గరుడపురాణమ్

నిమిత్తమాత్రం సర్వేషాం కృతకర్మానుసారతః । యస్య యో విహితో మృత్యుః స తం ధ్రువమవాప్నుయాత్ ॥ ౨,౧౫.

ప్రతి ఒక్కరు తమ చేసిన పనుల ఫలితాన్ని అనుసరించి కేవలం ఒక కారణంగా ఉంటారు. ఎవరికైతే మరణం నిర్ణయించబడిందో, వారు తప్పకుండా దానిని పొందుతారు.

కర్మయోగాద్యదా దేహీ ముఞ్చత్యత్ర నిజం వపుః । తదా భూమిగతం కుర్యాద్గోమయేనోపలిప్య చ ॥ ౨,౧౫.

కర్మప్రభావంతో జీవుడు తన శరీరం విడిచినప్పుడు, ఆ శరీరాన్ని నేలపై ఉంచి, ఆవు పేడతో పూత వేయాలి.

తిలాన్దర్భాన్వికీర్యాథ ముఖే స్వర్ణం వినిః క్షిపేత్ । తులసీంసన్నిధౌ కృత్వా శాలగ్రామశిలాం తథా ॥ ౨,౧౫.

నువ్వులు, దర్భ గడ్డి చల్లాలి. బంగారాన్ని నోరులో పెట్టాలి. తులసిని దగ్గర ఉంచాలి, అలాగే శాలగ్రామ శిలను కూడా ఉంచాలి.

సేతు (ఏవం) సామాదిసూక్తైస్తు మరణం ముక్తిదాయకమ్ । శలాకాస్వర్ణవిక్షపైః ప్రతప్రాణిగృహేషుచ ॥ ౨,౧౫.

సామవేదం మొదలైన మంత్రాలతో మరణాన్ని ముక్తిదాయకంగా చేయాలి. మరణించినవారి ఇంట్లో బంగారు కడ్డీలను చల్లాలి.

ఏకా వక్త్రే తు దాతవ్యా ఘ్రాణయుగ్మే తథా పునః । అక్ష్ణోశ్చ కర్ణయోశ్చైవ ద్వేద్వే దేయే యథాక్రమమ్ ॥ ౨,౧౫.

ఒక వస్తువును నోరులో పెట్టాలి. మళ్లీ రెండు ముక్కలను ముక్కులో పెట్టాలి. రెండు రెండు చొప్పున కళ్లకు, చెవులకు కూడా పెట్టాలి.

అథ లిఙ్గే తథా చైకా త్వేకాం బ్రహ్మాణ్డకేక్షిపేత్ । కరయుగ్మే చ కణ్ఠే చ తులసీం చ ప్రదాపయేత్ ॥ ౨,౧౫.

తర్వాత, ఒకటి లింగానికి, మరొకటి తలపై (బ్రహ్మరంధ్రం) వద్ద పెట్టాలి. రెండు చేతులకు, మెడకు తులసిని పెట్టాలి.

వస్త్రయుగ్మం చ దాతవ్యం కఙ్కుమైశ్చాక్షతైర్యజేత్ । పుష్పమాలాయుతం కుర్యాదన్యద్వారేణ సన్నయేత్ ॥ ౨,౧౫.

వస్త్రాల జంటను ఇవ్వాలి. కుంకుమ, అక్షతలతో పూజ చేయాలి. పుష్పమాల వేసి, ఇతర దానాలను ద్వారం వద్ద ఉంచాలి.

పుత్రస్తు బాన్ధవైః సార్ధం విప్రస్తు పురవాసిభిః । పితుః ప్రేతం స్వయం పుత్రః స్కన్ధమారోప్య బాన్ధవైః ॥ ౨,౧౫.

కొడుకు బంధువులతో కలిసి, పురోహితుడు పట్టణవాసులతో కలిసి తండ్రి శవాన్ని మోసుకెళ్లాలి. కొడుకు స్వయంగా బంధువుల సహాయంతో శవాన్ని భుజంపై మోసుకోవాలి.

గత్వా శ్మశానదేశే తు ప్రాడ్ముఖశ్చోత్తరాముఖమ్ । అదగ్ధపూర్వా యా భూమిశ్చితాం తత్రైవ కారయేత్ ॥ ౨,౧౫.

శ్మశానానికి వెళ్లిన తర్వాత, తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశగా ఎదురుగా ఉండాలి. ముందుగా కాల్చని భూమిలోనే చితిని సిద్ధం చేయాలి.

శ్రీఖణ్డతులసీకాష్ఠసమిత్పాలాశసంభృతామ్ । వికలేన్ద్రియసఙ్ఘాతే చైతన్యే జడతాం గతే ॥ ౨,౧౫.

