గరుడపురాణమ్

న చోపఘాతం కుర్వన్తి భూతాద్యా దేవయోనయః । విశ్రామే భూతసంజ్ఞోఽయం తేన తత్ర ప్రదాపయేత్ ॥ ౨,౧౫.

అప్పుడు భూతాలు, ఇతర దేవతా గణాలు హాని చేయవు. విశ్రాంతి స్థలంలో 'భూత' అనే నైవేద్యాన్ని అక్కడ ఇవ్వాలి.

పిశాచా రాక్షసా యక్షా యే చాన్యే దిశి వాసినః । తస్య హోతవ్యదేహస్యనైవాయోగ్యత్వకారకాః ॥ ౨,౧౫.

పిశాచులు, రాక్షసులు, యక్షులు, ఇంకా దిక్కుల్లో నివసించే ఇతర ప్రాణులు, చనిపోయినవారి శరీరాన్ని కర్మలకు అర్హత లేకుండా చేయరు.

చితాపిణ్ఢప్రభృతితః ప్రేతత్వముపజాయతే । చితాయాం సాధకం నామ వదన్త్యేకే ఖగేశ్వర ॥ ౨,౧౫.

చితాపిండం మొదలైన నైవేద్యాల వల్ల ప్రేత స్థితి కలుగుతుంది. కొందరు చిత వద్ద 'సాధక' అని కూడా అంటారు, ఓ పక్షిరాజా.

కేచిత్తం ప్రేతమేవాహుర్యథా కల్పవిదో బుధాః । తదాది తత్రతత్రాపి ప్రేతనామ్నా ప్రదీయతే ॥ ౨,౧౫.

కొంతమంది, అలాగే కర్మలకు నిపుణులు, అతనిని 'ప్రేత' అని కూడా పిలుస్తారు. అప్పటి నుంచి వివిధ చోట్ల 'ప్రేత' అనే పేరుతో నైవేద్యాలు ఇస్తారు.

ఇత్యేవం పఞ్చభిః పిణ్డైః శవస్యాహుతియోగ్యతా । అన్యథా చోపఘాతాయ పూర్వోక్తాస్తే భవన్తి హి ॥ ౨,౧౫.

ఇలా ఐదు నైవేద్యాల ద్వారా శవం హవికి అర్హమవుతుంది. లేదంటే, ముందుగా చెప్పిన ఆ ప్రాణులు హాని చేయవచ్చు.

ఉత్క్రామే ప్రథమం పిణ్డం తథా చార్ధపయేపి చ । చితాయాం తు తృతీయం స్యాత్త్రయః పిణ్డాశ్చ కల్పితాః ॥ ౨,౧౫.

మొదటి నైవేద్యం బయలుదేరే చోట, రెండవది మధ్యలో, మూడవది చిత వద్ద ఇస్తారు. ఇలా మూడు నైవేద్యాలు నిర్ణయించబడ్డాయి.

విధాతా ప్రథమే పిణ్డే ద్వితీయే గరుడధ్వజః । తృతీయే యమదూతాశ్చ ప్రయోగః పరికీర్తితః ॥ ౨,౧౫.

మొదటి నైవేద్యంలో సృష్టికర్తను, రెండవదిలో గరుడధ్వజుడైన విష్ణువును, మూడవదిలో యమదూతలను ఆహ్వానించాలి అని విధానం చెప్పబడింది.

దత్తే తృతీయే పిణ్డేఽస్మిన్దేహదోషైః ప్రముచ్యతే । ఆధారభూతజీవశ్చజ్వలనైర్జ్వాలయేచ్చితామ్ ॥ ౨,౧౫.

ఈ మూడవ నైవేద్యం ఇచ్చిన తర్వాత, ఆత్మ శరీర దోషాల నుంచి విముక్తమవుతుంది. జీవాత్మ, దేహానికి ఆధారంగా ఉండి, అగ్నితో చితను వెలిగించాలి.

సంమృజ్య చోపలిప్యాథ ఉల్లిఖ్యోద్ధృత్య వేదికామ్ । అభ్యుక్ష్యోపసమాధాయ వహ్నిం తత్రః విధానతః ॥ ౨,౧౫.

చితను శుభ్రపరిచి, పూతలు చేసి, గుర్తులు వేసి, వేదికను పైకి ఎత్తి, నీళ్లు చల్లి, అగ్నిని నియమంగా అక్కడ స్థాపించాలి.

పుష్పాక్షతైశ్చ సమ్పూజ్య దేవం క్రవ్యాదసంజ్ఞకమ్ । త్వం భూతకృజ్జగద్యోనే త్వం లోకపరిపాలకః ॥ ౨,౧౫.

