గరుడపురాణమ్

శాలగ్రామం చ సంస్థాప్య వైష్ణవం శ్రాద్ధమాచరేత్ । వృషం సమ్పూజ్య తత్రైవ వస్త్రాలఙ్కారభూషణైః ॥ ౨,౧౪.

శాలగ్రామాన్ని ప్రతిష్ఠించి, వైష్ణవ శ్రాద్ధాన్ని చేయాలి. అక్కడే వృషభాన్ని వస్త్రాలు, అలంకారాలు, ఆభరణాలతో పూజించాలి.

చతస్రో వత్సతర్యశ్చ పూర్వం సమధివాసయేత్ । ప్రదక్షిణం తతః కుర్యాద్ధోమాన్తే చ విసర్జనమ్ ॥ ౨,౧౪.

ముందుగా నాలుగు దూడలను శుద్ధి చేసి, ఆ తరువాత ప్రదక్షిణ చేయాలి. హోమం ముగిసిన తర్వాత విడిపించాలి.

ఇమం మన్త్రం సముచ్చార్య ఉత్తరాభిముఖః స్థితః । ధర్మ త్వం వృషరూపేణ బ్రహ్మణా నిర్మితః పురా ॥ ౨,౧౪.

ఉత్తర దిశను ఎదుర్కొని నిలబడి ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి: 'ధర్మా! నీవు వృషభ రూపంలో బ్రహ్మద్వారా పూర్వం సృష్టించబడినవాడవు.'

తవోత్సర్గప్రభావాన్మాముద్ధరస్వభవార్ణావాత్ । అబిషిచ్య శుభైర్మన్త్రైః పావనైర్విధిపూర్వకమ్ ॥ ౨,౧౪.

నీ ఉత్సర్గ శక్తితో నన్ను భవసాగరంనుంచి పైకి తీయు. శుభమైన, పవిత్రమైన మంత్రాలతో నియమంగా అభిషేకించాలి.

తనక్రీడన్తిమన్త్రేణ వృషోత్సర్గం తు కారయేత్ । అభిషిఞ్చేత్తతో నీలం రుద్రకుమ్భో దకేన తు ॥ ౨,౧౪.

దూడల ఆట మంత్రంతో వృషభ ఉత్సర్గాన్ని చేయాలి. తరువాత రుద్రపాత్రలోని నీటిని కుడిచేత్తో అభిషేకించాలి.

నాభిమూలే సమాస్థాయ తదమ్బు మూర్ధని న్యసేత్ । అన్న (ఆత్మ) శ్రాద్ధం తతః కుర్యాద్దద్యాద్దానం ద్విజోత్తమే ॥ ౨,౧౪.

నాభి మూలంలో కూర్చుని ఆ నీటిని తలపై పోయాలి. తరువాత అన్నంతో లేదా ఆత్మతో శ్రాద్ధం చేసి, ఉత్తమ బ్రాహ్మణునికి దానం ఇవ్వాలి.

ఉదకేచైవ గన్తవ్యం జలం తత్ర ప్రదాపయేత్ । యదిష్టం జీవతస్త్వాసీత్తచ్చ దద్యాత్స్వశక్తితః ॥ ౨,౧౪.

నీటివద్దకు వెళ్లి అక్కడ జలం సమర్పించాలి. కోరిన వ్యక్తి బ్రతికుంటే, తన శక్తికి తగినట్టు అది కూడా ఇవ్వాలి.

న్యూనం సంపూర్ణతాం యాతి వృషోత్సర్గే కృతే సతి । సుతృప్తో దుస్తరే మార్గే మృతో యాతి న సంశయః ॥ ౨,౧౪.

వృషభ ఉత్సర్గం చేసినప్పుడు ఏ లోటు ఉన్నా అది నిండిపోతుంది. మరణించినవాడు సంపూర్ణంగా తృప్తి పొంది, కష్టమైన మార్గాన్ని సులభంగా దాటి వెళ్తాడు.

యమలోకం న పశ్యన్తి సదా దానరతా నరాః । యావన్న దీయతే జన్తోః శ్రాద్ధం చైకాదశాహికమ్ ॥ ౨,౧౪.

ఎప్పుడూ దానానికి అలవాటున్న మనుషులు యమలోకాన్ని చూడరు. జంతువు కోసం పదకొండవ రోజు శ్రాద్ధం జరిగే వరకు.

స్వదత్తం పరదత్తం వా నేహాముత్రోపతిష్ఠతి । త్రయోదశా తథా సప్త పఞ్చ త్రీణీ క్రమేణ తు ॥ ౨,౧౪.