చందనపు దుంగలు, తులసి, దర్భ, సమిత్, పాలాశం వంటివి కూడబెట్టినప్పుడు, ఇంద్రియాలు బలహీనమై, మనస్సు మూర్ఖత్వానికి లోనయ్యే వేళ—

ప్రచలన్తి తతః ప్రాణా యామ్యైర్నికటవర్తిభిః । ఏకీభూతం జగత్పశ్యేద్దైవీ దృష్టిః ప్రజాయతే ॥ ౨,౧౫.

అప్పుడు ప్రాణాలు, యముని సేవకులతో కలిసి, బయలుదేరిపోతాయి; ఆ సమయంలో దివ్యమైన దృష్టి కలిగి, ఈ లోకాన్ని ఒక్కటిగా చూస్తారు.

బీభత్సం దారుణం రూపం ప్రణైః కణ్ఠం సమాశ్రితైః । ఫేనముద్గిరతే కోపి ముఖం లాలాకులం భవేత్ ॥ ౨,౧౫.

అప్పుడు భయంకరమైన, భయానకమైన రూపం కనబడుతుంది; ప్రాణాలు గొంతులో నిలిచిపోవడంతో నోటిలో నురుగు రావడం, లాలాజలం పొంగిపోవడం జరుగుతుంది.

దురాత్మానశ్చ తాడ్యన్తే కిఙ్కరైః పాశబన్ధనైః । సుఖేన కృతినస్తత్ర నీయన్తే నాకనాయకైః ॥ ౨,౧౫.

దుష్టులను యముని సేవకులు గొయ్యి కట్టులతో కొడతారు; ధర్మవంతులను దేవతా నాయకులు సుఖంగా తీసుకెళ్తారు.

దుః ఖేన పాపినో యాన్తి యమమార్గే చ దుర్గమే । యమశ్చతుర్భుజో భూత్వా శఙ్ఖచక్రగదాదిభృత్ ॥ ౨,౧౫.

పాపులు యముని దారిలో కష్టపడి వెళ్తారు; యముడు నాలుగు చేతులతో, శంఖం, చక్రం, గదా మొదలైన ఆయుధాలు పట్టుకుని కనిపిస్తాడు.

పుణ్యకర్మరతాన్సమ్యక్శుభాన్మిత్రవదాచరేత్ । ఆహూయ పాపినః సర్వాన్యమో దణ్డేన రజ్జయేత్ ॥ ౨,౧౫.

పుణ్యకార్యాలలో నిమగ్నమైనవారిని యముడు మిత్రుల్లా ప్రేమగా చూసుకుంటాడు; పాపులను మాత్రం పిలిచి, దండంతో అదుపులో పెడతాడు.

ప్రలయామ్బుదనిర్ఘోషస్త్వఞ్జనాద్రిసమప్రభః । మహిషస్థో దురారాధ్యో విద్యుత్తేజః సమద్యుతిః ॥ ౨,౧౫.

యముని గర్జన మేఘం మోగినట్టు వినిపిస్తుంది; ఆయన రంగు అంజన పర్వతంలా నలుపు; మహిషంపై కూర్చుంటాడు; ఆయన్ని సులభంగా ప్రసన్నం చేసుకోలేరు; ఆయన తేజస్సు మెరుపు వలె ప్రకాశిస్తుంది.

యోజనత్రయవిస్తారదేహో రౌద్రోఽతిభీషణః । లోహదణ్డధరో భీమః పాశపాణిర్దురాకృతిః ॥ ౨,౧౫.

యముని శరీరం మూడు యోజనాల పొడవుగా విస్తరించి, భయంకరంగా, భయానకంగా ఉంటుంది; ఆయన చేతిలో ఇనుప దండం, మరో చేతిలో పాశం, రూపం కూడా భయపెట్టేలా ఉంటుంది.

వక్రనేత్రోఽతిభయదో దర్శనం యాతి పాపినామ్ । అఙ్గుష్ఠమాత్రః పురుషో హాహా కుర్వన్ కలేవరాత్ ॥ ౨,౧౫.

యముని వంకర కళ్ళు పాపులకు చూసినప్పుడు తీవ్రమైన భయం కలిగిస్తాయి; thumb పరిమాణంలో మారిన ఆత్మ, శరీరం విడిచేటప్పుడు 'హా హా' అని అరుస్తూ బయలుదేరుతుంది.

తదైవ నీయతే దూతైర్యామ్యైర్వోక్షన్స్వకం గృహమ్ । నిర్విచేష్టం శరీరం తు ప్రాణైర్ముక్తం జుగుప్సితమ్ ॥ ౨,౧౫.

ఆ సమయంలో యముని దూతలు అతడిని తన ఇంటిని వదిలించి తీసుకెళ్తారు; ప్రాణాలు విడిచిన శరీరం చనిపోయి, అందరికీ అసహ్యంగా మారిపోతుంది.

అస్పృశ్యం జాయతే తూర్ణం దుర్గన్ధం సర్వనిన్దితమ్ । త్రిధావస్థా హి దేహస్య కృమివిడ్మస్మసంజ్ఞితా ॥ ౨,౧౫.

