గరుడపురాణమ్

ప్రచలన్తి తతః ప్రాణా యామ్యైర్నికటవర్తిభిః । ఏకీభూతం జగత్పశ్యేద్దైవీ దృష్టిః ప్రజాయతే ॥ ౨,౧౫.

అప్పుడు ప్రాణాలు, యముని సేవకులతో కలిసి, బయలుదేరిపోతాయి; ఆ సమయంలో దివ్యమైన దృష్టి కలిగి, ఈ లోకాన్ని ఒక్కటిగా చూస్తారు.

బీభత్సం దారుణం రూపం ప్రణైః కణ్ఠం సమాశ్రితైః । ఫేనముద్గిరతే కోపి ముఖం లాలాకులం భవేత్ ॥ ౨,౧౫.

అప్పుడు భయంకరమైన, భయానకమైన రూపం కనబడుతుంది; ప్రాణాలు గొంతులో నిలిచిపోవడంతో నోటిలో నురుగు రావడం, లాలాజలం పొంగిపోవడం జరుగుతుంది.

దురాత్మానశ్చ తాడ్యన్తే కిఙ్కరైః పాశబన్ధనైః । సుఖేన కృతినస్తత్ర నీయన్తే నాకనాయకైః ॥ ౨,౧౫.

దుష్టులను యముని సేవకులు గొయ్యి కట్టులతో కొడతారు; ధర్మవంతులను దేవతా నాయకులు సుఖంగా తీసుకెళ్తారు.

దుః ఖేన పాపినో యాన్తి యమమార్గే చ దుర్గమే । యమశ్చతుర్భుజో భూత్వా శఙ్ఖచక్రగదాదిభృత్ ॥ ౨,౧౫.

పాపులు యముని దారిలో కష్టపడి వెళ్తారు; యముడు నాలుగు చేతులతో, శంఖం, చక్రం, గదా మొదలైన ఆయుధాలు పట్టుకుని కనిపిస్తాడు.

పుణ్యకర్మరతాన్సమ్యక్శుభాన్మిత్రవదాచరేత్ । ఆహూయ పాపినః సర్వాన్యమో దణ్డేన రజ్జయేత్ ॥ ౨,౧౫.

పుణ్యకార్యాలలో నిమగ్నమైనవారిని యముడు మిత్రుల్లా ప్రేమగా చూసుకుంటాడు; పాపులను మాత్రం పిలిచి, దండంతో అదుపులో పెడతాడు.

ప్రలయామ్బుదనిర్ఘోషస్త్వఞ్జనాద్రిసమప్రభః । మహిషస్థో దురారాధ్యో విద్యుత్తేజః సమద్యుతిః ॥ ౨,౧౫.

యముని గర్జన మేఘం మోగినట్టు వినిపిస్తుంది; ఆయన రంగు అంజన పర్వతంలా నలుపు; మహిషంపై కూర్చుంటాడు; ఆయన్ని సులభంగా ప్రసన్నం చేసుకోలేరు; ఆయన తేజస్సు మెరుపు వలె ప్రకాశిస్తుంది.

యోజనత్రయవిస్తారదేహో రౌద్రోఽతిభీషణః । లోహదణ్డధరో భీమః పాశపాణిర్దురాకృతిః ॥ ౨,౧౫.

యముని శరీరం మూడు యోజనాల పొడవుగా విస్తరించి, భయంకరంగా, భయానకంగా ఉంటుంది; ఆయన చేతిలో ఇనుప దండం, మరో చేతిలో పాశం, రూపం కూడా భయపెట్టేలా ఉంటుంది.

వక్రనేత్రోఽతిభయదో దర్శనం యాతి పాపినామ్ । అఙ్గుష్ఠమాత్రః పురుషో హాహా కుర్వన్ కలేవరాత్ ॥ ౨,౧౫.

యముని వంకర కళ్ళు పాపులకు చూసినప్పుడు తీవ్రమైన భయం కలిగిస్తాయి; thumb పరిమాణంలో మారిన ఆత్మ, శరీరం విడిచేటప్పుడు 'హా హా' అని అరుస్తూ బయలుదేరుతుంది.

తదైవ నీయతే దూతైర్యామ్యైర్వోక్షన్స్వకం గృహమ్ । నిర్విచేష్టం శరీరం తు ప్రాణైర్ముక్తం జుగుప్సితమ్ ॥ ౨,౧౫.

ఆ సమయంలో యముని దూతలు అతడిని తన ఇంటిని వదిలించి తీసుకెళ్తారు; ప్రాణాలు విడిచిన శరీరం చనిపోయి, అందరికీ అసహ్యంగా మారిపోతుంది.

అస్పృశ్యం జాయతే తూర్ణం దుర్గన్ధం సర్వనిన్దితమ్ । త్రిధావస్థా హి దేహస్య కృమివిడ్మస్మసంజ్ఞితా ॥ ౨,౧౫.