తానే ఇచ్చినదైనా, ఇతరులు ఇచ్చినదైనా ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ ఫలితం కలగదు. క్రమంగా పదమూడు, ఏడు, ఐదు, మూడు దానాలు ఇవ్వాలి.

పదదానాని కుర్వీత శ్రద్ధాభక్తిసమన్వితః । తిలపాత్రాణి కుర్వీత సప్త పఞ్చ యథాక్రమమ్ ॥ ౨,౧౪.

శ్రద్ధ, భక్తితో పాదరక్షలు దానం చేయాలి. తిలపాత్రలు ఏడు, ఐదు లేదా అవసరమైనన్ని సమర్పించాలి.

బ్రాహ్మణాన్ భోజయేత్పశ్చాదేకాం గాం చ ప్రదాపయేత్ । వృషం హి శన్నోదేవీతి వేదోక్తవిధినా తతః ॥ ౨,౧౪.

తర్వాత బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టి, ఒక ఆవును దానం చేయాలి. ఆ తరువాత వేదోక్తి విధానంతో 'శన్నో దేవీ' మంత్రాన్ని పలుకుతూ వృషభాన్ని దానం చేయాలి.

చతసృభిర్వత్సతరీభిః పరిణయనమాచరేత్ । వామే చక్రం ప్రదాతవ్యం త్రిశూలం దక్షిణే తథా ॥ ౨,౧౪.

నాలుగు దూడలతో ఊరేగింపు చేయాలి. ఎడమవైపు చక్రాన్ని, కుడివైపు త్రిశూలాన్ని ఇవ్వాలి.

మూల్యం దద్యాద్వృషస్యాపి తం వృషం చ విసర్జయేత్ । ఏకోద్దిష్టవిధానేన స్వాహాకారేణ వుద్ధిమాన్ ॥ ౨,౧౪.

ఒకడు ఆ ఎద్దుకు తగిన ధర చెల్లించి, ఆ ఎద్దును విడిచిపెట్టాలి. ఒక్కరికి అర్పించునట్లు, 'స్వాహా' మంత్రంతో యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలి.

కుర్యాదేకాదశాహం చ ద్వాదశాహం చ యత్నతః । సపిణ్డీకరణాదర్వాక్కుర్యాచ్ఛ్రాద్ధాని షోడశ ॥ ౨,౧౪.

పదకొండు రోజులు, పన్నెండు రోజులు శ్రద్ధను శ్రద్ధగా చేయాలి. ఆ తరువాత సపిండీకరణ సహా పదహారు శ్రద్ధలు క్రమంగా నిర్వహించాలి.

బ్రాహ్మణాన్ భోజయిత్వా తు పదదానాని దాపయేత్ । కాపోసోపరి సంస్థాప్య తామ్రపాత్రే తథాచ్యుతమ్ ॥ ౨,౧౪.

బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టిన తరువాత, పాదపీఠాలు దానం చేయాలి. వాటిని కలప పలకపై పెట్టి, తామ్రపాత్రలు కూడా తగిన విధంగా ఇవ్వాలి.

వస్త్రేణాచ్ఛాద్య తత్రస్థమర్ఘం దద్యాచ్ఛుభైః ఫలైః । నావమిక్షుమయీం కృత్వా పట్టసూత్రేణ వేష్టయేత్ ॥ ౨,౧౪.

అక్కడ ఉన్నదాన్ని వస్త్రంతో కప్పి, శుభ్రమైన పండ్లతో అర్ఘ్యం సమర్పించాలి. చెక్కరకట్టతో నావను తయారు చేసి, పట్టుతో కట్టాలి.

కాంస్యపాత్రే ఘృతం స్థాప్య వైతరణ్యా నిమిత్తతః । నావారోహణం కుర్యాత్పూజయేద్గరుడధ్వజమ్ ॥ ౨,౧౪.

వైతరణి నదిని దాటి పోవడానికి కాంస్య పాత్రలో నెయ్యి పెట్టాలి. ఆ నావ ఎక్కే క్రియను చేసి, గరుడధ్వజాన్ని పూజించాలి.

ఆత్మవిత్తానుసారేణ తచ్చ దానమనన్తకమ్ । భవసాగరమగ్నానాం శోకతాపార్తిదుః ఖినామ్ ॥ ౨,౧౪.

తన శక్తికి తగినంతగా ఆ అనంతమైన దానాన్ని ఇవ్వాలి. భవసాగరంలో మునిగిన, శోకంతో, బాధతో ఉన్నవారికి అది ఉపకరిస్తుంది.

ధర్మప్లవవిహీనానాం తారకో హి జనార్దనః । తిలా లోహం హిరణ్యం చ కార్పాసం లవణం తథా ॥ ౨,౧౪.