ఆ శరీరం వెంటనే తాకరాని, దుర్గంధంగా, అందరూ నిందించేలా మారిపోతుంది; శరీరానికి మూడు స్థితులు ఉంటాయి—పురుగు, మలం, బూడిద.

కో గర్వః క్రియతే తార్క్ష్య క్షణవిధ్వంసిభిర్నరైః । దానం విత్తాదృతా వాచః కీర్తిధర్మౌ తథాయుషః ॥ ౨,౧౫.

ఓ తార్క్ష్య, క్షణంలో నశించే మనుషులకు ఏమి గర్వం? ధనం, మాట, కీర్తి, ధర్మం, ఆయుషు అన్నీ దానం మీద ఆధారపడి ఉంటాయి.

పరోపకరణం కాయాదసతః సారముద్ధృతమ్ । తస్యైవం నీయమానస్య దూతాః సన్తర్జయన్తి హి ॥ ౨,౧౫.

పాపుల శరీరం నుండి ఇతరులకు చేసిన మంచిపనుల సారం మాత్రమే తీసుకుంటారు; అతడిని తీసుకెళ్తున్నప్పుడు యముని దూతలు ఎప్పటికప్పుడు బెదిరిస్తూనే ఉంటారు.

దర్శయన్తో భయం తీవ్రం నరకాయ పునః పునః । శీఘ్రం ప్రచల దుష్టాత్మన్ గతోఽసిత్వం యమాలయే ॥ ౨,౧౫.

వారు అతడికి నరక భయాన్ని మళ్లీ మళ్లీ చూపిస్తూ, 'తడపకు, దుష్టాత్మా, నువ్వు యముని ఇంటికి వచ్చావు' అని తొందరపెడతారు.

కుంభీపాకాదినరకాంస్త్వాం నేష్యామశ్చ మా చిరమ్ । ఏవం వాచస్తదా శృణ్వన్బన్ధూనాం రుదితం తథా ॥ ౨,౧౫.

'మేము నిన్ను కుంభీపాకాది నరకాలకు త్వరలో తీసుకెళ్తాము, ఆలస్యం చేయవద్దు' అని చెబుతారు; ఆ మాటలు వింటూ, తన బంధువుల రోదన కూడా వింటాడు.

ఉచ్చైర్హాహేతి విలపన్నీయతే యమకిఙ్కరైః । స్థానే శ్రాద్ధం ప్రకుర్వీత తథా చేకాదశేఽహని ॥ ౨,౧౫.

అతడు 'హా హా' అని పెద్దగా అరుస్తూ యముని సేవకుల చేతిలో తీసుకెళ్లబడతాడు; ఆ సమయంలో శ్రాద్ధం చేయాలి, అలాగే పదకొండవ రోజున కూడా చేయాలి.

మృస్యోత్క్రాన్తిసమయాత్షట్పిణ్డాన్క్రమశో దదేత్ । మృతస్థానే తథా ద్వారే చత్వరే తార్క్ష్య కారణాత్ ॥ ౨,౧౫.

ప్రాణం విడిచినప్పటి నుండి, ఆరు పిండాలను వరుసగా ఇవ్వాలి; చనిపోయిన చోట, తలుపు వద్ద, మార్గమధ్యంలో, ఓ తార్క్ష్య, ఈ కారణంగా ఇవ్వాలి.

విశ్రామే కాష్ఠచయనే తథా సఞ్చయనే చ షట్ । శృణు తత్కారణం తార్క్ష్య షట్పిణ్డపరికల్పనే ॥ ౨,౧౫.

విశ్రాంతి స్థలంలో, మంటపంలో, అలాగే సమాధి వద్ద ఆరు పిండాలు ఇవ్వాలి; ఆరు పిండాల ఇచ్చే కారణాన్ని విను, ఓ తార్క్ష్య.

మృతస్థానే శవో నామ తేన నామ్నా ప్రదీయతే । తేన దత్తేన తృప్యన్తి గృహవాస్త్వధిదేవతాః ॥ ౨,౧౫.

చనిపోయిన చోట 'శవ' అనే పేరుతో ఒక నైవేద్యం ఇస్తారు. ఆ నైవేద్యాన్ని ఇచ్చినప్పుడు ఇంటి దేవతలు, గృహాన్ని కాపాడే దేవతలు తృప్తి చెందుతారు.

తేన భూమిర్భవేత్తుష్టాతదధిష్ఠాతృదేవతా । ద్వారే తు పిణ్డం దేయం చ పాన్థమిత్యభిధాయ తు ॥ ౨,౧౫.

దాంతో భూమి, దానికి అధిపతిగా ఉండే దేవత సంతోషిస్తారు. ఇంటి తలుపు దగ్గర 'పాంత' అనే నైవేద్యం ఇవ్వాలి.