పువ్వులు, అక్షతలతో 'క్రవ్యాద' అనే దేవుని పూజించి ఇలా చెప్పాలి: 'నీవే భూతాలను సృష్టించేవాడు, జగత్తుకు మూలమైనవాడు, లోకాలను కాపాడేవాడు.'

ఉపసంహారకస్తస్మాదేనం స్వర్గం మృతం నయ । ఇతి క్రవ్యాదమభ్యర్చ్య శరీరాహుతిమాచరేత్ ॥ ౨,౧౫.

'నీవే అంతం చేసేవాడు, కాబట్టి ఈ మరణించినవాడిని స్వర్గానికి చేర్చు.' అని క్రవ్యాదుని పూజించి, శరీరాన్ని అర్పించాలి.

అర్ధదగ్ధే తథా దేహే దద్యాదాజ్యాహుతిం తతః । లోమభ్యః స్వోతివాక్యేన కుర్యాద్ధోమం యథావిధి ॥ ౨,౧౫.

శరీరం అర్థం కాలిపిన తర్వాత, అప్పుడు నెయ్యి నైవేద్యం ఇవ్వాలి. వెంటనే, క్రమంగా, వెంట్రుకలకు కూడా హోమం చేయాలి.

చితామారోప్య తం ప్రేతం హునేదాజ్యాహుతిం తతః । యమాయ చాన్తకాయేతి మృత్యవే బ్రహ్మణే తథా ॥ ౨,౧౫.

ప్రేతాన్ని చితపై ఉంచి, తరువాత నెయ్యి నైవేద్యం చేయాలి: 'యమునికి, అంతకునికి, మృత్యువుకి, బ్రహ్మకు' అని అర్పించాలి.

జాతవేదోముకే దేయా ఏకా ప్రేతముఖే తథా । ఊర్ధ్వం తు జ్వాలయేద్వహ్నిం పూర్వభాగే చితాం పునః ॥ ౨,౧౫.

ఒక నైవేద్యం అగ్నిముఖంలో, మరొకటి ప్రేత ముఖంలో ఇవ్వాలి. తరువాత అగ్నిని పైకి వెలిగించాలి, చితను తూర్పు వైపు మళ్లీ వెలిగించాలి.

అస్మాత్త్వమధిజాతోసి త్వదయం జాయతాం పునః । అసౌ స్వర్గాయ లోకాయ స్వాహా జ్వలతి పావకః ॥ ౨,౧౫.

'ఈ అగ్నిలోనుంచి నీవు పుట్టావు; మళ్లీ నీవు పుట్టాలి. ఈ అగ్ని స్వర్గ లోకానికి వెలుగుతుండగా – స్వాహా!' అని చెప్పాలి.

ఏవమాజ్యాహుతిం దత్త్వా తిలమిశ్రాం సమన్త్రకామ్ । తతో దాహః ప్రకర్తవ్యః పుత్రేణ కిల నిశ్చితమ్ ॥ ౨,౧౫.

ఈ విధంగా మంత్రాలతో కలిపిన నువ్వులుతో కూడిన నెయ్యి ఆహుతి సమర్పించిన తరువాత, కుమారుడు తప్పక దహన కార్యాన్ని చేయాలి.

రోదితవ్యం తతో గాఢమేవం తస్య సుఖం భవేత్ । దాహస్యానన్తరం తత్ర కృత్వా సఞ్చయనక్రియామ్ ॥ ౨,౧౫.

అతని కోసం బాగా ఏడవాలి; అలా చేస్తే అతనికి ఉపశమనం కలుగుతుంది. దహనం అయిన తరువాత అక్కడ అవశేషాలను సేకరించే క్రియ చేయాలి.

ప్రేతపిణ్డం ప్రదద్యాచ్చ దాహార్తిశమనం ఖగ । తావద్భూతాః ప్రతీక్షన్తే తం ప్రేతం బాన్ధవార్థినమ్ ॥ ౨,౧౫.

పితృకార్యానికి నువ్వులతో చేసిన పిండం సమర్పించాలి, అది మరణించినవారి బాధను తగ్గిస్తుంది. ఆ వరకు ఆత్మలు బంధువుల కోసం ఎదురు చూస్తూ ఉంటాయి.

దాహస్యానన్తరం కార్యం పుత్రైః స్నానం సచైలకమ్ । తిలోదకం తతో దద్యాన్నామగోత్రేణ తిష్ఠతు ॥ ౨,౧౫.

దహనం అయిన తరువాత కుమారులు వస్త్రాలతో కూడి స్నానం చేయాలి. తరువాత వారి పేరు, గోత్రాన్ని పలుకుతూ నువ్వుల నీళ్లు సమర్పించాలి.