ఆ శరీరం వెంటనే తాకరాని, దుర్గంధంగా, అందరూ నిందించేలా మారిపోతుంది; శరీరానికి మూడు స్థితులు ఉంటాయి—పురుగు, మలం, బూడిద.

కో గర్వః క్రియతే తార్క్ష్య క్షణవిధ్వంసిభిర్నరైః । దానం విత్తాదృతా వాచః కీర్తిధర్మౌ తథాయుషః ॥ ౨,౧౫.

ఓ తార్క్ష్య, క్షణంలో నశించే మనుషులకు ఏమి గర్వం? ధనం, మాట, కీర్తి, ధర్మం, ఆయుషు అన్నీ దానం మీద ఆధారపడి ఉంటాయి.

పరోపకరణం కాయాదసతః సారముద్ధృతమ్ । తస్యైవం నీయమానస్య దూతాః సన్తర్జయన్తి హి ॥ ౨,౧౫.

పాపుల శరీరం నుండి ఇతరులకు చేసిన మంచిపనుల సారం మాత్రమే తీసుకుంటారు; అతడిని తీసుకెళ్తున్నప్పుడు యముని దూతలు ఎప్పటికప్పుడు బెదిరిస్తూనే ఉంటారు.

దర్శయన్తో భయం తీవ్రం నరకాయ పునః పునః । శీఘ్రం ప్రచల దుష్టాత్మన్ గతోఽసిత్వం యమాలయే ॥ ౨,౧౫.

వారు అతడికి నరక భయాన్ని మళ్లీ మళ్లీ చూపిస్తూ, 'తడపకు, దుష్టాత్మా, నువ్వు యముని ఇంటికి వచ్చావు' అని తొందరపెడతారు.

కుంభీపాకాదినరకాంస్త్వాం నేష్యామశ్చ మా చిరమ్ । ఏవం వాచస్తదా శృణ్వన్బన్ధూనాం రుదితం తథా ॥ ౨,౧౫.

'మేము నిన్ను కుంభీపాకాది నరకాలకు త్వరలో తీసుకెళ్తాము, ఆలస్యం చేయవద్దు' అని చెబుతారు; ఆ మాటలు వింటూ, తన బంధువుల రోదన కూడా వింటాడు.

ఉచ్చైర్హాహేతి విలపన్నీయతే యమకిఙ్కరైః । స్థానే శ్రాద్ధం ప్రకుర్వీత తథా చేకాదశేఽహని ॥ ౨,౧౫.

అతడు 'హా హా' అని పెద్దగా అరుస్తూ యముని సేవకుల చేతిలో తీసుకెళ్లబడతాడు; ఆ సమయంలో శ్రాద్ధం చేయాలి, అలాగే పదకొండవ రోజున కూడా చేయాలి.

మృస్యోత్క్రాన్తిసమయాత్షట్పిణ్డాన్క్రమశో దదేత్ । మృతస్థానే తథా ద్వారే చత్వరే తార్క్ష్య కారణాత్ ॥ ౨,౧౫.

ప్రాణం విడిచినప్పటి నుండి, ఆరు పిండాలను వరుసగా ఇవ్వాలి; చనిపోయిన చోట, తలుపు వద్ద, మార్గమధ్యంలో, ఓ తార్క్ష్య, ఈ కారణంగా ఇవ్వాలి.

విశ్రామే కాష్ఠచయనే తథా సఞ్చయనే చ షట్ । శృణు తత్కారణం తార్క్ష్య షట్పిణ్డపరికల్పనే ॥ ౨,౧౫.

విశ్రాంతి స్థలంలో, మంటపంలో, అలాగే సమాధి వద్ద ఆరు పిండాలు ఇవ్వాలి; ఆరు పిండాల ఇచ్చే కారణాన్ని విను, ఓ తార్క్ష్య.

మృతస్థానే శవో నామ తేన నామ్నా ప్రదీయతే । తేన దత్తేన తృప్యన్తి గృహవాస్త్వధిదేవతాః ॥ ౨,౧౫.

చనిపోయిన చోట 'శవ' అనే పేరుతో ఒక నైవేద్యం ఇస్తారు. ఆ నైవేద్యాన్ని ఇచ్చినప్పుడు ఇంటి దేవతలు, గృహాన్ని కాపాడే దేవతలు తృప్తి చెందుతారు.

తేన భూమిర్భవేత్తుష్టాతదధిష్ఠాతృదేవతా । ద్వారే తు పిణ్డం దేయం చ పాన్థమిత్యభిధాయ తు ॥ ౨,౧౫.

దాంతో భూమి, దానికి అధిపతిగా ఉండే దేవత సంతోషిస్తారు. ఇంటి తలుపు దగ్గర 'పాంత' అనే నైవేద్యం ఇవ్వాలి.

