గరుడపురాణమ్

విమృశ్య సుచిరం కాలమిదం కిమితి సత్వరమ్ । కిఞ్చిత్క్వచిద్గతా సాధ్వీ త్రపాయాః కారణేన హి ॥ ౨,౧౦.

చాలా సేపు ఆలోచించి, ఇది ఎందుకు ఇలా జరుగుతుందో ఆశ్చర్యపడ్డాడు. ఆ సతీమణి, లజ్జ కారణంగా ఎక్కడికో వెళ్లింది.

కిం వా న భోజయన్విప్రాన్సీ తామన్వేషయామ్యహమ్ । విమృశన్నేవమేవం స స్వయం విప్రానభోజయత్ ॥ ౨,౧౦.

బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టకూడదా? ఇలా ఆలోచిస్తూ, నేను ఆమెను వెతికాను. ఆ విధంగా ఆ మనిషి బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టలేదు.

గతేషు ద్విజముఖ్యేషు ప్రియాం రామోఽబ్రవీదిదమ్ । కథం తలాసు లీనా త్వం మునీన్దృష్ట్వా సమాగతాన్ ॥ ౨,౧౦.

బ్రాహ్మణులందరూ వెళ్లిపోయిన తర్వాత, రాముడు తన ప్రియమైనవారిని ఇలా అడిగాడు: 'మహర్షులు వచ్చినప్పుడు నీవు ఎలా అడుగున దాగిపోయావు?'

తత్సర్వం మమ తన్వఙ్గి కారణం వద మా చిరమ్ । ఏవముక్తా తదా భర్త్రా సీతా సాధోముఖీ స్థితా । ముఞ్చన్తీ చాశ్రుసంఘాతం రాఘవం వాక్యమబ్రవీత్ ॥ ౨,౧౦.

ఇది అంతా ఎందుకు జరిగిందో నాకు చెప్పు, ఆలస్యం చేయకూ. భర్త ఈ విధంగా అడిగినప్పుడు, సీతా తలవంచి, కన్నీళ్లు కారుస్తూ, రాఘవునికి ఇలా చెప్పింది.

సీతోవాచ । శృణు త్వం నాథ యద్దృష్టమాశ్చర్యమిహ యాదృశమ్ ॥ ౨,౧౦.

సీతా ఇలా చెప్పింది: 'ప్రభూ! నేను ఇక్కడ చూసిన ఆశ్చర్యకరమైన విషయం వినండి.'

పితా తవ మయా దృష్టో బ్రాహ్మణాగ్రే తు రాఘవః । సర్వాభరణసంయుక్తోద్వౌ చాన్యౌ చ తథావిధౌ ॥ ౨,౧౦.

రాఘవా! నీ తండ్రిని నేను బ్రాహ్మణుల ముందు చూశాను. ఆయన సంపూర్ణంగా ఆభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు. అలాగే, ఆయనలాంటి మరొకరిని ఇద్దరిని కూడా చూశాను.

దృష్ట్వా త్వత్పితరఞ్చాహమపక్రాన్తా తవాన్తికాత్ । వల్కలాజినసంవీతా కథం రాజ్ఞః పురః ప్రభో ॥ ౨,౧౦.

నీ తండ్రిని చూసిన వెంటనే, నేను నీ దగ్గర నుండి వెళ్ళిపోయాను. వల్కలాలు, మృగచర్మం ధరించి ఉన్న నేను, రాజు ముందు ఎలా కనిపించగలను ప్రభూ?

భవామి రిపువీరఘ్న సత్యమేతదుహాహృతమ్ । స్వహస్తేన కథం దేయం రాజ్ఞే వా భోజనం మయా ॥ ౨,౧౦.

శత్రువులను సంహరించే వాడా, ఇది నిజంగా నేను అనుభవించినదే. నా చేతులతోనే రాజుకు భోజనం ఎలా ఇవ్వగలను?

దాసానామపి యే దాసా నోపభుఞ్జన్తి కర్హిచిత్ । తృణపాత్రే కథం తస్మై అన్నం దాతుం హి శక్రుయామ్ ॥ ౨,౧౦.

దాసుల దాసులు కూడా ఇలా చేయరు. నేను గడ్డి పాత్రలో ఆయనకు అన్నం ఎలా పెట్టగలను?

యాహం రాజ్ఞా పురా దృష్టా సర్వాభరణభూషితా । సా స్వేదమలదిగ్ధాఙ్గీ కథం యాస్యామి భూపతిమ్ । అపకృష్టాస్మి తేనాహం త్రపయా రఘునన్దన । శ్రీభాగవానువాచ ॥ ౨,౧౦.

