీతిదం భూతపఞ్చకే । తృతీయం యమదూతానాం చతుర్థం చోపజీవ్యతి ॥ ౨,౧౫.
ఆ నాలుగు భాగాల్లో రెండు భాగాలు శరీరానికి, భూతపంజరానికి తృప్తి కలిగించడానికి, మూడవది యమదూతలకు, నాలుగవది జీవనానికి ఇవ్వాలి.
అహోరాత్రైస్తు నవభిః ప్రేతో నిష్పత్తిమాప్నుయాత్ । జన్తోర్నిష్పన్నదేహస్య దశమే వలవత్క్షుధా ॥ ౨,౧౫.
తొమ్మిది రాత్రి పగళ్ళలో ఆత్మకు శరీర నిర్మాణం పూర్తవుతుంది. పది రోజున ఆకలి బలంగా కలుగుతుంది.
న విధిర్నైవ మన్త్రశ్చ న స్వధావాహనాశిషః । నామ గోత్రం సముచ్చార్య యద్దత్తం తద్దశాహికమ్ ॥ ౨,౧౫.
విధులు, మంత్రాలు, స్వధా అర్పణలు, ఆశీర్వాదాలు ఇవేవీ కాకుండా, పేరును, గోత్రాన్ని ఉచ్చరించి ఇచ్చిన దానం మాత్రమే పది రోజులు నిలుస్తుంది.
దగ్ధే దేహే పునర్దేహమేవముత్పద్యతే ఖగ । ప్రథమేఽహని యః పిణ్డస్తేన మూర్ధా ప్రజాయతే ॥ ౨,౧౫.
శరీరం దహించాక, పక్షీ! కొత్త శరీరం ఏర్పడుతుంది. మొదటి రోజున ఇచ్చిన పిండంతో తల ఏర్పడుతుంది.
గ్రీవా స్కన్ధౌ ద్వితీయే చ తృతీయే హృదయం భవేత్ । చతుర్థేన భవేత్పృష్ఠం పఞ్చమే నాభిరేవ చ ॥ ౨,౧౫.
రెండవ రోజున మెడ, భుజాలు; మూడవ రోజున హృదయం; నాలుగవ రోజున వెన్నెముక; ఐదవ రోజున నాభి ఏర్పడతాయి.
షట్సప్తమే కటీ గుహ్యమృరూ చాప్యష్టమే తథా । తాలూ పాదౌ చ నవమే దశమేఽహ్ని క్షుధా భవేత్ ॥ ౨,౧౫.
ఆరవ, ఏడవ రోజుల్లో నడుము, రహస్యాంగాలు; ఎనిమిదవ రోజున తొడలు; తొమ్మిదవ రోజున నోరు, కాళ్లు; పదవ రోజున ఆకలి కలుగుతుంది.
దేహం ప్రాప్తః క్షుధావిష్టో గృహే ద్వారే చ తిష్ఠతి । దశమేఽహని యః పిణ్డస్తం దద్యాదామిషేణ తు ॥ ౨,౧౫.
శరీరం పొంది, ఆకలితో బాధపడుతూ, ఇంటి తలుపు వద్ద నిలుస్తాడు. పదవ రోజున మాంసంతో కూడిన పిండం ఇవ్వాలి.
యతో దేహే సముత్పన్నే ప్రేతోఽతీవ క్షుధాన్వితః । అతస్త్వామిషబాహ్యేన క్షుధా తస్య న నశ్యతి ॥ ౨,౧౫.
శరీరం ఏర్పడిన తర్వాత అతడు తీవ్రమైన ఆకలితో బాధపడతాడు. అందుకే మాంసం లేకుండా ఇచ్చిన పిండంతో అతడి ఆకలి తీరదు.
ఏకాదశే ద్వాదశాహే ప్రేతో భుఙ్క్తే దినద్వయమ్ । యోషితః పురుషాస్యాపి ప్రేతశబ్దం సముచ్చరేత్ ॥ ౨,౧౫.
పదకొండవ, పన్నెండవ రోజుల్లో ప్రేతాత్మ రెండు రోజులు భోజనం చేస్తుంది. స్త్రీలు, పురుషులు ఎవరికైనా 'ప్రేత' అనే పదాన్ని పలకాలి.
దీపమన్నం జలం వస్త్రం యత్కిఞ్చిద్వస్తు దీయతే । ప్రేతశబ్దేన తద్దేయం మృస్యానన్దదాయకమ్ ॥ ౨,౧౫.
దీపం, అన్నం, నీరు, వస్త్రం లేదా ఏదైనా వస్తువు ఇచ్చినప్పుడు 'ప్రేత' అని చెప్పాలి. అలా ఇస్తే departed ఆత్మకు ఆనందం కలుగుతుంది.
