గరుడపురాణమ్

ఇతి శ్రుత్వా ప్రియావాక్యం రామో విస్మితమానసః ॥ ౨,౧౦.

ఆ ప్రియమైన మాటలు విని, రాముడు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.

ఆశ్చర్యమితి తజ్జ్ఞాత్వా తదా స్వస్థానమాగమత్ । సీతయా పితరో దృష్టా యథా తత్తే నివేదితమ్ ॥ ౨,౧౦.

ఇది నిజంగా ఆశ్చర్యమైనదని గ్రహించి, ఆ సమయంలో రాముడు తన స్థలానికి వెళ్లాడు. సీతా తనకు చెప్పినట్టే పితృదేవతలను చూసింది.

అపరం శ్రాద్ధమాహాత్మ్యం కిఞ్చిచ్ఛృణు సమాసతః । అమావస్యాదినే ప్రాప్తే గృహద్వారే సమాస్థితాః ॥ ౨,౧౦.

ఇంకొక శ్రాద్ధ మహిమను సంక్షిప్తంగా విను. అమావాస్య రోజున పితృదేవతలు గాలి వలె మారి ఇంటి తలుపు వద్ద నిలుస్తారు.

వాయుభూతాః ప్రవాఞ్ఛన్తి శ్రాద్ధం పితృగణా నృణామ్ । యావదస్తమయం భానోః క్షుత్పిపాసాసమాకులాః ॥ ౨,౧౦.

పితృదేవతలు గాలి రూపంలో మారి, మానవుల శ్రాద్ధాన్ని ఆశతో ఎదురుచూస్తారు. సూర్యుడు అస్తమించే వరకు, వారు ఆకలి దప్పులతో బాధపడుతుంటారు.

తతశ్చాస్తం గతే సూర్యే నిరాశా దుఃఖసంయుతాః । నిఃశ్వసన్తశ్చిరం యాన్తి గర్హయన్తస్తు వంశజమ్ ॥ ౨,౧౦.

తర్వాత సూర్యుడు అస్తమించినప్పుడు, ఆశ లేకుండా, దుఃఖంతో, దీర్ఘంగా ఊపిరి తీసుకుంటూ, తమ వంశజుడిని నిందిస్తూ అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోతారు.

తస్మాచ్ఛ్రాద్ధం ప్రయత్నేన అమాయాం కర్తుమర్హతి । యది శ్రాద్ధం ప్రకుర్వన్తి పుత్రాద్యాస్తస్య బాన్ధవాః ॥ ౨,౧౦.

అందువల్ల, అమావాస్య రోజున శ్రాద్ధాన్ని శ్రద్ధతో చేయాలి. అతని కుమారులు లేదా బంధువులు శ్రాద్ధం చేస్తే—

ఉద్ధృతా యే గయాశ్రాద్ధే బ్రహ్మలోకఞ్చ తైః సహ । భజన్తే క్షుత్పిపాసా వా న తేషాం జాయతే క్వచిత్ ॥ ౨,౧౦.

గయా శ్రాద్ధం వల్ల విముక్తి పొందిన వారు, వారి పితృదేవతలతో కలిసి బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతారు. వారికి ఎప్పుడూ ఆకలి, దప్పి కలుగదు.

తస్మాచ్ఛ్రాద్ధం ప్రయత్నేన సమ్యక్కుర్యాద్విచక్షణః । తస్మాచ్ఛ్రాద్ధం చరేద్భక్త్యా శాకైరపి యథావిధి ॥ ౨,౧౦.

కాబట్టి, జ్ఞానులు శ్రాద్ధాన్ని జాగ్రత్తగా, సరిగ్గా చేయాలి. కూరగాయలతో అయినా, నియమంగా, భక్తితో శ్రాద్ధం చేయాలి.

కుర్వీత సమయే శ్రాద్ధం కులే కశ్చిన్న సీదతి । ఆయుః పుత్రాన్యశః స్వర్గం కీర్తిం పుష్టిం బలం శ్రియమ్ ॥ ౨,౧౦.

శ్రాద్ధం సరైన సమయంలో చేస్తే, ఇంట్లో ఎవరికీ దురదృష్టం కలగదు. దీని వలన ఆయుష్షు, కుమారులు, పేరు, స్వర్గం, కీర్తి, పోషణ, బలం, ఐశ్వర్యం లభిస్తాయి.

పశూన్సౌఖ్యం ధనం ధాన్యం ప్రాప్నుయాత్పితృపూజనాత్ । దేవకార్యాదపి సదా పితృకార్యం విశిష్యతే ॥ ౨,౧౦.