రాజు ముందు నేను ఎప్పుడో అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి కనిపించాను. ఇప్పుడు చెమట, మురికి అంటుకున్న శరీరంతో భూపతిని ఎలా చూడగలను? అందుకే రఘునందన, నన్ను తక్కువగా భావించి, సిగ్గుతో వెనక్కి వెళ్లిపోయాను.

ఇతి శ్రుత్వా ప్రియావాక్యం రామో విస్మితమానసః ॥ ౨,౧౦.

ఆ ప్రియమైన మాటలు విని, రాముడు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు.

ఆశ్చర్యమితి తజ్జ్ఞాత్వా తదా స్వస్థానమాగమత్ । సీతయా పితరో దృష్టా యథా తత్తే నివేదితమ్ ॥ ౨,౧౦.

ఇది నిజంగా ఆశ్చర్యమైనదని గ్రహించి, ఆ సమయంలో రాముడు తన స్థలానికి వెళ్లాడు. సీతా తనకు చెప్పినట్టే పితృదేవతలను చూసింది.

అపరం శ్రాద్ధమాహాత్మ్యం కిఞ్చిచ్ఛృణు సమాసతః । అమావస్యాదినే ప్రాప్తే గృహద్వారే సమాస్థితాః ॥ ౨,౧౦.

ఇంకొక శ్రాద్ధ మహిమను సంక్షిప్తంగా విను. అమావాస్య రోజున పితృదేవతలు గాలి వలె మారి ఇంటి తలుపు వద్ద నిలుస్తారు.

వాయుభూతాః ప్రవాఞ్ఛన్తి శ్రాద్ధం పితృగణా నృణామ్ । యావదస్తమయం భానోః క్షుత్పిపాసాసమాకులాః ॥ ౨,౧౦.

పితృదేవతలు గాలి రూపంలో మారి, మానవుల శ్రాద్ధాన్ని ఆశతో ఎదురుచూస్తారు. సూర్యుడు అస్తమించే వరకు, వారు ఆకలి దప్పులతో బాధపడుతుంటారు.

తతశ్చాస్తం గతే సూర్యే నిరాశా దుఃఖసంయుతాః । నిఃశ్వసన్తశ్చిరం యాన్తి గర్హయన్తస్తు వంశజమ్ ॥ ౨,౧౦.

తర్వాత సూర్యుడు అస్తమించినప్పుడు, ఆశ లేకుండా, దుఃఖంతో, దీర్ఘంగా ఊపిరి తీసుకుంటూ, తమ వంశజుడిని నిందిస్తూ అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోతారు.

తస్మాచ్ఛ్రాద్ధం ప్రయత్నేన అమాయాం కర్తుమర్హతి । యది శ్రాద్ధం ప్రకుర్వన్తి పుత్రాద్యాస్తస్య బాన్ధవాః ॥ ౨,౧౦.

అందువల్ల, అమావాస్య రోజున శ్రాద్ధాన్ని శ్రద్ధతో చేయాలి. అతని కుమారులు లేదా బంధువులు శ్రాద్ధం చేస్తే—

ఉద్ధృతా యే గయాశ్రాద్ధే బ్రహ్మలోకఞ్చ తైః సహ । భజన్తే క్షుత్పిపాసా వా న తేషాం జాయతే క్వచిత్ ॥ ౨,౧౦.

గయా శ్రాద్ధం వల్ల విముక్తి పొందిన వారు, వారి పితృదేవతలతో కలిసి బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతారు. వారికి ఎప్పుడూ ఆకలి, దప్పి కలుగదు.

తస్మాచ్ఛ్రాద్ధం ప్రయత్నేన సమ్యక్కుర్యాద్విచక్షణః । తస్మాచ్ఛ్రాద్ధం చరేద్భక్త్యా శాకైరపి యథావిధి ॥ ౨,౧౦.

కాబట్టి, జ్ఞానులు శ్రాద్ధాన్ని జాగ్రత్తగా, సరిగ్గా చేయాలి. కూరగాయలతో అయినా, నియమంగా, భక్తితో శ్రాద్ధం చేయాలి.

కుర్వీత సమయే శ్రాద్ధం కులే కశ్చిన్న సీదతి । ఆయుః పుత్రాన్యశః స్వర్గం కీర్తిం పుష్టిం బలం శ్రియమ్ ॥ ౨,౧౦.

శ్రాద్ధం సరైన సమయంలో చేస్తే, ఇంట్లో ఎవరికీ దురదృష్టం కలగదు. దీని వలన ఆయుష్షు, కుమారులు, పేరు, స్వర్గం, కీర్తి, పోషణ, బలం, ఐశ్వర్యం లభిస్తాయి.