దత్తేన తేన ప్రీణన్తి ద్వారస్థా గృహదేవతాః । చత్వరే ఖేచరో నామ తముద్దిశ్య ప్రదాపయేత్ ॥ ౨,౧౫.

ఆ నైవేద్యం వల్ల తలుపు వద్ద ఉన్న గృహదేవతలు సంతోషిస్తారు. ఇంటి ముంగిట 'ఖేచర' అనే నైవేద్యాన్ని కూడా అక్కడి దేవతకు అర్పించాలి.

న చోపఘాతం కుర్వన్తి భూతాద్యా దేవయోనయః । విశ్రామే భూతసంజ్ఞోఽయం తేన తత్ర ప్రదాపయేత్ ॥ ౨,౧౫.

అప్పుడు భూతాలు, ఇతర దేవతా గణాలు హాని చేయవు. విశ్రాంతి స్థలంలో 'భూత' అనే నైవేద్యాన్ని అక్కడ ఇవ్వాలి.

పిశాచా రాక్షసా యక్షా యే చాన్యే దిశి వాసినః । తస్య హోతవ్యదేహస్యనైవాయోగ్యత్వకారకాః ॥ ౨,౧౫.

పిశాచులు, రాక్షసులు, యక్షులు, ఇంకా దిక్కుల్లో నివసించే ఇతర ప్రాణులు, చనిపోయినవారి శరీరాన్ని కర్మలకు అర్హత లేకుండా చేయరు.

చితాపిణ్ఢప్రభృతితః ప్రేతత్వముపజాయతే । చితాయాం సాధకం నామ వదన్త్యేకే ఖగేశ్వర ॥ ౨,౧౫.

చితాపిండం మొదలైన నైవేద్యాల వల్ల ప్రేత స్థితి కలుగుతుంది. కొందరు చిత వద్ద 'సాధక' అని కూడా అంటారు, ఓ పక్షిరాజా.

కేచిత్తం ప్రేతమేవాహుర్యథా కల్పవిదో బుధాః । తదాది తత్రతత్రాపి ప్రేతనామ్నా ప్రదీయతే ॥ ౨,౧౫.

కొంతమంది, అలాగే కర్మలకు నిపుణులు, అతనిని 'ప్రేత' అని కూడా పిలుస్తారు. అప్పటి నుంచి వివిధ చోట్ల 'ప్రేత' అనే పేరుతో నైవేద్యాలు ఇస్తారు.

ఇత్యేవం పఞ్చభిః పిణ్డైః శవస్యాహుతియోగ్యతా । అన్యథా చోపఘాతాయ పూర్వోక్తాస్తే భవన్తి హి ॥ ౨,౧౫.

ఇలా ఐదు నైవేద్యాల ద్వారా శవం హవికి అర్హమవుతుంది. లేదంటే, ముందుగా చెప్పిన ఆ ప్రాణులు హాని చేయవచ్చు.

ఉత్క్రామే ప్రథమం పిణ్డం తథా చార్ధపయేపి చ । చితాయాం తు తృతీయం స్యాత్త్రయః పిణ్డాశ్చ కల్పితాః ॥ ౨,౧౫.

మొదటి నైవేద్యం బయలుదేరే చోట, రెండవది మధ్యలో, మూడవది చిత వద్ద ఇస్తారు. ఇలా మూడు నైవేద్యాలు నిర్ణయించబడ్డాయి.

విధాతా ప్రథమే పిణ్డే ద్వితీయే గరుడధ్వజః । తృతీయే యమదూతాశ్చ ప్రయోగః పరికీర్తితః ॥ ౨,౧౫.

మొదటి నైవేద్యంలో సృష్టికర్తను, రెండవదిలో గరుడధ్వజుడైన విష్ణువును, మూడవదిలో యమదూతలను ఆహ్వానించాలి అని విధానం చెప్పబడింది.

దత్తే తృతీయే పిణ్డేఽస్మిన్దేహదోషైః ప్రముచ్యతే । ఆధారభూతజీవశ్చజ్వలనైర్జ్వాలయేచ్చితామ్ ॥ ౨,౧౫.

ఈ మూడవ నైవేద్యం ఇచ్చిన తర్వాత, ఆత్మ శరీర దోషాల నుంచి విముక్తమవుతుంది. జీవాత్మ, దేహానికి ఆధారంగా ఉండి, అగ్నితో చితను వెలిగించాలి.

సంమృజ్య చోపలిప్యాథ ఉల్లిఖ్యోద్ధృత్య వేదికామ్ । అభ్యుక్ష్యోపసమాధాయ వహ్నిం తత్రః విధానతః ॥ ౨,౧౫.

చితను శుభ్రపరిచి, పూతలు చేసి, గుర్తులు వేసి, వేదికను పైకి ఎత్తి, నీళ్లు చల్లి, అగ్నిని నియమంగా అక్కడ స్థాపించాలి.