గరుడపురాణమ్

పాత్రే దత్తే ఖగశ్రేష్ఠ అహన్యహని వర్ధతే । దాతుర్దానమపాపాయ జ్ఞానినాం చ ప్రతిగ్రహః ॥ ౨,౧౪.

ఓ పక్షిరాజా! యోగ్యుడైనవారికి దానం చేస్తే, అది రోజుకో రోజు పెరుగుతూ ఉంటుంది. దాతకు ఎలాంటి పాపం కలగదు. జ్ఞానులు కూడా అలాంటి దానాన్ని స్వీకరించడంలో తప్పు లేదు.

విషశీతాపహో మన్త్రవహ్నిః కిం దోషభాజనమ్ । దాతవ్యం ప్రత్యహం పాత్రే నిమిత్తేషు విశేషతః ॥ ౨,౧౪.

మంత్రబలంతో కూడిన అగ్ని విషాన్ని, చలిని పోగొట్టినట్టు, యోగ్యుడైనవారికి దానం చేయడంలో ఎలాంటి దోషం లేదు. ముఖ్యంగా శుభదినాల్లో, ప్రతిరోజూ యోగ్యుడికి దానం చేయాలి.

నాపాత్రే విదుషా కిఞ్చిదాత్మనః శ్రేయ ఇచ్ఛతా । అపాత్రే జాతు గౌర్దత్తా దాతారం నరకం నయేత్ ॥ ౨,౧౪.

తన శ్రేయస్సు కోరేవాడు ఎప్పుడూ అనర్హుడికి ఏమీ ఇవ్వకూడదు. అనర్హునికి ఆవును ఇచ్చినవాడు నరకానికి వెళ్లాల్సి వస్తుంది.

కులైకవింశతియుతం గ్రహీతారం చ పాతయేత్ । దేహాన్తరం పరిప్రాప్య స్వహస్తేన కృతం చ యత్ ॥ ౨,౧౪.

అనర్హుడు దానాన్ని తీసుకుంటే, అతడితో పాటు అతని ఇరవై ఒక తరాలు కూడా పతనం అవుతాయి. మరొక జన్మలోకి వెళ్లిన తర్వాత, తన చేతినే చేసిన పనికి ఫలితం తప్పక వస్తుంది.

ధనం భూమిగతం యద్వత్స్వహస్తేన నివేశితమ్ । తద్వత్ఫలమవాప్నోతి హ్యహం వచ్మి ఖగేశ్వర ॥ ౨,౧౪.

తన చేతి ద్వారా భూమిలో పెట్టుబడి పెట్టిన ధనం ఎలా ఫలితాన్ని ఇస్తుందో, అలాగే స్వయంగా ఇచ్చిన దానం కూడా ఫలితాన్ని ఇస్తుంది, ఓ పక్షిరాజా! ఇది నేను నిస్సందేహంగా చెబుతున్నాను.

అపుత్రోఽపి విశేషేణ క్రియాం చైవాన్ధ్వదౌహికీమ్ । ప్రకుర్యాన్మోక్షకామశ్చ నిర్ధనశ్చ విశేషతః ॥ ౨,౧౪.

కొడుకు లేని వాడైనా, ముక్తిని కోరేవాడైనా, ధనం లేనివాడైనా, ప్రత్యేకంగా పితృకార్యాన్ని తప్పక చేయాలి.

స్వల్పేనాపి హి విత్తేన స్వయం హస్తేన యత్కృతమ్ । అక్షయం యాతి తత్సర్వం యథాజ్యం చ హుతాశనే ॥ ౨,౧౪.

చిన్న మొత్తంలో ధనం ఉన్నా, స్వయంగా చేతితో ఇచ్చిన దానం ఎప్పటికీ నశించదు. అది అగ్నికి నెయ్యి పోసినట్టు శాశ్వతంగా ఉంటుంది.

ఏకా చైకస్య దాతవ్యా శయ్యా కన్యా పయస్వినీ । సా విక్రీతా వా దహత్యాసప్తమం కులమ్ ॥ ౨,౧౪.

ఒక మంచం, ఒక కన్య, ఒక పాలిచ్చే ఆవు—ఇవి ఒక్కొక్కరికి ఒక్కసారి మాత్రమే ఇవ్వాలి. వాటిని అమ్మితే, అది ఏడవ తరం వరకు కుటుంబాన్ని దహించేస్తుంది.

తస్మాత్సర్వం ప్రకుర్వీత చఞ్చలే జీవితే సతి । గృహీతదానపాథేయః సుఖం యాతి మహాధ్వని ॥ ౨,౧౪.

కాబట్టి, జీవితం అనిశ్చితమైనందున, ఇవన్నీ పనులు చేయాలి. దానం చేసిన పుణ్యాన్ని సంపాదించినవాడు, ఆ మహాపథంలో సుఖంగా ప్రయాణిస్తాడు.