త్రయోదశేఽహ్ని స ప్రేతో నీయతే చ మహాపథే । పిణ్డజం దేహమాశ్రిత్య దివా నక్తం బుభుక్షితః ॥ ౨,౧౫.
పదమూడవ రోజున ప్రేతాత్మ పిండాలతో ఏర్పడిన శరీరాన్ని ధరించి, పగలు రాత్రి ఆకలితో, మహా మార్గంలో నడిపించబడతాడు.
శీతోష్ణశఙ్కుక్రవ్యాదవహ్నిమార్గస్తు పాపినామ్ । క్షుధా తృష్ణాత్మికా చైవ సవ్వ సౌమ్యం కృతాత్మనామ్ ॥ ౨,౧౫.
పాపులకు ఆ మార్గం చలి, వేడి, కత్తిపీలలు, క్రూర జంతువులు, అగ్ని, ఆకలి, దాహంతో నిండినదిగా ఉంటుంది. ధర్మవంతులకు ఆ మార్గం మృదువుగా ఉంటుంది.
మార్గే చైతాని దుః ఖాని అసిపత్రవనాన్వితే । క్షుత్పిపాసార్దితో నిత్యం యమదృతైః ప్రపీడితః ॥ ౨,౧౫.
ఆ మార్గంలో కత్తిపత్రి అడవులతో కూడిన ఎన్నో బాధలు ఉంటాయి. ఎప్పుడూ ఆకలి, దాహంతో బాధపడుతూ, యమదూతల చేత హింసించబడతాడు.
అహన్యహని వై ప్రేతో యోజనానాం శతద్వయమ్ । చత్వారింశత్తథా సప్త అహోరాత్రేణ గచ్ఛతి ॥ ౨,౧౫.
ప్రతిరోజూ ప్రేతాత్మ ఒక రాత్రి, ఒక పగలు కలిపి రెండు వందల నలభై ఏడు యోజనాలు ప్రయాణిస్తుంది.
గృహీతో యమపాశైశ్చ హాహేతి రుదితే తు సః । స్వగృహం తు పరిత్యజ్య యామ్యం పురమనువ్రజేత్ ॥ ౨,౧౫.
యమపాశాలతో పట్టుబడి, 'హాయో' అని ఏడుస్తూ, తన ఇంటిని వదిలి, యమపురి దారి వెంబడి వెళ్తాడు.
క్రమేణ యాతి స ప్రేతః పురం యామ్యం శుభాశుభమ్ । అతీత్య తానితాన్యేవ మార్గే పురవరాణి చ ॥ ౨,౧౫.
ఆత్మ క్రమంగా శుభమైనా, అశుభమైనా యమపురికి చేరుతుంది. మార్గమధ్యంలో ఉన్న వివిధ పట్టణాలను దాటి వెళ్తాడు.
యామ్యం సౌరిపురం నగేన్ద్రభవనం గన్ధర్వశైలాగమౌ । క్రోఞ్చం క్రూరపురం విచిత్రభవనం బహ్వాపదం దుః ఖదమ్ ॥ ౨,౧౫.
యమపురి, సూర్యపురి, పర్వతాధిపతి నివాసం, గంధర్వశైలం, క్రౌంచం, క్రూరపురి, విచిత్రమైన ఇళ్ళతో కూడిన పట్టణం, ఎన్నో అపాయాలు, బాధలు ఉన్నవి.
నానాక్రన్దపురం సుతప్రభవనం రౌద్రం పయోవర్షణం శీతాఢ్యం బహుధర్మభీతభవనం యామ్యం పురం చాగ్రతః ॥ ౨,౧౫.
విభిన్నమైన ఏడుపులతో కూడిన నగరం, కుమారుల నివాసం, ఉగ్రమైన నగరం, జలవర్షం పడే నగరం, చలితో నిండిన నగరం, ధర్మాన్ని భయపడే వారు ఉన్న నగరం, ముందుగా యమపురి.
త్రయోదశేఽహ్ని స ప్రేతో గృహీతో యమకిఙ్కరైః । తస్మిన్మార్గే బ్రజత్యేకో గృహీత ఇవ మర్కటః ॥ ౨,౧౫.
పదమూడవ రోజున యమదూతలు ప్రేతాత్మను పట్టుకుంటారు. ఆ మార్గంలో అతడు ఒంటరిగా, పట్టు పడిన కోతి లాగా వెళ్తాడు.
