గరుడపురాణమ్

ప్రేతోఽప్యయం సపదిలబ్ధసువర్ణదేహః కర్మాన్త ఆగత ఇతి ప్రణనామ భూపమ్ । దేవ త్వదీయమహిమాయమితి స్తువన్ స యాతో దివం గరుడ భూపతినా కృతజ్ఞః ॥ ౨,౯.

ప్రేతాత్మ తన సహచరులతో కలిసి బంగారు శరీరం పొంది, తన కర్మ ఫలితానికి ముగింపు వచ్చిందని రాజును నమస్కరించి, 'నీ మహిమ గొప్పది' అని గరుడుని స్తుతిస్తూ, రాజుకు కృతజ్ఞతతో స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు.

ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యథా భూపతినాపి సః । ఉద్ధృతః ప్రేతభావాద్వై కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛసి ॥ ౨,౯.

ఇంతటినీ నీకు చెప్పాను, రాజు కూడా ప్రేతయోని నుంచి ఎలా విముక్తి కలిగించాడో వివరించాను. ఇంకేమైనా వినాలనుకుంటున్నావా?

శ్రీగరుడమహాపురాణమ్ ౧౦ గరుడ ఉవాచ । సపిణ్డీకరణ జాతే ఆబ్దికే చ స్వకర్మభిః । దేవత్వం వా మనుష్యత్వం పక్షిత్వం వాప్నుయుర్నరాః ॥ ౨,౧౦.

గరుడుడు ఇలా అన్నాడు: సపిండీకరణం, సంవత్సర శ్రాద్ధం జరిగిన తర్వాత, తమ కర్మల ప్రకారం, మనుషులు దేవతలుగా, మళ్ళీ మనుష్యులుగా లేదా పక్షులుగా జన్మించవచ్చు.

తేషాం విభిన్నాహారాణాం శ్రాద్ధం వై తృప్తిదం కథమ్ । యదప్యన్యైర్ద్విజైర్భుక్తం హూయతే యది వానలే ॥ ౨,౧౦.

వేర్వేరు ఆహారాలు తినేవారికి, ఇతర ద్విజులు తినినా లేదా అగ్నిలో హోమం చేసినా, శ్రాద్ధం ఎలా తృప్తిని ఇస్తుంది?

శుభాశుభాత్మకైః ప్రేతస్తద్దత్తం భుజ్యతే కథమ్ । శ్రాద్ధస్యావశ్యకత్వన్తు ఆమావాస్యాదిషు శ్రుతమ్ ॥ ౨,౧౦.

పుణ్యపాపములు కలిగిన ప్రేతాత్మ, ఇచ్చిన దానిని ఎలా అనుభవిస్తుంది? అమావాస్య మొదలైన రోజుల్లో శ్రాద్ధం తప్పనిసరి అని చెప్పబడింది.

శ్రీభగవానువాచ । ప్రేతానాం శృణు పక్షీన్ద్ర యథా శ్రాద్ధన్తు తృప్తిదమ్ । దేవో యదపి జాతోఽయం మనుష్యః కర్మయోగతః ॥ ౨,౧౦.

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ పక్షిరాజా! పితృదేవతలకు ఇచ్చే శ్రాద్ధం ఎలా సంతృప్తిని ఇస్తుందో విను. ఎవరు దేవతలుగా జన్మించినా, వారు కూడా గత జన్మలో మనుషులే, తమ కర్మ ఫలితంగా ఆ స్థితికి చేరారు.

తస్యాన్నమమృతం భూత్వా దేవత్వేఽప్యనుయాతి చ । గాన్ధర్వ్యే భోగరూపేణ పశుత్వే చ తృణం భవేత్ ॥ ౨,౧౦.

ఆ మనిషికి శ్రాద్ధంలో ఇచ్చిన అన్నం, దేవతలలో అమృతంలా మారుతుంది; గంధర్వులకు అది ఆనందంగా, జంతువులకు అది గడ్డి రూపంలో, అలాగే వేరే జన్మల్లో వేరే రూపాల్లో మారుతుంది.

శ్రాద్ధం హి వాయురూపేణ నాగత్వేఽప్యనుగచ్ఛతి । ఫలం భవతి పక్షిత్వే రాక్షసేషు తథామిషమ్ ॥ ౨,౧౦.

శ్రాద్ధం వాయువు రూపంలో, ఇంకా జన్మించని వారికి కూడా వెంబడిస్తుంది; పక్షుల్లో అది ఫలంగా, రాక్షసులకు మాంసంగా మారుతుంది.

దానవత్వే తథా మాంసం ప్రేతత్వే రుధిరం తథా । మనుష్యత్వేఽన్నపానాది బాల్యే భోగరసో భవేత్ ॥ ౨,౧౦.

దానవులకు అది మాంసంగా, ప్రేతలో రక్తంగా, మనుష్యులకు అన్నపానీయాలుగా, పిల్లలకు ఆనందరసంగా మారుతుంది.

గరుడ ఉవాచ । కథం కవ్యాని దత్తాని హవ్యాని చ జనైరిహ । గచ్ఛన్తి పితృలోకం వా ప్రాపకః కోఽత్ర గద్యతే ॥ ౨,౧౦.