తతో జనపదైః సర్వైర్దాతవ్యా కరతాలికా । విష్ణుర్విష్ణురితి బ్రూయాద్గుణైః ప్రేతముదీరయేత్ ॥ ౨,౧౫.

తర్వాత గ్రామంలోని అందరూ చేతులు కొట్టి, 'విష్ణు, విష్ణు' అని పలకాలి. మరణించినవారిని మంచి లక్షణాలతో స్మరించాలి.

జనాః సర్వే సమాస్తస్య గృహమాగత్య సర్వశః । ద్వారస్య దక్షిణే భాగే గోమయం గౌరసర్షపాన్ ॥ ౨,౧౫.

అందరూ కలిసి అతని ఇంటికి వచ్చి, తలుపు దక్షిణ భాగంలో ఆవు పేడ, పసుపు ఆవాలు పెట్టాలి.

నిధాయ వరుణం దేవమన్తర్ధాయ స్వవేశ్మని । భక్షయేన్నిమ్బపత్రాణి ఘృతం ప్రాశ్య గృహం వ్రజేత్ ॥ ౨,౧౫.

వారు ఇంట్లో వరుణ దేవుని ప్రతిష్ఠించి, నిమ్మ ఆకులు తిని, నెయ్యి రుచి చూసి, ఇంట్లోకి ప్రవేశించాలి.

కేచిద్దుగ్ధేన సిఞ్చన్తి చితాస్థానం ఖగేశ్వర । అశ్రుపాతం న కుర్వీత దద్యాదస్మై జలాఞ్జలీన్ ॥ ౨,౧౫.

కొంతమంది చితి స్థలానికి పాలు చల్లుతారు. కన్నీరు కారనివ్వకుండా, అతనికి నీళ్లు సమర్పించాలి.

శ్లేష్మాశ్రు బాన్ధవైర్ముక్తం ప్రేతో భుఙ్క్తే యతోఽవశః । అతో న రోదితవ్యం హి క్రియాః కార్యాః స్వశక్తితః ॥ ౨,౧౫.

బంధువులు కార్చిన కన్నీరు, శ్లేష్మం మరణించినవారు బలవంతంగా అనుభవిస్తారు. అందుకే ఏడవకూడదు; ప్రతి ఒక్కరూ తమ శక్తికి తగిన విధంగా కార్యాలు చేయాలి.

దుగ్ధం చ మృన్మయే పాత్రే తోయం దద్యాద్దినత్రయమ్ । సూర్యే చాస్తం గతే తార్క్ష్య వలభ్యాం చత్వరేఽపి వా ॥ ౨,౧౫.

మూడు రోజుల పాటు మట్టి పాత్రలో పాలు, నీళ్లు సూర్యుడు అస్తమించిన తరువాత, తలుపు దగ్గర లేదా మైదానంలో సమర్పించాలి.

బద్ధః సంమూఢహృదయో దేహమిచ్ఛన్కృతానుగః । శ్మశానం చత్వరం గేహం వీక్షన్యామ్యైః స నీయతే ॥ ౨,౧౫.

దేహానికి మమకారం, పూర్వకర్మలకు ఆసక్తితో, మనసు మబ్బుగా ఉండి, యమదూతలు అతన్ని శ్మశానానికి, తలుపు దగ్గరకి లేదా ఇంటికి తీసుకెళ్తారు.

గర్తే పిణ్డా దశాహం చ దాతవ్యాశ్చ దినేదినే । జలాఞ్జలీః ప్రదాతవ్యాః ప్రేతముద్దిశ్య నిత్యశః ॥ ౨,౧౫.

పది రోజుల పాటు ప్రతి రోజు గోతిలో పిండాలు సమర్పించాలి. మరణించినవారిని ఉద్దేశించి ప్రతిరోజూ నీళ్లు సమర్పించాలి.

తావద్వృద్ధిశ్చ కర్తవ్యా యావత్పిణ్డం దశాహికమ్ । పుత్త్రేణ హి క్రియా కార్యా భార్యయా తదభావతః ॥ ౨,౧౫.

పది రోజుల పిండదానం పూర్తయ్యే వరకు పెంపు (వృద్ధి) చేయాలి. ఈ కార్యాలు కుమారుడు చేయాలి; కుమారుడు లేనప్పుడు భార్య చేయాలి.

తదభావే చ శిష్యేణ తదభావే సహోదరః । శ్మశానే చాన్యతీర్థే వా జలం పిణ్డం చ దాపయేత్ ॥ ౨,౧౫.

భార్య లేనప్పుడు శిష్యుడు, అతడూ లేనప్పుడు సోదరుడు ఈ కార్యాలు చేయాలి. శ్మశానంలో లేదా ఇతర తీర్థంలో నీళ్లు, పిండాలు సమర్పించాలి.