పితృదేవతలను గౌరవించడంవల్ల పశువులు, ఆనందం, ధనం, ధాన్యం లభిస్తాయి. దేవతలకు చేసే పనులకన్నా ఎప్పుడూ పితృకార్యమే గొప్పది.

దేవతాభ్యః పితౄణాం హి పూర్వమాప్యాయనం శుభమ్ । యే యజన్తి పితౄన్దేవాన్బ్రాహ్మణాంశ్చ హుతాశనమ్ ॥ ౨,౧౦.

దేవతలకు కంటే ముందుగా పితృదేవతలకు చేసే తర్పణమే శుభకరం. పితృదేవతలు, దేవతలు, బ్రాహ్మణులు, అగ్ని — వీరిని ఆరాధించే వారు,

సర్వభూతాన్తరాత్మానం మామేవ హి యజన్తి తే । స్మార్తేన విధినా శ్రాద్ధం కృత్వా స్వవిభవోచితమ్ ॥ ౨,౧౦.

వారు అన్ని జీవులలోని అంతరాత్మ అయిన నన్నే పూజిస్తారు. వారు తమ శక్తికి తగినట్లు, నియమానుసారం శ్రాద్ధం నిర్వహిస్తారు.

ఆబ్రాహ్మస్తమ్బపర్యన్తం జగత్ప్రీణాతి మానవః । అన్నప్రకిరణం యత్తు మనుష్యైః క్రియతే భువి ॥ ౨,౧౦.

మనుషులు భూమిపై అన్నాన్ని పంచిపెడితే, అది బ్రహ్మదేవుడు నుంచి గడ్డి మొక్క వరకు ఉన్న సర్వలోకానికీ ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది.

తేన తృప్తిముపాయాన్తి యే పిశాచత్వమాగతాః । యచ్చామ్బుః స్నానవస్త్రేభ్యో భూమౌ పతతి ఖేచర ॥ ౨,౧౦.

దాంతో, పిశాచరూపంలో ఉన్నవారు సంతృప్తిని పొందుతారు. సఖా! స్నానం లేదా వస్త్రధోరణ వల్ల భూమిపై పడే నీరు కూడా,

తేన యే తరుతాం ప్రాప్తాస్తేషాం తృప్తిః ప్రజాయతే । యాని గన్ధామ్బూని చైవ పతన్తి ధరణీతలే ॥ ౨,౧౦.

దాంతో, చెట్టులుగా పుట్టినవారు సంతృప్తి పొందుతారు. అలాగే, భూమిపై పడే సువాసనలతో కూడిన నీరు కూడా,

తేన చాప్యాయనం తేషాం యే దేవత్వముపాగతాః । యే చాపి స్వకులాద్బాహ్యాః క్రియాయోగ్యా హ్యసంస్కృతాః ॥ ౨,౧౦.

దాంతో, దేవతలుగా జన్మించినవారికీ తృప్తి కలుగుతుంది. అలాగే, తమ వంశానికి బయట ఉన్నవారు, కర్మలకు అర్హులు కానివారు, సంస్కారం లేని వారు కూడా,

విపన్నాస్తే తు వికిరసంమార్జనజలాశినః । భుక్త్వా చాచమనం యచ్చ జలం యచ్చాహ్ని సేవితమ్ ॥ ౨,౧౦.

వారు పడి పోయినవారు, పంచిన అన్నం, ఊడ్చిన పదార్థాలు, నీటిపై ఆధారపడే వారు. భోజనం చేసిన తర్వాత మిగిలిన నీరు, రోజంతా తాగిన నీరు కూడా,

బ్రాహ్మణానాం తథైవాన్యత్తేన తృప్తిం ప్రయాన్తి వై । పిశాచత్వమనుప్రాప్తాః కృమికీటత్వమేవ యే ॥ ౨,౧౦.

దాంతో, బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతరులు, పిశాచరూపంలో ఉన్నవారు, పురుగు, కీటకరూపంలో ఉన్నవారు కూడా సంతృప్తిని పొందుతారు.

ఉద్ధృతేష్వన్నపిణ్డేషు భువి యే చాన్నకాఙ్క్షిణః । తైరేవాప్యాయనం తేషాం యే మనుష్యత్వమాగతాః ॥ ౨,౧౦.

అన్నపిండాలను సమర్పించినప్పుడు, భూమిపై అన్నాన్ని ఆశించే వారు ఉన్నప్పుడు, అదే ద్వారా మానవ జన్మ పొందినవారికి తృప్తి కలుగుతుంది.