పశూన్సౌఖ్యం ధనం ధాన్యం ప్రాప్నుయాత్పితృపూజనాత్ । దేవకార్యాదపి సదా పితృకార్యం విశిష్యతే ॥ ౨,౧౦.

పితృదేవతలను గౌరవించడంవల్ల పశువులు, ఆనందం, ధనం, ధాన్యం లభిస్తాయి. దేవతలకు చేసే పనులకన్నా ఎప్పుడూ పితృకార్యమే గొప్పది.

దేవతాభ్యః పితౄణాం హి పూర్వమాప్యాయనం శుభమ్ । యే యజన్తి పితౄన్దేవాన్బ్రాహ్మణాంశ్చ హుతాశనమ్ ॥ ౨,౧౦.

దేవతలకు కంటే ముందుగా పితృదేవతలకు చేసే తర్పణమే శుభకరం. పితృదేవతలు, దేవతలు, బ్రాహ్మణులు, అగ్ని — వీరిని ఆరాధించే వారు,

సర్వభూతాన్తరాత్మానం మామేవ హి యజన్తి తే । స్మార్తేన విధినా శ్రాద్ధం కృత్వా స్వవిభవోచితమ్ ॥ ౨,౧౦.

వారు అన్ని జీవులలోని అంతరాత్మ అయిన నన్నే పూజిస్తారు. వారు తమ శక్తికి తగినట్లు, నియమానుసారం శ్రాద్ధం నిర్వహిస్తారు.

ఆబ్రాహ్మస్తమ్బపర్యన్తం జగత్ప్రీణాతి మానవః । అన్నప్రకిరణం యత్తు మనుష్యైః క్రియతే భువి ॥ ౨,౧౦.

మనుషులు భూమిపై అన్నాన్ని పంచిపెడితే, అది బ్రహ్మదేవుడు నుంచి గడ్డి మొక్క వరకు ఉన్న సర్వలోకానికీ ఆనందాన్ని కలిగిస్తుంది.

తేన తృప్తిముపాయాన్తి యే పిశాచత్వమాగతాః । యచ్చామ్బుః స్నానవస్త్రేభ్యో భూమౌ పతతి ఖేచర ॥ ౨,౧౦.

దాంతో, పిశాచరూపంలో ఉన్నవారు సంతృప్తిని పొందుతారు. సఖా! స్నానం లేదా వస్త్రధోరణ వల్ల భూమిపై పడే నీరు కూడా,

తేన యే తరుతాం ప్రాప్తాస్తేషాం తృప్తిః ప్రజాయతే । యాని గన్ధామ్బూని చైవ పతన్తి ధరణీతలే ॥ ౨,౧౦.

దాంతో, చెట్టులుగా పుట్టినవారు సంతృప్తి పొందుతారు. అలాగే, భూమిపై పడే సువాసనలతో కూడిన నీరు కూడా,

తేన చాప్యాయనం తేషాం యే దేవత్వముపాగతాః । యే చాపి స్వకులాద్బాహ్యాః క్రియాయోగ్యా హ్యసంస్కృతాః ॥ ౨,౧౦.

దాంతో, దేవతలుగా జన్మించినవారికీ తృప్తి కలుగుతుంది. అలాగే, తమ వంశానికి బయట ఉన్నవారు, కర్మలకు అర్హులు కానివారు, సంస్కారం లేని వారు కూడా,

విపన్నాస్తే తు వికిరసంమార్జనజలాశినః । భుక్త్వా చాచమనం యచ్చ జలం యచ్చాహ్ని సేవితమ్ ॥ ౨,౧౦.

వారు పడి పోయినవారు, పంచిన అన్నం, ఊడ్చిన పదార్థాలు, నీటిపై ఆధారపడే వారు. భోజనం చేసిన తర్వాత మిగిలిన నీరు, రోజంతా తాగిన నీరు కూడా,

బ్రాహ్మణానాం తథైవాన్యత్తేన తృప్తిం ప్రయాన్తి వై । పిశాచత్వమనుప్రాప్తాః కృమికీటత్వమేవ యే ॥ ౨,౧౦.

దాంతో, బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతరులు, పిశాచరూపంలో ఉన్నవారు, పురుగు, కీటకరూపంలో ఉన్నవారు కూడా సంతృప్తిని పొందుతారు.

ఉద్ధృతేష్వన్నపిణ్డేషు భువి యే చాన్నకాఙ్క్షిణః । తైరేవాప్యాయనం తేషాం యే మనుష్యత్వమాగతాః ॥ ౨,౧౦.

అన్నపిండాలను సమర్పించినప్పుడు, భూమిపై అన్నాన్ని ఆశించే వారు ఉన్నప్పుడు, అదే ద్వారా మానవ జన్మ పొందినవారికి తృప్తి కలుగుతుంది.