గరుడుడు అడిగాడు: ఇక్కడ మనుషులు పితృదేవతలకు, దేవతలకు ఇస్తున్న నైవేద్యాలు ఎలా పితృలోకానికి చేరుతాయి? వాటిని అక్కడికి తీసుకెళ్లేది ఎవరు?

మృతానామపి జన్తూనాం శ్రాద్ధమాప్యాయనం యది । నిర్వాణస్య ప్రదీపస్య తైలం సంవర్ధయేచ్ఛిఖామ్ ॥ ౨,౧౦.

శ్రాద్ధం మరణించిన వారికి కూడా పోషణ ఇస్తే, అది చల్లిపోయిన దీపానికి నూనె పోసి మళ్లీ వెలిగించడంలాంటిది.

మృతాశ్చ పురుషాః స్వామిన్ స్వకర్మజనితాం గతిమ్ । గాహన్తః కే కథం స్వస్య సుతస్య శ్రేయ ఆప్నుయుః ॥ ౨,౧౦.

తమ కర్మఫలితంగా వచ్చిన స్థితిలో ఉన్న మరణించిన మనుష్యులు, లేదా వారి కుమారులు, ఎలా మేలును పొందగలుగుతారు?

శ్రీభగవానువాచ । శ్రుతేః ప్రత్యక్షతస్తార్క్ష్య ప్రామాణ్యం బలవత్తరమ్ । శ్రుత్యా తుః బోధితార్థస్య పీయూషత్వాదిరూపతా ॥ ౨,౧౦.

శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ తార్క్ష్య! శాస్త్రప్రామాణ్యం ప్రత్యక్షానికంటే బలమైనది. శాస్త్రం చెప్పినది అమృతం లాంటి ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.

నామగోత్రం పితౄణాం వై ప్రాపకం హవ్యకవ్యయోః । శ్రాద్ధస్య మన్త్రాస్తద్వత్తు ప్రాపకాశ్చైవ భక్తితః ॥ ౨,౧౦.

పితృదేవతల పేరు, గోత్రం చెప్పడం వల్లే హవ్యాలు, కవ్యాలు వారికి చేరుతాయి. అలాగే శ్రాద్ధంలో మంత్రాలు, భక్తితో చెప్పినవి కూడా వాటిని చేరవేస్తాయి.

అచేతనాని చైతాని ప్రాపయన్తి కథన్త్వితి । సుపర్ణ నావగన్తవ్యం ప్రాపకం వచ్మి తేఽపరమ్ ॥ ౨,౧౦.

ఈ పదార్థాలు చైతన్యం లేనివైనా, ఎలా చేరుతాయో ఆశ్చర్యంగా అనిపించవచ్చు. ఓ సుపర్ణ! సందేహించకూ, ఇంకొక మార్గాన్ని చెబుతాను.

అగ్నిష్వాత్తాదయస్తేషా మాధిపత్యే వ్యవస్థితాః । కాలే న్యాయాగతం పాత్రే విధినా ప్రతిపాదితమ్ ॥ ౨,౧౦.

అగ్నిష్వాత్తాదులు వారికి అధిపతులుగా ఉన్నారు. యోగ్యమైన సమయంలో, యోగ్యుడైన వారికి, నియమంగా సమర్పించినదాన్ని వారు అందిస్తారు.

అన్నం నయన్తి తత్రైతే జన్తుర్యత్రావతిష్ఠతే । నామ గోత్రఞ్చ మన్త్రాశ్చ దత్తమన్నం నయన్తి తే ॥ ౨,౧౦.

వారు ఆ ఆత్మ ఉన్న చోటికి అన్నాన్ని తీసుకెళ్తారు. పేరు, గోత్రం, మంత్రాలు, ఇచ్చిన అన్నం — ఇవన్నీ అక్కడికి చేరుస్తారు.

అపి యోనిశతం ప్రాప్తాంస్తాంస్తృప్తిరుపతిష్ఠతి । తేషాం లోకాన్తరస్థానాం వివిధైర్నామగోత్రకైః ॥ ౨,౧౦.

వారు వంద రకాల జన్మలు పొందినా, సంతృప్తి వారికి చేరుతుంది. వేర్వేరు లోకాలలో, వేర్వేరు పేర్లు, గోత్రాలతో ఉన్నవారికీ అది అందుతుంది.

అపసవ్యం క్షితౌ దర్భే దత్తాః పిణ్డాస్త్రయస్తు వై । యాన్తి తాంస్తర్పయన్త్యేవం ప్రేతస్థానస్థితాన్పితౄన్ ॥ ౨,౧౦.

భూమిపై దర్భపై, అపసవ్యంగా ఉంచిన మూడు పిండాలు, ప్రేతలోకంలో ఉన్న పితృదేవతలకు చేరి, వారిని సంతృప్తిపరచుతాయి.

అప్రాప్తయాతనాస్థానాః శ్రేష్ఠా యే భువి పఞ్చధా । నానారూపాస్తు జాతా యే తిర్యగ్యోన్యాదిజాతిషు ॥ ౨,౧౦.