ధర్మరూపమైన తుపాకి లేని వారికి జనార్దనుడు రక్షకుడు. నువ్వులు, ఇనుప, బంగారం, పత్తి, ఉప్పు ఇవన్నీ కూడా దానం చేయాలి.

సప్తధాన్యం క్షితిర్గావో హ్యేకైకం పావనం స్మృతమ్ । తిలపాత్రాణి కుర్వీత శయ్యాదానం చ దాపయేత్ ॥ ౨,౧౪.

ఏడు రకాల ధాన్యాలు, భూమి, ఆవులు—ప్రతి ఒక్కటి పవిత్రతను ఇస్తాయని చెప్పబడింది. నువ్వుల పాత్రలు సమర్పించి, మంచాన్ని కూడా దానం చేయాలి.

దీనానాథవిశిష్టేభ్యో దద్యాచ్ఛక్త్యా చ దక్షిణామ్ । ఏవం యః కురుతే తార్క్ష్య పుత్రవానప్యపుత్రవాన్ ॥ ౨,౧౪.

బాధపడే వారికి, అనాథలకు, గౌరవనీయులకు తన శక్తికి తగినంతగా దక్షిణా ఇవ్వాలి. ఎవడు ఇలా చేస్తాడో, తార్క్ష్యా, అతనికి పిల్లలు ఉన్నా లేకపోయినా—

స సిద్ధిం సమవాప్నోతి యథా తే బ్రహ్మచారిణః । నిత్యం నైమిత్తికం కుర్యాద్యావజ్జీవతి మానవః ॥ ౨,౧౪.

అతడు బ్రహ్మచారులు పొందే సిద్ధిని పొందుతాడు. మానవుడు జీవితాంతం ప్రతిరోజూ, సందర్భానుసారంగా కర్మలు చేయాలి.

యః కశ్చిత్క్రియతే ధర్మస్తత్ఫలం చాక్షయం భవేత్ । తీర్థయాత్రావ్రతాదీనాం శ్రాద్ధం సంవత్సరస్య హి ॥ ౨,౧౪.

ఎవరైనా ధర్మకార్యాన్ని చేస్తే, దాని ఫలం ఎప్పటికీ తగ్గదు. తీర్థయాత్రలు, వ్రతాలు వంటివాటిలో, సంవత్సరానికి ఒకసారి చేసే శ్రద్ధ ముఖ్యమైనది.

దేవతానాం గురూణాం చ మాతాపిత్రోస్తథైవ చ । పుణ్యం దేయం ప్రయత్నేన ప్రత్యహం వర్ధతే ఖగ ॥ ౨,౧౪.

దేవతలకు, గురువులకు, తల్లి తండ్రులకు కూడా శ్రద్ధగా పుణ్యం ఇవ్వాలి. అది ప్రతిరోజూ పెరుగుతుందని, ఓ పక్షీ, తెలుసుకో.

అస్మిన్యజ్ఞేః హియః కశ్చిద్భూరిదానం ప్రయచ్ఛతి । తత్తస్య చాక్షయం సర్వం వేదికాయాం యథా కిల ॥ ౨,౧౪.

ఈ యజ్ఞంలో ఎవరైనా విరివిగా దానం చేస్తే, ఆ దానం అతనికి ఎప్పటికీ తగ్గదు. యజ్ఞవేదికపై ఉన్నదిలా అది నిలుస్తుంది.

యథా పూజ్యతమా లోకే యతయో బ్రహ్మచారిణః । తథైవ ప్రతిపూజ్యన్తే లోకే సర్వే చ నిత్యశః ॥ ౨,౧౪.

ఎలా యతులు, బ్రహ్మచారులు లోకంలో అత్యంత గౌరవించబడతారో, అలాగే ఇలాంటి వారు ఎప్పుడూ అందరికీ గౌరవం పొందుతారు.

వరదోఽహం సదా తస్య చతుర్వక్త్రస్తథా హరః । తే యాన్తి పరమాంల్లోకానితి సత్యం వచో మమ ॥ ౨,౧౪.

నేను ఎప్పుడూ అతనికి వరాలు ఇచ్చేవాడిని. బ్రహ్మదేవుడు, హరుడు కూడా అలాగే. వారు పరమ లోకాలను పొందుతారు—ఇది నా నిజమైన మాట.

ఉత్సృష్టో వృషభో యత్ర పిబత్యపో జలాశయే । శృఙ్గేణాలిఖతే వాపి భూమిం నిత్యం ప్రహర్షితః ॥ ౨,౧౪.

విడిచిన ఎద్దు ఎక్కడ చెరువులో నీరు తాగినా, లేదా తన కొమ్ముతో భూమిని ఆనందంగా కొరికి గుర్తు పెట్టినా—