గరుడపురాణమ్

చతురశీతిలక్షాణి చతుర్భేదాశ్చ జన్తవః । అణ్డజాః స్వేదజాశ్చైవ ఉద్భిజ్జాశ్చ జారాయుజాః ॥ ౨,౧౨.

నాలుగు విధాలుగా, ఎనభై నాలుగు లక్షల జంతువులు ఉన్నాయి. అవి అండజాలు, స్వేదజాలు, ఉద్భిజ్జాలు, జారాయుజాలు.

ఏకవింశతిలక్షాణి అణ్డజాః పరికీర్తితాః । స్వేదజాశ్చ తథా ప్రోక్తా ఉద్భిజ్జాశ్చ క్రమేణ తు ॥ ౨,౧౨.

అండజాలు ఇరవై ఒక లక్షలు అని చెప్పబడింది. అలాగే స్వేదజాలు, ఉద్భిజ్జాలు కూడా వరుసగా వివరించబడ్డాయి.

జరాయుజాస్తథా ప్రోక్తా మనుష్యాద్యాస్తథా పరే । సర్వేషామేవ జన్తూనాం మానుషత్వం హి దుర్లభమ్ ॥ ౨,౧౨.

జారాయుజాలు కూడా అలాగే వివరించబడ్డాయి. మానవులు మొదలైనవారు వీటిలో ముఖ్యమైనవారు. అన్ని జంతువుల్లో మానవ జన్మ లభ్యం చాలా అరుదు.

పఞ్చేన్ద్రియనిధానత్వం మహాపుణ్యైరవాప్యతే । బ్రాహ్మణాః క్షత్త్రియా వైశ్యాః శూద్రాస్తత్పరజాతయః ॥ ౨,౧౨.

ఐదు ఇంద్రియాలను సంపాదించటం గొప్ప పుణ్యఫలంతోనే సాధ్యమవుతుంది. బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు మరియు వారి ఉపజాతులు ఇలా విభజించబడ్డారు.

రజకశ్చర్మకారశ్చ నటో బురుడ ఏవ చ । కైవర్తమేదభిల్లాశ్చ సప్తైతే హ్యన్త్యజాః స్మృతాః ॥ ౨,౧౨.

ధోబీ, చర్మకారుడు, నటుడు, బురుడ, పడవవాడు, మేధ, భిల్లుడు—ఈ ఏడుగురిని అత్యంత తక్కువ జాతులవారిగా పరిగణిస్తారు.

మ్లేచ్ఛతుమ్బవిభేదేన జాతిభేదాస్త్వనేకశః । జన్తూనామేవ సర్వేషాం జాతిభేదాః సహస్రశః ॥ ౨,౧౨.

విదేశీయులు, ఇతరుల మధ్య ఉన్న తేడాల వల్ల అనేక జాతి భేదాలు ఏర్పడతాయి. అన్ని జీవులలో జన్మత తేడాలు వేల కొద్దీ ఉన్నాయి.

జన్తూనామేవ సర్వేషాం భేదాశ్చైవ సహస్రశః । ఆహారో మైథునం నిద్రా భయం క్రోధస్తథైవ చ ॥ ౨,౧౨.

అన్ని జీవులలో కూడా వేలాది తేడాలు ఉన్నాయి. అన్నం, సంతానం, నిద్ర, భయం, కోపం—ఇవి అందరికీ సాధారణంగా ఉంటాయి.

సర్వేషా మేవ జన్తూనాం వివేకో దుర్లభః పరః । ఏకపాదాదిరూపేణ దేహభేదాస్త్వనేకశః ॥ ౨,౧౨.

అన్ని జీవులకు నిజమైన వివేకం చాలా అరుదుగా లభిస్తుంది. ఒక్క కాలు మొదలుకొని అనేక విధాలుగా శరీర రూపాలు ఉంటాయి.

కృష్ణసారో మృగో యత్ర ధర్మదశః స ఉచ్యతే । బ్రహ్మాద్యా దేవతాః సర్వాస్తత్ర తిష్ఠన్తి సర్వశః ॥ ౨,౧౨.

కృష్ణసార మృగం ఉన్న చోట దానిని ధర్మస్థలంగా అంటారు. అక్కడ బ్రహ్మ మొదలైన అన్ని దేవతలు సంపూర్ణంగా నివసిస్తారు.

భూతానాం ప్రాణినః శ్రేష్ఠాః ప్రాణినాం మతిజీవినః । మతిమత్సు నరాః శ్రేష్ఠా నరేషు బ్రాహ్మణాః స్మృతాః ॥ ౨,౧౨.

ప్రాణులలో ప్రాణం ఉన్నవారు శ్రేష్ఠులు. ప్రాణులలో బుద్ధి కలవారు గొప్పవారు. బుద్ధి కలవారిలో మనుషులు శ్రేష్ఠులు. మనుషులలో బ్రాహ్మణులు శ్రేష్ఠులుగా చెప్పబడ్డారు.