ఇంకా యాతనాస్థానానికి చేరని వారు, భూమిపై ఉన్న ఉత్తములు, జంతువులలో లేదా ఇతర జన్మల్లో వివిధ రూపాల్లో ఉన్నవారు —

యదాహారా భవన్త్యేతే పితరో యత్ర యోనిషు । తాసుతాసు తదాహారః శ్రాద్ధా అవతిష్ఠతి ॥ ౨,౧౦.

పితృదేవతలు ఏ ఏ జన్మల్లో ఉన్నా, అక్కడ వారికి దొరికే ఆహారమే, శ్రాద్ధం ద్వారా అక్కడ వారికి లభిస్తుంది.

యథా గోషు ప్రనష్టాసు వత్సో విన్దతి మాతరమ్ । తథాన్నం నయతే విప్ర జన్తుర్యత్రావతిష్ఠతే ॥ ౨,౧౦.

ఎలా పోయిన ఆవుల మధ్య దూడ తన తల్లిని కనుక్కుంటుందో, అలాగే, ఓ బ్రాహ్మణా! ఆ ఆత్మ ఎక్కడ ఉన్నా, ఆహారం అక్కడికి చేరుతుంది.

పితరః శ్రాద్ధమోక్తారో విశ్వేర్దేవైః సదా సహ । ఏతే శ్రాద్ధం సదా భుక్త్వా పితౄన్సన్తర్పయన్త్యతః ॥ ౨,౧౦.

పితృదేవతలు, అన్ని దేవతలతో కలిసి, ఎప్పుడూ శ్రాద్ధాన్ని స్వీకరించేవారిగా చెప్పబడ్డారు. వారు శ్రాద్ధాన్ని అనుభవించి, ఇతర పితృదేవతలను సంతోషపరుస్తారు.

వసురుద్రాదితిసుతాః పితరః శ్రాద్ధదేవతాః । ప్రీణయాతే మనుష్యాణాం పితౄఞ్శ్రాద్ధేషు తర్పితాః ॥ ౨,౧౦.

వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు — వీరంతా అదితి కుమారులు. పితృదేవతలు శ్రాద్ధానికి ప్రధానంగా పూజించబడతారు. మనుషులు శ్రాద్ధంలో పితృదేవతలను సంతృప్తిపరిచినప్పుడు, వారు మన పితృదేవతలను ఆనందింపజేస్తారు.

ఆత్మానం గుర్విణీ గర్భమపి ప్రీణాతి వై యథా । దోహదేన తథా దేవాః శ్రాద్ధైః స్వాంశ్చ పితౄన్నృణామ్ ॥ ౨,౧౦.

ఎలా ఒక గర్భవతి తనను తాను, తన గర్భంలో ఉన్న బిడ్డను సంతోషంగా చూసుకుంటుందో, అలాగే దేవతలు, మనుషుల పితృదేవతలు కూడా శ్రాద్ధంలో సమర్పించిన నైవేద్యంతో సంతోషిస్తారు.

హృష్యన్తి పితరః శ్రుత్వా శ్రాద్ధకాలముపస్థితమ్ । అన్యోన్యం మనసా ధ్యాత్వా సమ్పతన్తి మనోజవమ్ ॥ ౨,౧౦.

శ్రాద్ధ సమయం వచ్చిందని విన్నపుడు పితృదేవతలు ఎంతో ఆనందిస్తారు. వారు పరస్పరం మనసులో ఆలోచిస్తూ, ఆలోచన వేగంతో అక్కడికి చేరుకుంటారు.

బ్రాహ్మణైః సహ చాశ్నన్తి పితరో హ్యన్తరిక్షగాః । వాయుభూతాశ్చ తిష్ఠన్తి భుక్త్వా యాన్తి పరాం గతిమ్ ॥ ౨,౧౦.

ఆకాశంలో ఉండే పితృదేవతలు బ్రాహ్మణులతో కలిసి భోజనం చేస్తారు. వారు వాయువు రూపంలో ఉండి, భోజనం చేసిన తర్వాత పరమగతిని పొందుతారు.

నిమన్త్రితాస్తు యే విప్రాః శ్రాద్ధపూర్వదినేః ఖగ । ప్రవిశ్య పితరస్తేషు భుక్త్వా యాన్తి స్వమాలయమ్ ॥ ౨,౧౦.

పక్షీ! శ్రాద్ధానికి ముందురోజు బ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించినప్పుడు, పితృదేవతలు వారిలో ప్రవేశించి, నైవేద్యాన్ని స్వీకరించి, తమ ఇంటికి తిరిగి వెళ్తారు.

శ్రాద్ధకర్త్రా తు యద్యేకః శ్రాద్ధే విప్రో నిమన్త్రితః । ఉదరస్థః పితా తస్య వామపార్శ్వే పితామహః ॥ ౨,౧౦.

శ్రాద్ధం చేసే వారు ఒక్క బ్రాహ్మణుని మాత్రమే ఆహ్వానిస్తే, ఆ బ్రాహ్మణుని కడుపులో తండ్రి, ఎడమవైపు తాత ఉంటారు.