అన్యథా క్లిశ్యతే జన్తుః పాథేయరహితః పథి । ఏవం జ్ఞాత్వా ఖగశ్రేష్ఠ వృషయజ్ఞం సమాచరేత్ ॥ ౨,౧౪.

లేకపోతే, దానం చేసిన పుణ్యం లేకుండా ప్రయాణించే జీవి ఆ మార్గంలో బాధపడతాడు. ఇది తెలుసుకొని, ఓ పక్షిరాజా! వృషయజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలి.

అకృత్వా మ్రియతే యస్తు అపుత్రో నైవ ముక్తిభాక్ । అపుత్రోఽపి హి యః కుర్యాత్సుఖం యాతి మహాపథే ॥ ౨,౧౪.

వృషయజ్ఞం చేయకుండా మరణించిన కొడుకు లేని వాడు ముక్తిని పొందడు. కానీ కొడుకు లేని వాడు అయినా, వృషయజ్ఞం చేస్తే, ఆ మహాపథంలో సుఖంగా ప్రయాణిస్తాడు.

అగ్నిహోత్రాధిభిర్యజ్ఞైర్దానైశ్చ వివిధైరపి । న తాం గతిమవాప్నోతి వృషోత్సర్గేణ యా గతిః ॥ ౨,౧౪.

అగ్నిహోత్రాది యజ్ఞాలు, ఇతర విభిన్న దానాలు—even ఇవన్నీ వృషాన్ని విడిచిపెట్టే యజ్ఞం ఇస్తున్న ఫలితాన్ని ఇవ్వవు.

యజ్ఞానాం చైవ సర్వేషాం వృషయజ్ఞస్తథోత్తమః । తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన వృషయజ్ఞం సమాచరేత్ ॥ ౨,౧౪.

అన్ని యజ్ఞాలలో వృషయజ్ఞమే అత్యుత్తమం. అందుకే, అన్ని విధాలా శ్రమించి వృషయజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలి.

గరుడ ఉవాచ । కథయస్వ ప్రసాదేన క్షయాహం చౌర్ధ్వదైహికమ్ । కస్మిన్కాలే తిథౌ కస్యాం విధినా కేన తద్భవేత్ ॥ ౨,౧౪.

గరుడుడు ఇలా అడిగాడు: ప్రభూ! మరణానంతరం వృషయజ్ఞాన్ని ఎప్పుడు, ఏ తిథిలో, ఏ విధంగా, ఎవరి చేత చేయాలో దయచేసి వివరంగా చెప్పండి.

కృత్వా కిం ఫలమాప్నోతి ఏతన్మే వద సామ్ప్రతమ్ । త్వత్ప్రసాదేన గోవిన్ద ముక్తే భవతి మానవః ॥ ౨,౧౪.

అది చేసినవాడు ఎలాంటి ఫలితాన్ని పొందుతాడు? ఇది నాకు ఇప్పుడే చెప్పండి. మీ కృప వల్ల, ఓ గోవిందా! మనిషి ముక్తిని పొందుతాడు.

శ్రీకృష్ణ ఉవాచ । కార్తికాదిషు మాసేషు యామ్యాయతగతే రవౌ । శుక్లపక్షే తథా పక్షిన్ద్వాదశ్యాదితిథౌ శుభే ॥ ౨,౧౪.

శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: కార్తిక మొదలైన నెలల్లో, సూర్యుడు దక్షిణ దిశగా ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు, శుక్లపక్షంలో, అలాగే ద్వాదశి మొదలైన శుభమైన తిథుల్లో,

శుభే లగ్నే ముహూర్తే వా శుచౌ దేశే సమాహితః । బ్రాహ్మణం తు సమాహూయ విధిజ్ఞం శుభలక్షణమ్ ॥ ౨,౧౪.

శుభమైన లగ్నంలో లేదా ముహూర్తంలో, పరిశుద్ధమైన ప్రదేశంలో, ఏకాగ్రతతో, విధులను బాగా తెలిసిన మంచి లక్షణాలున్న బ్రాహ్మణుడిని పిలిపించాలి.

జపహోమైస్తథా దానైః కుర్యాద్దహేస్య శోధనమ్ । పుణ్యేఽభిజిత్సునక్షత్రే గ్రహాన్దేవాన్సమర్చయేత్ ॥ ౨,౧౪.

జపాలు, హోమాలు, దానాలు చేసి ఆ అర్పణాన్ని శుద్ధి చేయాలి. పుణ్యమైన అభిజిత్ నక్షత్రంలో లేదా ఇతర శుభమైన నక్షత్రంలో గ్రహాలను, దేవతలను పూజించాలి.

హోమం కుర్యాద్యథాశక్తి మన్త్రైశ్చ వివిధైరపి । గ్రహాణాం స్థాపనం కుర్యాత్పూర్వం చైవ ఖగేశ్వర ॥ ౨,౧౪.