మానుష్యం యః సమాసాద్య స్వర్గమేక్షైకసాధకమ్ । తయోర్న సాధయేదేకం తేనాత్మా వఞ్చితో ధ్రువమ్ ॥ ౨,౧౨.

మనుష్య జన్మను పొంది, అది స్వర్గానికి మార్గమని తెలిసినా, దానికి ప్రయత్నించని వాడు తనను తానే మోసం చేసుకున్నవాడే.

ఇచ్ఛతి శతీ సహస్రం సహస్రీ లక్షమీహతే కర్తుమ్ । లక్షాధిపతీ రాజ్యం రాజాపి సకలాం ధరాం లబ్ధుమ్ ॥ ౨,౧౨.

వంద కోరికలు ఉన్నవాడు వెయ్యి కోరుకుంటాడు. వెయ్యి కోరికలు ఉన్నవాడు లక్ష కోసం ప్రయత్నిస్తాడు. లక్షల అధిపతి రాజ్యం కోరుకుంటాడు. రాజు అయినవాడు మొత్తం భూమిని తనదిగా చేసుకోవాలని ఆశపడతాడు.

చక్రధరోఽపి సురత్వం సురభావే సకలసురపతిర్భవితుమ్ । సురపతిరూర్ధ్వగతిత్వం తథాపి ననివర్తతే తృష్ణా ॥ ౨,౧౨.

చక్రాయుధుడు అయినవాడికీ దేవతగా మారాలని ఉంటుంది. దేవతగా ఉన్నవాడికి అన్ని దేవతలకు అధిపతిగా కావాలని ఉంటుంది. దేవతల అధిపతికి ఇంకా పై స్థాయికి చేరాలని ఉంటుంది. అయినా తృష్ణా ఎప్పుడూ తగ్గదు.

తృష్ణయా చాభిభూతస్తు నరకం ప్రతిపద్యతే । తృష్ణాముక్తాస్తు యే కేచిత్స్వర్గవాసం లభన్తి తే ॥ ౨,౧౨.

తృష్ణకు లోనైనవాడు నరకాన్ని పొందుతాడు. తృష్ణను వదిలినవారు మాత్రం స్వర్గంలో నివసించగలుగుతారు.

ఆత్మాధీనః పుమాంల్లోకే సుఖీ భవతి నిశ్చితమ్ । శబ్దః స్పర్శశ్చ రూపం చ రసో గన్ధశ్చ తద్గుణాః ॥ ౨,౧౨.

తనను తాను నియంత్రించుకున్నవాడు ఈ లోకంలో ఖచ్చితంగా సంతోషంగా ఉంటాడు. శబ్దం, స్పర్శ, రూపం, రుచి, వాసన—ఇవి వాటి లక్షణాలు.

తథా చ విషయాధీనో దుః ఖీ భవతి నిశ్చితమ్ ॥ ౨,౧౨.

అలాగే, ఇంద్రియాలకు లోబడినవాడు ఖచ్చితంగా బాధపడతాడు.

కురఙ్గమతాఙ్గపతఙ్గభృఙ్గమీనా హతాః పఞ్చభిరేవ పఞ్చ । ఏకః ప్రమాదీ స కథం న హన్యతే యః సేవతే పఞ్చభిరేవ పఞ్చ ॥ ౨,౧౨.

జింక, ఏనుగు, పటంగి, తేనెటీగ, చేప—ఇవన్నీ ఒక్కొక్క ఇంద్రియ కారణంగా నశించాయి. ఐదు ఇంద్రియాలకూ లోబడిన మూర్ఖుడు ఎలా నశించడు?

పితృమాతృమయో బాల్యే యౌవనే దయితామయః । పుత్రపౌత్రమయశ్చాన్తే మూఢో నాత్మమయః క్వచిత్ ॥ ౨,౧౨.

బాల్యంలో తల్లిదండ్రులపై, యవ్వనంలో ప్రియమైనవారిపై, చివర్లో పిల్లలు, మనవళ్లపై మమకారం పెరుగుతుంది. మూర్ఖుడు మాత్రం ఎప్పుడూ తనపై మమకారం కలిగి ఉండడు.

లోహదారుమయైః పాశైః పుమాన్బద్ధో విముచ్యతే । పుత్రదారమయైః పాశైర్నైవ బద్ధో విముచ్యతే ॥ ౨,౧౨.

ఇనుపు, చెక్క బంధనాలతో బంధించబడినవాడు విడిపోవచ్చు. కానీ పిల్లలు, భార్యల బంధనాలతో బంధించబడినవాడు ఎప్పటికీ విడిపోలేడు.

ఏకః కరోతి పాపాని ఫలం భుఙ్క్తే మహాజనః । భోక్తారో విప్రయుజ్యన్తే కర్తా దోషేణ లిప్యతే ॥ ౨,౧౨.