తథవ స వ్రజన్మార్గే పుత్రపుత్రేతి చ బ్రువన్ । హాహేతి క్రన్దతే నిత్యం కీదృశం తు మయా కృతమ్ ॥ ౨,౧౫.
అలా ఆ మార్గంలో నడుస్తూ, 'బిడ్డా! బిడ్డా!' అని పిలుస్తూ, ఎప్పుడూ 'హాయో!' అని ఏడుస్తూ, 'నేను ఏమి చేసాను?' అని విచారిస్తాడు.
మానుష్యం లభ్యతే కస్మాదితి బ్రూతే ప్రసర్పతి । మహతా పుణ్యయోగేన మానుష్యం జన్మ లభ్యతే ॥ ౨,౧౫.
మనిషిగా పుట్టడం ఎందుకు జరుగుతుందో అడుగుతాడు. గొప్ప పుణ్యఫలంతో మాత్రమే మనిషి జన్మ లభిస్తుంది.
న తత్ప్రాప్య ప్రదత్తం హి యాచకేభ్యః స్వకం ధనమ్ । పరాధీనం తదభవదితి బ్రూతే (రౌతి) సగద్గదః ॥ ౨,౧౫.
మనిషిగా పుట్టాక, తన సొంత ధనాన్ని అడిగినవారికి ఇవ్వలేదు. ఇప్పుడు అది తన చేతిలో లేకుండా పోయిందని, తడబడుతూ బాధతో అంటాడు.
కిఙ్కరైః పీడ్యతేఽత్యర్థం స్మరతే పూర్వదైహికమ్ ॥ ౨,౧౫.
యమదూతలు అతన్ని చాలా బాధిస్తారు. అప్పుడతను తన మునుపటి శరీరాన్ని గుర్తు చేసుకుంటాడు.
సుఖస్య దుః ఖస్య న కోపి దాతా పరో దదాతీతి కుబుద్ధిరేషా । పురా కృతం కర్మ సదైవ భుజ్యతే దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౧౫.
సంతోషం, దుఃఖం ఎవరు ఇస్తారు అనేది తప్పు భావన. గతంలో చేసిన పాపపుణ్య ఫలితాలు ఎక్కడ ఉన్నా అనుభవించాల్సిందే.
మయా న దత్తం న హుతం హుతాశనే తపో న తప్తం హిమశైలగహ్వరే । న సేవితం గాఙ్గమహో మహాజలం దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౧౫.
నేను దానం చేయలేదు, అగ్నికి హోమం చేయలేదు, మంచు కొండల్లో తపస్సు చేయలేదు, గంగానదిని సేవించలేదు. ఏ శరీరంలో ఉన్నా, నీవు చేసిన పనుల ఫలితాన్ని అనుభవించాల్సిందే.
న నిత్యదానం న గావాహ్నికం కృతం న వేదదానం న చ శాస్త్రపుస్తకమ్ । పురా నదృష్టం న చ సేవితోఽధ్వా దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౧౫.
నేను ప్రతిరోజూ దానం చేయలేదు, ఆవులకు సేవ చేయలేదు, వేదాలు లేదా శాస్త్రాలు ఇవ్వలేదు, పవిత్ర మార్గాలను చూడలేదు. ఏ శరీరంలో ఉన్నా, నీవు చేసిన పనుల ఫలితాన్ని అనుభవించాల్సిందే.
జలాశయో నైవ కృతో హి నిర్జలే మనుష్యహేతోః పశుపక్షిహేతవే । గోతృప్తిహేతోర్న కృతం హి గోచరం దేహిన్క్వచిన్నస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౧౫.
నీటి లేని చోట నీటి చెరువు నిర్మించలేదు, మనుషులకో, జంతువులకో, పక్షులకో ఉపయోగపడేలా చేయలేదు. ఆవులకు మేతను కూడా ఇవ్వలేదు. ఏ శరీరంలో ఉన్నా, నీవు చేసిన పనుల ఫలితాన్ని అనుభవించాల్సిందే.
మయా న భుక్తం పతిసఙ్గసౌఖ్యం వహ్నిప్రవేశో న కృతో మృతే సతి । తస్మిన్మృతే తద్వ్రతపాలనం వా దేహిన్క్వచిన్నిస్తర యత్త్వయా కృతమ్ ॥ ౨,౧౫.
భర్తతో కలిసిన ఆనందాన్ని అనుభవించలేదు, భర్త మరణించిన తర్వాత అగ్నిలో ప్రవేశించలేదు, అతని మరణం తర్వాత వ్రతాన్ని పాటించలేదు. ఏ శరీరంలో ఉన్నా, నీవు చేసిన పనుల ఫలితాన్ని అనుభవించాల్సిందే.