తన శక్తికి తగినట్టు, వివిధ మంత్రాలతో హోమం చేయాలి. ముందుగా, ఓ పక్షిరాజా, గ్రహాలను స్థాపించాలి.

మాతౄణాం పూజనం కార్యం వసోర్ధారాం చ పాతయేత్ । వహ్నిం సంస్థాప్య తత్రైవ పూర్ణం హోమం తు కారయేత్ ॥ ౨,౧౪.

మాతృదేవతలను పూజించి, నెయ్యి ధారను పోయాలి. అక్కడే అగ్ని స్థాపించి, సంపూర్ణ హోమాన్ని నిర్వహించాలి.

శాలగ్రామం చ సంస్థాప్య వైష్ణవం శ్రాద్ధమాచరేత్ । వృషం సమ్పూజ్య తత్రైవ వస్త్రాలఙ్కారభూషణైః ॥ ౨,౧౪.

శాలగ్రామాన్ని ప్రతిష్ఠించి, వైష్ణవ శ్రాద్ధాన్ని చేయాలి. అక్కడే వృషభాన్ని వస్త్రాలు, అలంకారాలు, ఆభరణాలతో పూజించాలి.

చతస్రో వత్సతర్యశ్చ పూర్వం సమధివాసయేత్ । ప్రదక్షిణం తతః కుర్యాద్ధోమాన్తే చ విసర్జనమ్ ॥ ౨,౧౪.

ముందుగా నాలుగు దూడలను శుద్ధి చేసి, ఆ తరువాత ప్రదక్షిణ చేయాలి. హోమం ముగిసిన తర్వాత విడిపించాలి.

ఇమం మన్త్రం సముచ్చార్య ఉత్తరాభిముఖః స్థితః । ధర్మ త్వం వృషరూపేణ బ్రహ్మణా నిర్మితః పురా ॥ ౨,౧౪.

ఉత్తర దిశను ఎదుర్కొని నిలబడి ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి: 'ధర్మా! నీవు వృషభ రూపంలో బ్రహ్మద్వారా పూర్వం సృష్టించబడినవాడవు.'

తవోత్సర్గప్రభావాన్మాముద్ధరస్వభవార్ణావాత్ । అబిషిచ్య శుభైర్మన్త్రైః పావనైర్విధిపూర్వకమ్ ॥ ౨,౧౪.

నీ ఉత్సర్గ శక్తితో నన్ను భవసాగరంనుంచి పైకి తీయు. శుభమైన, పవిత్రమైన మంత్రాలతో నియమంగా అభిషేకించాలి.

తనక్రీడన్తిమన్త్రేణ వృషోత్సర్గం తు కారయేత్ । అభిషిఞ్చేత్తతో నీలం రుద్రకుమ్భో దకేన తు ॥ ౨,౧౪.

దూడల ఆట మంత్రంతో వృషభ ఉత్సర్గాన్ని చేయాలి. తరువాత రుద్రపాత్రలోని నీటిని కుడిచేత్తో అభిషేకించాలి.

నాభిమూలే సమాస్థాయ తదమ్బు మూర్ధని న్యసేత్ । అన్న (ఆత్మ) శ్రాద్ధం తతః కుర్యాద్దద్యాద్దానం ద్విజోత్తమే ॥ ౨,౧౪.

నాభి మూలంలో కూర్చుని ఆ నీటిని తలపై పోయాలి. తరువాత అన్నంతో లేదా ఆత్మతో శ్రాద్ధం చేసి, ఉత్తమ బ్రాహ్మణునికి దానం ఇవ్వాలి.

ఉదకేచైవ గన్తవ్యం జలం తత్ర ప్రదాపయేత్ । యదిష్టం జీవతస్త్వాసీత్తచ్చ దద్యాత్స్వశక్తితః ॥ ౨,౧౪.

నీటివద్దకు వెళ్లి అక్కడ జలం సమర్పించాలి. కోరిన వ్యక్తి బ్రతికుంటే, తన శక్తికి తగినట్టు అది కూడా ఇవ్వాలి.

న్యూనం సంపూర్ణతాం యాతి వృషోత్సర్గే కృతే సతి । సుతృప్తో దుస్తరే మార్గే మృతో యాతి న సంశయః ॥ ౨,౧౪.

వృషభ ఉత్సర్గం చేసినప్పుడు ఏ లోటు ఉన్నా అది నిండిపోతుంది. మరణించినవాడు సంపూర్ణంగా తృప్తి పొంది, కష్టమైన మార్గాన్ని సులభంగా దాటి వెళ్తాడు.

యమలోకం న పశ్యన్తి సదా దానరతా నరాః । యావన్న దీయతే జన్తోః శ్రాద్ధం చైకాదశాహికమ్ ॥ ౨,౧౪.

ఎప్పుడూ దానానికి అలవాటున్న మనుషులు యమలోకాన్ని చూడరు. జంతువు కోసం పదకొండవ రోజు శ్రాద్ధం జరిగే వరకు.