ఒకడు పాపాలు చేస్తాడు, కానీ ఫలితాన్ని అనేకమంది అనుభవిస్తారు. అనుభవించే వారు వేరుపడతారు, కానీ చేసినవాడు తప్పు వల్ల ముడిపడతాడు.

కోఽపి మృత్యుం న జయతి బాలో వృద్ధో యువాపి వా । సుఖదుః ఖాదికో వాపి పునరాయాతి యాతి చ ॥ ౨,౧౨.

ఎవరూ మరణాన్ని జయించలేరు—బాలుడు, వృద్ధుడు, యువకుడు అయినా సరే. సుఖంగా ఉన్నా, దుఃఖంగా ఉన్నా, మళ్ళీ పుట్టి మళ్ళీ పోతారు.

సర్వేషాం పశ్యతామేవ మృతః సర్వం పరిత్యజేత్ । ఏకః ప్రజాయతే జన్తురేక ఏవ ప్రలీయతే ॥ ౨,౧౨.

ప్రతి ఒక్కరూ చూస్తుండగానే, మనిషి మరణించి, అన్నీ వదిలిపెడతాడు. ఒక్కరే పుట్టి, ఒక్కరే చివరికి కలిసిపోతాడు.

ఏకోఽపి భుఙ్క్తే సుకృతమేక ఏవ చ దుష్కృతమ్ । మృతం శరీరముత్సృజ్య కాష్ఠలోష్టసమఙ్క్షితౌ ॥ ౨,౧౨.

ఒక్కడే మంచి పనుల ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు, ఒక్కడే చెడు పనుల ఫలితాన్ని కూడా అనుభవిస్తాడు. మరణించిన తర్వాత శరీరం, కలప లేదా మట్టిలా పడిపోతుంది.

బాన్ధవా విముఖా యాన్తి ధర్మస్తమనుగచ్ఛతి । గృహేష్వర్థా నివర్తన్తే శ్మశానాన్మిత్రబాన్ధవాః ॥ ౨,౧౨.

బంధువులు దూరమై వెళ్ళిపోతారు, ధర్మమే మనిషిని అనుసరిస్తుంది. ధనం ఇంట్లోనే మిగిలిపోతుంది, స్నేహితులు, బంధువులు శ్మశానానికి మాత్రమే వస్తారు.

శరీరం వహ్నిరాదత్తే సుకృతం దుష్కృతం వ్రజేత్ । శరీరం వహ్నినా దగ్ధం పుణ్యం పాపం సహ స్థితమ్ ॥ ౨,౧౨.

శరీరాన్ని అగ్ని తినేస్తుంది, కానీ పుణ్యం, పాపం మనిషితోనే ఉంటాయి. శరీరం అగ్నిలో కాలిపోతే, పుణ్యమూ పాపమూ కలిసే ఉంటాయి.

శుభం వా యది వా పాపం భుఙ్క్తే సర్వత్ర మానవః । యదనస్తమితే సూర్యే న దత్తం ధనమర్థినామ్ ॥ ౨,౧౨.

మనిషి ఎక్కడైనా మంచి లేదా చెడు ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు. సూర్యుడు అస్తమించేలోపు అవసరమైనవారికి ధనం ఇవ్వకపోతే, అది పాపంగా మారుతుంది.

న జానే తస్య తద్విత్తం ప్రాతః కస్య భవిష్యతి । రారటీతి ధనం తస్య కో మే భర్తా భవిష్యతి ॥ ౨,౧౨.

ఆ ధనం రేపు ఎవరిదైపోతుందో నాకు తెలియదు. 'ఇది నా ధనం, నాకు యజమాని ఎవరు?' అని చెప్పేవారికి అది ఎంతకాలం ఉంటుందో ఎవరికీ తెలియదు.

న దత్తం ద్విజముఖ్యేభ్యః పరోపకృతయే తథా । పూర్వజన్మకృతాత్పుణ్యాద్యల్లబ్ధం బహు చాల్పకమ్ ॥ ౨,౧౨.

మంచి వారికి లేదా ఇతరుల ప్రయోజనానికి ధనం ఇవ్వకపోతే, గత జన్మలో చేసిన పుణ్యఫలితంగా ఎంత వచ్చినా, అది ఎక్కువైనా తక్కువైనా అదే కారణం వల్లే లభిస్తుంది.

తదీదృశం పరిజ్ఞాయ ధర్మార్థే దీయతే ధనమ్ । ధనేన ధార్యతే ధర్మః శ్రద్ధాపూతేన చేతసా ॥ ౨,౧౨.

ఇలా తెలుసుకుని, ధర్మార్థాల కోసం ధనం ఇవ్వాలి. ధనం ద్వారా ధర్మం నిలబడుతుంది, విశ్వాసంతో శుద్ధమైన మనసుతో చేయాలి.