ఏవం వై క్రియమాణానాం తేషాం చైవ ద్విజన్మనామ్ । కశ్చిజ్జలాన్నవిక్షేపః శుచిరుచ్ఛిష్ట ఏవ వా ॥ ౨,౧౦.

ఇలా ద్విజాతులు అయిన పితృదేవతలకు ఈ కర్మలు చేసినప్పుడు, ఏదైనా నీరు లేదా అన్నం, శుభ్రమైనదైనా, మిగిలినదైనా,

తేనాన్నేన కులే తేషాం యే వై జాత్యన్తరం గతాః । భవత్యాప్యాయనం తేషాం సమ్యక్శ్రాద్ధే కృతే సతి ॥ ౨,౧౦.

ఆ అన్నంతో, తమ వంశంలో ఇతర జన్మలు పొందినవారికీ తృప్తి కలుగుతుంది. శ్రాద్ధాన్ని సరిగ్గా నిర్వహించినప్పుడు ఇది జరుగుతుంది.

అన్యాయోపార్జితైర్ద్రవ్యైర్యచ్ఛ్రాద్ధం క్రియతే నరైః । తకృప్యన్తి తేన చణ్డాలాః పుక్కసాద్యుపయోనిషు ॥ ౨,౧౦.

అన్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతో శ్రాద్ధం చేసినప్పుడు, చండాలులు, పుక్కసాదులు వంటి నిందిత జన్మలు పొందినవారు దానితో తృప్తి పొందుతారు.

ఏవం సంప్రాప్యతే పక్షిన్ యద్దత్తమిహ బాన్ధవైః । శ్రాద్ధం కుర్వద్భిరన్నామ్వుశాకైస్తృప్తిర్హి జాయతే ॥ ౨,౧౦.

పక్షీ! బంధువులు ఇక్కడ ఏమి ఇస్తే, వారు అన్నం, కూరగాయలతో శ్రాద్ధం చేస్తే, దాంతో తృప్తి కలుగుతుంది.

ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి । సద్యో దేహాన్తరప్రాప్తిర్విలంబేనావనీతలే ॥ ౨,౧౦.

నీవు అడిగిన ప్రకారం, నేనింకా అన్నీ వివరంగా చెప్పాను. శరీరం వెంటనే మారుతుందా, ఆలస్యంగా భూమిపై మారుతుందా అన్నది కూడా చెప్పాను.

పృష్టవానసి తత్తేఽహం ప్రవక్ష్యామి సమాసతః । సద్యో విలమ్బతఞ్చైవోభయథాపి కలేవరమ్ ॥ ౨,౧౦.

నీవు అడిగినందుకు, నేను సంక్షిప్తంగా చెప్పుతున్నాను. శరీరం వెంటనే మారుతుందా, ఆలస్యంగా మారుతుందా — రెండింటినీ వివరించాను.

యతో హి మర్త్యః ప్రాప్నోతి తద్విశేషఞ్చ మే శృణు । అధూమకజ్యోతిరివాఙ్గుష్ఠమాత్రః పుమాంస్తతః ॥ ౨,౧౦.

మరణించినవాడు ఏ విశేషాన్ని పొందుతాడో విను. పొగ లేని జ్యోతి లాగా, అంగుళ పరిమాణంలో ఒక జీవుడు బయటికొస్తాడు.

దేహమేకం సద్య ఏవ వాయవీయం ప్రపద్యతే । యథా నృణజలౌకా హి పశ్చత్పాదం తదోద్ధరేత్ ॥ ౨,౧౦.

ఆతడు వెంటనే ఒక గాలివంటి శరీరాన్ని పొందుతాడు. మనుష్యుని మీద పడి, లవణం తిన్న జలౌక వెనుక భాగాన్ని వెనక్కి తీసుకున్నట్లే.

స్థితిరగ్ర్యస్య పాదస్య యదా జాతా దృఢా భవేత్ । ఏవం దేహీ పూర్వదేహం సముత్సృజతి తం యదా ॥ ౨,౧౦.

ఎప్పుడు మనిషి పాదం బలంగా నిలబడితే, అప్పుడు ఆ జీవుడు తన పూర్వదేహాన్ని వదిలిపెడతాడు.

భోగార్థమగ్రే స్యాద్దేహో వాయవీయ ఉపస్థితః । విషయగ్రాహకం యద్వన్మ్రియమాణస్య చేన్ద్రియమ్ ॥ ౨,౧౦.

భోగాల కోసం ముందుగా గాలితో కూడిన శరీరం ఏర్పడుతుంది; ఇది మరణిస్తున్నవాడి ఇంద్రియాలు విషయాలను పట్టుకునే విధంగా ఉంటుంది.